23/07/2026
KASALANAN KO AY PATAWARIN MO
🖋️ Christrealz
Sa ilalim ng maputlang buwan ay tahimik na naglalakad si Andres patungo sa kanilang bahay. Matagal siyang naantala sa kanyang pag-uwi dahil sa hindi inaasahang pagbaha sa tulay na kanyang dinaraanan. Sa kanyang pagdadaan sa masukal na daan ay may narinig siyang mahinang iyak na nagmumula sa isang puno ng akasya.
Laking gulat ni Andres nang makita niya ang isang batang babae na nakapulupot ang mga braso sa puno. Mga labing-apat na taong gulang ito at tila ba nagtatago mula sa isang bagay o sa isang tao. Basang-basa ang kanyang suot na puting bestida at nanginginig sa lamig. Ang kanyang mga mata ay puno ng takot at pagkalito.
"Anak, bakit ka nandito? Saan ang iyong mga magulang?" mahinahong tanong ni Andres habang lumalapit.
Ngunit sa halip na sumagot ay lalong humigpit ang pagkakayakap ng bata sa puno. Tila ba mas kinatatakutan pa nito si Andres kaysa sa anumang bagay na kanyang tinatakbuhan.
"Huwag kang matakot, hindi kita sasaktan," pagpapakalma ni Andres. "Tulungan lang kita."
Unti-unting lumuwag ang pagkakahawak ng bata at tiningnan si Andres. Sa kanyang mga mata ay may mabigat na pasanin na tila ba dinadala ng isang taong nasa hustong gulang na.
"May mga taong humahabol sa akin," bulong ng bata na halos hindi marinig. "Sinasabi nila na ako ang dahilan kung bakit... kung bakit namatay ang kanilang mga mahal sa buhay."
Nangunot ang noo ni Andres. "Anong ibig mong sabihin? Sinu-sino ang mga taong 'yon?"
Bago pa man makasagot ang bata ay biglang nagkaroon ng kaluskos mula sa mga palumpong. Ilang anino ang mabilis na gumagalaw patungo sa kanilang direksyon. Hindi na nagdalawang-isip si Andres agad na kinuha niya ang kamay ng bata at mabilis silang tumakbo papalayo.
—
Pagdating nila sa kanilang bahay ay agad na isinara ni Andres ang pinto at lahat ng bintana. Ang kanyang asawang si Elena ay nagulat nang makita ang dalang bata ng kanyang asawa.
"Ano 'yan? Bakit may kasama kang bata?" natatarantang tanong ni Elena.
"Walang oras para magpaliwanag, may humahabol sa kanya. Mga taong gusto siyang saktan," mabilis na sagot ni Andres habang sinisiguradong nakakandado ang lahat ng pasukan.
Tiningnan ni Elena ang bata. Sa kabila ng kanyang pagkalito ay nakita niya ang takot sa mga mata nito. Isang takot na hindi dapat nararanasan ng isang bata sa kanyang edad.
"Anak, tawagin mo nga akong Lola Elena," malumanay na sabi ni Elena habang inaabot ang isang tuwalya para patuyuin ang basang buhok ng bata. "Ano ang pangalan mo?"
"Liwayway," mahinang sagot ng bata.
"Maganda ang pangalan mo," ngiti ni Elena. "Liwayway, tulad ng bukang-liwayway na nagdudulot ng pag-asa."
Sandaling kumalma ang bata ngunit hindi nagtagal ay narinig nila ang malalakas na yabag mula sa labas. May mga taong naglalakad sa paligid ng kanilang bahay at tila ba naghahanap.
"Lumabas kayo at ibigay ninyo ang bata!" sigaw ng isang lalaki mula sa labas. "Huwag kayong gumawa ng maling desisyon!"
Pumunta si Andres sa bintana at maingat na sumilip. Nakita niya ang isang grupo ng mga tao, mga sampu sila, na may dalang mga patalim at ilawan. Ang kanilang mga mukha ay puno ng p**t at galit.
"Bakit ninyo gustong saktan ang batang ito?" sigaw ni Andres pabalik.
"Ang batang 'yan ang sanhi ng aming mga pagkamatay sa pamilya! Tuwing sumasapit ang kanyang kaarawan ay may namamatay sa aming angkan! Siya ang sumpa!" tugon ng lalaki.
Napalingon si Andres kay Liwayway. Ang bata ay nanginginig at lumuluha na.
"Totoo ba 'yan, Liwayway?" mahinang tanong ni Andres.
Tumango ang bata habang pilit na pinipigilan ang kanyang pag-iyak. "Lahat ng taong nag-aalaga sa akin ay namamatay. Una ang aking mga magulang, pagkatapos ang aking lola, at ang huli ay si Tiyo Ben. Sila ang mga taong tumulong sa akin pero... pero lahat sila ay nawala."
"Ngayon, ikaw naman ang mag-aalaga sa kanya kaya ikaw naman ang mamamatay!" sigaw ng lalaki mula sa labas. "Iyan ang sumpa! Ang sinumang magkupkop sa kanya ay magiging biktima!"
Napatingin si Elena sa asawa. Sa kanyang mga mata ay may tanong na hindi niya kayang sabihin: Ano ang gagawin natin?
Nagkaroon ng mahabang katahimikan sa loob ng bahay. Naririnig nila ang mga yabag ng mga taong nakapaligid sa kanila, naghihintay na lumabas sila at ibigay ang bata.
"Kung ibibigay natin siya, alam mo bang papatayin nila siya?" bulong ni Elena kay Andres. "Narinig mo ba ang sinabi nila? Sumpa raw siya."
"Kung hindi natin siya ibibigay, tayo naman ang papatayin nila," tugon ni Andres. "Ano ang pipiliin natin?"
Narinig ni Liwayway ang kanilang pag-uusap. Lumuhod siya at humagulgol. "Hayaan niyo na lang akong lumabas. Masanay na ako na laging tumatakas. Huwag kayong mamatay dahil sa akin."
Biglang may bumagsak mula sa itaas. Isang malaking bato ang tumama sa bubong ng kanilang bahay, na nagdulot ng malakas na ingay at pagkabigla. Sunod-sunod pang mga bato ang lumipad mula sa labas, binabato ang kanilang tahanan.
"Lumabas kayo o susunugin namin ang bahay ninyo!" banta ng lalaki.
Doon na nagpasya si Andres. Binuksan niya ang pinto at lumabas na nakataas ang dalawang kamay. Tahimik na sumunod si Elena at si Liwayway sa likuran niya.
"Ibibigay namin sa inyo ang bata," sabi ni Andres, "ngunit hayaan ninyong makausap ko muna siya sa dulo ng kalsadang 'yan. Doon, sa may liwanag ng buwan, upang makita ko ang kanyang mukha sa huling pagkakataon."
Tumango ang pinuno ng grupo. "Sige, ngunit huwag kayong magtatangkang tumakas."
Dahan-dahang lumakad si Andres kasama si Liwayway patungo sa may liwanag ng buwan. Sa isang sulyap kay Elena ay nagkaroon sila ng pag-unawaan. Isang planong hindi na kailangang sabihin.
"Liwayway," bulong ni Andres sa bata, "handa ka bang tumakbo?"
Tumango ang bata kahit nanginginig.
"Kapag nagsimula na ang gulo, tumakbo ka patungo sa gubat. Huwag kang lilingon. Huwag mo kami isipin. May mga pulis na darating narinig ko ang kanilang mga siren ilang minuto na ang nakalipas. Hanapin mo sila."
"Buti naman," sabi ng pinuno ng grupo habang papalapit. "Tapos na ang inyong paalam. Ibigay na ninyo ang bata."
Subalit sa halip na ibigay si Liwayway, mabilis na itinulak ni Andres ang bata palayo at hinarap ang grupo.
"Takbo, Liwayway! TAKBO!" sigaw ni Andres.
Mabilis na tumakbo ang bata patungo sa gubat. Si Elena naman ay kumuha ng isang sanga at hinarap ang isa sa mga lalaki, at nang hindi inaasahan ay isinubsob niya ito sa kanyang mukha, isang sandali ng kaguluhan na nagbigay ng sapat na oras para makatakas si Liwayway.
Ngunit ang grupo ay mas marami at mas mabilis. Agad nilang nilapitan si Andres at si Elena at pinagtaga ng kanilang mga patalim. Narinig ni Liwayway ang mga halinghing ng pagdurusa mula sa kanyang mga tagapag-alaga.
Tumatakbo siya nang tumatakbo, ang kanyang mga luha ay dumadaloy kasabay ng kanyang mga pawis. Narinig niya ang malakas na putok mga baril mula sa mga pulis na dumarating na.
Ngunit sa gitna ng kanyang pagtakbo ay bigla siyang napahinto.
Nasa harapan niya ang pinuno ng grupo. Duguan ang kanyang damit at galit na galit ang kanyang mga mata.
"Ikaw! Lahat ng ito ay dahil sa iyo!" sigaw nito. "Ang aking asawa, ang aking anak, ang aking kapatid, lahat sila ay namatay dahil sa sumpa mong dala! Ngayon, mamamatay ka na!"
Hawak-hawak ni Liwayway ang kanyang dibdib. Hindi na siya natatakot. Pagod na siyang tumakbo. Pagod na siyang magtago. Pagod na siyang maging dahilan ng pagkamatay ng mga taong nagmamahal sa kanya.
"Oo," mahinang sabi ni Liwayway, "Ako ang dahilan. Ako ang sumpa. Kaya patayin mo na ako. Patayin mo na ako upang wala nang ibang mamatay pa dahil sa akin. Kasalanan ko. Kasalanan ko ang lahat. Kasalanan ko ay patawarin mo."
Ang mga salitang iyon ay tila isang palakol na tumaga sa puso ng lalaki. Nakita niya ang mukha ng bata, isang mukhang puno ng pagdurusa, ng pagtanggap, ng pagsuko. Isang mukha ng isang batang pagod nang mabuhay.
Ang lalaki ay napaluhod. Ang kanyang itak ay nahulog mula sa kanyang kamay. Hindi niya inaasahan na ang kanyang kinamumuhian ay ang mismong handang tumanggap ng kamatayan.
"Bakit?" bulong ng lalaki. "Bakit hindi ka man lang lumaban?"
"Dahil lahat ng lumaban para sa akin ay namatay," sagot ni Liwayway. "Pagod na akong maging dahilan ng kamatayan ng iba."
Sa mga sandaling iyon, ang galit ng lalaki ay napalitan ng kalungkutan. Napagtanto niya na ang batang ito ay hindi ang sumpa, sila ang sumpa. Sila ang nagbigay ng kahulugan sa kanyang pagkatao bilang isang bagay na dapat katakutan. Sila ang gumawa sa kanya na isang halimaw.
Ngunit bago pa man siya makapagsalita ay dumating na ang mga pulis. Napaligiran sila ng mga armadong opisyal. Ang lalaki ay dinakip kasama ang kanyang mga kasamahan.
—
Makalipas ang ilang taon, si Liwayway ay nasa isang tahanan-ampunan. Nag-aral siya, lumaki, at nagtrabaho bilang isang g**o sa mga batang katulad niya mga batang itinakwil ng lipunan, mga batang itinuring na sumpa.
Sa kanyang silid-aralan ay may isang larawan na nakasabit sa dingding. Si Andres at Elena. Ang mga taong nagbuwis ng kanilang buhay para sa kanya. Hindi sila namatay dahil sa sumpa, namatay sila dahil sa pagmamahal. Iyon ang kanyang natutunan sa lahat ng kanyang pinagdaanan.
Isang araw, may isang batang lalaki na lumapit sa kanya pagkatapos ng klase.
"Ma'am Liwayway, totoo bang may sumpa sa inyong pamilya?" tanong ng bata.
Ngumiti si Liwayway at marahang hinaplos ang ulo ng bata.
"Hindi, anak. Walang sumpa. Ang mga tao lang ay madaling matakot sa mga bagay na hindi nila nauunawaan. Minsan, ang takot ang lumilikha ng mga halimaw sa isip. Kaya tandaan mo, ang tunay na lunas ay hindi galit o p**t kung hindi pagmamahal."
Tumango ang bata at umalis na naka ngiti.
Mag-isa na si Liwayway sa silid-aralan. Tumingin siya sa larawan nina Andres at Elena at bumulong.
"Kasalanan ko ay patawarin ninyo... kasalanan ko na hindi ko kayo nasagip. Ngunit ipinangako ko na ang inyong pagmamahal ay mabubuhay sa bawat batang aking tutulungan. Iyan ang aking paraan ng pagpatawad sa aking sarili."
-WAKAS-
