04/08/2025
Pamagat: Tunda Signus
Kabanata 4: Aninong Iniwan ng Alak
Kanina na tinanong siya ng g**o. Hindi niya magawang sabihin ang totoo. Wala talaga pakialam sa kaniya ang kaniyang ina.
Pagkarating sa bahay, hindi kumatok si Lia. Marahan niyang binuksan ang lumang pintuan na may kalansing sa bawat galaw ng bisagra. Mabigat ang katawan niya, pero mas mabigat ang kalooban.
Amoy alak agad ang sumalubong sa kaniya matapang, luma, at laging naroon. Isang uri ng amoy na hindi niya na malilimutan, dahil iyon na ang naging pabango ng bahay simula’t sapul.
Nasa sala ang kanyang ina. Nakatagilid ito sa sofa, hawak pa rin ang kalahating bote ng gin, at wala nang pakialam sa paligid. Bukas ang TV, pero walang tunog. Sa sahig, may mga sirang chips, upos ng yosi, at lumang larawan na natapakan na.
“Ma,” mahina niyang tawag. “Nandito na ako.”
Hindi kumibo ang babae. Maya-maya pa, biglang gumalaw ito, tumagilid at dumilat ng bahagya, sabay nguso sa kaniya.
“‘Yan ka na naman. Anong oras na?” garalgal ang boses nito, lasing at galit.
“Gabi na, Ma... Nagkaroon lang po ng aksidente kanina—”
“Aksidente? Tsk. ‘Wag mo akong ginagago. Palagi ka nalang ganyan. Drama. Arte. Ewan ko ba kung saan mo nakuha ‘yang kahinaan mong ‘yan.”
Napatungo si Lia. Hindi siya nagsalita. Wala ring saysay, dahil kahit kailan, hindi siya pinakinggan.
“Wala ka namang silbi. Wala ka lang pinagmamanahan, eh.”
Isang malalim na buntong-hininga mula sa kanyang ina ang sumunod. Saka ito tumawa isang mapait at lasing na tawa.
“Alam mo ba kung bakit ganyan ang buhay natin?”
Tahimik si Lia. Hindi niya magawang mag salita. Wala ng saysay kung makipag talo pa siya.
“Dahil sa’yo. Dahil sa pagkapanganak ko sa’yo. Dahil ikaw ang bunga ng gabing kinuha ang lahat sa’kin.”
Tila nagsusumigaw ang bawat salita, kahit mahina ang tono. Mabigat. Matulis. Parang kutsilyong paulit-ulit ibinabaon sa puso ni Lia.
“Kung hindi ka nabuo baka maayos pa ‘ko. Baka buhay pa ang dating ako.”
Hindi na siya umiiyak. Wala nang luhang lumalabas sa kaniyang mga mata. Sanay na. Sanay nang saktan ng taong dapat unang umintindi.
Dahan-dahan siyang umakyat sa kanyang kwarto, hindi na nagpaalam. Hindi na rin kumibo ang ina.
Sa loob ng silid, isinara niya ang pinto, ini-lock, at saka bumagsak sa k**a.
Bakas ang pagod sa katawan, ngunit mas bakas ang bigat sa puso.
“Hindi ko kasalanan ko ito. ” Bulong niya sa sarili.
“Hindi ko piniling mabuhay sa ganitong paraan.”
Napatitig sa kisame. “Hindi ko rin ginusto ang mabuhay ngunit kasalanan ang magpak**atay. Alam ko, hindi ko lubos maintindihan kung ano ang tinutukoy ni ina.”
Dahan-dahan pumikit siya. Hindi na magawang ibuka ang mga mata. Pero natigilan siya.
“Lia, anak ko!”
Parang May dumaan sa kaniyang tenga na boses.
Nagmadali siya bumangon saka tumingin sa bintana. Dahan-dahan lumapit. Halos hindi siya makahinga na makita.
“Ma, huwag...!”
Pansin niya ang itim na pusa. Nakabuo sa sanga ng puno.
Nagmadali binuksan ang pinto saka lumabas. “Mama!” halos madapa siya tumakbo.
Naabutan niya ang kaniyang ina sa labas ng bahay. Nakatayo sa ilalim ng puno. Nakayapak sa upuan. Napansin niya ang isa sa mga sanga ng puno. May lubid nakasabit. Dahan-dahan kinuha ito.
Bago pa man isuot ang lubid sa leeg ng kaniyang ina. Kumaripas ng takbo at pagkarating pwersahan itinulak niya, na naging dahilan nahulog ito.
“Ma. Huwag mo ako iwan.”
Sa pagkakataong ito. Mabilis umagos ang luha sa kaniyang mga mata. Nahihirapan magsalita.
Lumapit siya. Pero pwersahan itinulak.
“Huwag mo ako hawakan!”
Nanginginig ang k**ay nakaturo sa kaniya.
“Malas ka sa buhay ko. Simula dumating ka sa buhay ko. Wala ng magandang nangyari kung hindi puro k**alasan.”
Hindi makapagsalita. Hindi alam kung ano ang gagawin. Hindi maintindihan kung ano ang tinutukoy ng kaniyang ina.
“Ma.”mahinang sambit saka bahagya ngumiti. “Nagsisi ka pinanganak mo ako, hindi ba?”
“Pero bakit mo ako binuhay? Kung hindi mo rin pala ako kaya mahalin. Bakit nga ba Ma?”
Hindi sumagot ang ina. Sa halip, muli nitong dinampot ang bote ng gin na nahulog sa lupa, saka nilagok ang natira. Puno ng galit ang bawat higop, para bang sinasakal ng alaala. Para bang mas madaling lunukin ang pait kaysa harapin ang batang nasa harapan niya.
"Sabihin mo, Ma." Pigil ang tinig niya. "Sino ba talaga ang dapat sisihin?"
Hindi niya akalain na masasabi niya 'yon. Pero hindi na rin niya mapigil. Lahat ng sama ng loob, lungkot, at tanong nagsisigawan na sa loob ng dibdib niya.
"Ako ba? Na wala namang ginawa kundi subukang intindihin ka araw-araw? Ako ba, na kahit anong sabihin mo, ay umaasang mahalin mo rin ako kahit kaunti?"
Ang ina ay tumawa na parang baliw, mababaw at mapait.
"Intindihin ako? Hindi mo alam kung anong pinagdaanan ko."
"Kaya nga tanong ako ng tanong, Ma!" sigaw ni Lia.
"Pero sa tuwing susubukan kong lumapit, tinutulak mo 'ko! Parang kasalanan ko ang pagkatao ko. Pero hindi ko pinili ‘to, Ma. Hindi ko ginustong mabuhay bilang alaala ng kabiguan mo!"
Tumulo ang luha sa mata ng ina. Ngunit hindi ito lumapit. Hindi ito yumakap. Sa halip, tumalikod ito at humilamos ng alak mula sa mukha. Pilit tinatago ang kahinaan.
"Ako ang nawalan ng pagkatao, Lia. Ako ang kinitil ng kapalaran. Araw-araw kong pinipilit mabuhay kahit wala na akong dahilan. At ikaw—"
Napalingon ito. Titig na titig sa anak.
"Ikaw ang dahilan kung bakit ako kailangang mabuhay, kahit ayoko na. Kaya galit ako. Kasi nandiyan ka."
Natigilan si Lia. Sa mura niyang kaisipan. Mahirap maintindihan pero sapat na ang kaniyang narinig.
Hindi niya alam kung ano ang mas masakit ang hindi siya kayang mahalin, o ang katotohanang siya lang ang dahilan kung bakit patuloy pa ring nabubuhay ang taong ayaw sa kaniya.
"Bakit hindi mo ako basta iniwan?"
Bulong niya. "Bakit mo ako pinalaki kung puro pagkamuhi lang ang meron ka sa puso mo?"
Tahimik, bigla umiihip ang malakas na hangin.
Sa di kalayuan, napansin muli ni Lia ang itim na pusa ngayon ay nasa harapan na ng bahay, nakaupo. Tila nakikinig. Tila nakabantay.
Sa likod nito, sa kalsada, may tatlong aninong tila gumagalaw sa dilim. Pamilyar.
Sa isipan ni Lia, unti-unting lumitaw ang mga salita na hindi niya alam kung saan nagmula.
“Ang pusong binuo sa sakit, siya ring sisira sa tanikala.”
Napahawak siya sa dibdib.
Masakit. Mabigat. Pero hindi na siya natatakot.
"Ma..."marahang usal niya.
"Hindi ko alam kung anong klaseng tao ang magiging ako... Pero ayokong katulad mo."
Sa unang pagkakataon, tumulo muli ang luha ni Lia hindi dahil sa takot. Hindi dahil sa galit.
Kundi dahil sa wakas, inamin na niya sa sarili. Pagod na siyang magmahal sa taong hindi marunong tumanggap.
Itutuloy...
✒️ Christrealz