19/04/2026
--748--
Tak jak wspomniałem w relacji-Facebook wyliczył, że to 1000 wpis na moim profilu, zatem musi być po królewsku! 💪
Königshütte, czyli "Huta Królewska" była kołem zamachowym Chorzowa. Kiedy myślisz o Chorzowie, myślisz o hutnictwie. O kierunku rozwoju i potędze miasta decydowały dwie huty- "Bismarckhütte", czyli późniejsza "Huta Batory" oraz jedna z najstarszych polskich hut żelaza–"Huta Królewska" a późniejsza "Huta Kościuszko".
Początki "Königshütte" sięgają końca 1797 roku, gdy zezwolenie na jej powstanie wydał Urząd Górniczy w Tarnowskich Górach. Inicjatorem jej powstania był Friedrich Wilhelm von Reden, a zaprojektował ją szkocki inżynier John Baildon. W 1802 roku nastąpiło uruchomienie huty. Od samego początku istnienia zakład był cały czas unowocześniany. Z kluczowych inwestycji można wymienić choćby wybudowanie wydziałów pudlingarni, walcowni i młotowni, otwarcie wydziału walcowni szyn kolejowych i wydziału stalowni bessemerowskiej. Dodatkowo wybudowano cztery nowe wielkie piece. Rozmach był ogromny!
W 1870 roku "Hutę Królewską" przejął nie kto inny jak hrabia Hugo Henckel von Donnersmarck i połączył z siemianowicką "Laurahütte". Rok później powołana została spółka akcyjna "Zjednoczone Huty Królewska i Laura", co dało impuls kolejnej modernizację i dalszą rozbudowę zakładu. Rozwój przemysłu, to również dynamiczny rozwój całej osady. Napływ ludności był na tyle duży, że na mocy aktu erekcyjnego króla pruskiego Wilhelma, osada otrzymała prawa miejskie. Dzięki rozwojowi kolejnictwa, połączeniu z innymi miastami oraz rozpoczęciem budowy w 1873 roku "Huty Bismarckhütte", miasto stało się jednym z najważniejszych ośrodków przemysłowych na Górnym Śląsku. To był złoty okres w dziejach dzisiejszego Chorzowa.
W wyniku podziału Górnego Śląska w 1922 roku między Polskę i Niemcy, Köningshutte trafiła do Polski a nazwa została zmieniona na "Huta Królewska". W 1926 roku huta weszła w skład koncernu "Górnośląskie Zjednoczone Huty Królewska i Laura Spółka Akcyjna Górniczo-Hutnicza". Huta tała się tym samym jedną z najnowocześniejszych i największych hut w granicach II Rzeczypospolitej. Istotny wydaje się rok 1934. Doszło wtedy do połączenia Huty Królewskiej i Chorzowa, który wtedy był gminą wiejską powiatu katowickiego i Nowymi Hajdukami. Nowy twór otrzymał nazwę Chorzów a nazwa "Huty Królewskiej" została zmieniona na "Huta Piłsudski".
Po zakończeniu wojny produkcję na zakładzie szybko wznowiono, ale pod nową nazwą "Huta Kościuszko". Dzięki zmodernizowanej linii produkcyjnej, a także uruchomieniu dwóch kolejnych wielkich pieców, huta należała do najważniejszych zakładów w kraju. Kolejne inwestycje za czasów Edwarda Gierka, to modernizacja walcowni i pieców martenowskich. Na tym kończą się dobre czasy.
W okresie transformacji gospodarczej do lat dziewięćdziesiątych XX wieku zlikwidowano w hucie spiekalnię rur, trzy wielkie piece, stalownię górną oraz baterię koksowniczą. W 1998 roku "Huta Kościuszko" została przekształcona w Spółkę Akcyjną. W 2010 podjęto decyzję o jej prywatyzacji a dwa lata później ogłoszono upadłość "Huty Kościuszko". Na terenie dawnej huty działał jednak dalej przemysł i przede wszystkim firma Arcelor Mittal Poland S.A. Oddział Huta Królewska. Huta była znana z produkcji wysokiej jakości szyn kolejowych oraz wyrobów specjalnych.
W grudniu zeszłego roku po 223 latach działalności historia "Huty Królewskiej" w Chorzowie dobiegła definitywnie końca.
Zapraszam do obszerniej galerii poniżej 👇
Już we wtorek uzupełnię album między innymi o warsztat mechaniczny, który zasługuje na osobny post.
Dziękuję ArcelorMittal Poland za możliwość wykonania fotografii.
