02/01/2026
W 87 rocznicę śmierci wspominamy Romana Dmowskiego – jednego z ojców polskiej niepodległości, wybitnego polityka i dyplomatę, twórcę nowoczesnego Ruchu Narodowego, myśliciela i męża stanu, który na trwałe zapisał się w dziejach Polski.
Roman Dmowski zmarł 2 stycznia 1939 roku w Drozdowie, w majątku rodziny Lutosławskich. Odszedł zaledwie kilka miesięcy przed wybuchem II wojny światowej, nie doczekawszy kolejnej, tragicznej próby, przed którą stanęło państwo polskie.
Był głównym architektem polityki narodowej przełomu XIX i XX wieku. Jako współtwórca i przywódca obozu narodowego stworzył spójny program polityczny oparty na realizmie, interesie narodowym oraz przekonaniu, że silne państwo może istnieć tylko w oparciu o świadomy, zorganizowany naród.
Podczas I wojny światowej kierował Komitetem Narodowym Polskim, skutecznie reprezentując sprawę polską wobec państw Ententy. Wraz z Ignacym Janem Paderewskim reprezentował Polskę na konferencji pokojowej w Wersalu, gdzie jego praca dyplomatyczna miała kluczowe znaczenie dla międzynarodowego uznania niepodległości Polski oraz kształtu jej granic.
Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku aktywnie uczestniczył w rządzeniu i życiu politycznym II Rzeczypospolitej – jako poseł, lider obozu narodowego i jeden z najważniejszych autorytetów politycznych pierwszych lat niepodległości. Jego wpływ na debatę publiczną, kierunki polityki państwa i formowanie elit był ogromny.
Był także wybitnym publicystą i myślicielem. Jego książka „Myśli nowoczesnego Polaka” do dziś pozostaje jednym z najważniejszych dzieł polskiej myśli politycznej i narodowej.
Wybrane cytaty Romana Dmowskiego:
„Jestem Polakiem – więc mam obowiązki polskie.”
„Naród jest nie tylko wspólnotą żyjących, ale także tych, którzy byli przed nami i tych, którzy przyjdą po nas.”
„Państwo jest wielkim, zbiorowym obowiązkiem.”
Po zamachu majowym w 1926 roku obóz narodowy, którego Dmowski był duchowym przywódcą, został odsunięty od realnego wpływu na władzę. Środowiska narodowe poddawane były represjom politycznym, marginalizacji oraz ograniczeniom działalności publicznej przez rządy sanacyjne.
Bez wątpienia Roman Dmowski jest jedną z najwybitniejszych postaci w całej tysiącletniej historii państwa polskiego – politykiem formatu państwowego, którego myśl, konsekwencja i służba narodowi miały decydujący wpływ na odzyskanie niepodległości i kształt II Rzeczypospolitej.
Cześć Jego pamięci. 🇵🇱
