28/08/2026
🔴 BREAKING NEWS - တရုတ်နယ်စပ်အနီး ရေပိတ်ဆို့မှုဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ရေကန်ကြီး ကမ်းပါးပေါက်ထွက်သွားပြီး နီပေါနိုင်ငံ Bhotekoshi မြစ်အတွင်း ရေထုထပ်မံမြင့်တက်လာနိုင် 🇳🇵
Chhochen Khola နဲ့ Purepu Tsangpo မြစ်ဆုံအနီး ရေကြီးရေလျှံမှုကြောင့် ပိတ်ဆို့ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ ကြီးမားသော ရေကန်ကြီးတစ်ခုဟာ ကမ်းပါးပေါက်ထွက် (Breached) သွားကြောင်း သတင်းရရှိထားပြီး နီပေါနိုင်ငံရဲ့ Bhotekoshi မြစ်အတွင်း ရေထုလှိုင်းလုံးကြီး နောက်တစ်ကြိမ် ထပ်မံစီးဝင်လာမယ့် စိုးရိမ်မှုတွေ မြင့်တက်နေပါတယ်။
နီပေါစစ်တပ်က အဆိုပါ ရေကန်ကြီး ကမ်းပါးပေါက်ထွက်သွားကြောင်း သူ့ထံ အကြောင်းကြားလာတာဖြစ်တယ်လို့ Rasuwa ခရိုင် အုပ်ချုပ်ရေးအရာရှိချုပ် Narendra Pariyar က သောကြာနေ့မှာ ပြောကြားခဲ့တာပါ။
ဒီဖြစ်ရပ်ဟာ မြစ်ဆုံအနီး ရေကြီးမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ရေကန်ကြီးဟာ ရေလျှံတက်နေပြီဖြစ်ပြီး ရေတွေ ထပ်မံစီးဝင်လာတာကြောင့် ကမ်းပါးပေါက်ထွက်နိုင်တဲ့ အန္တရာယ် အလွန်မြင့်မားနေကြောင်း တရုတ် အာဏာပိုင်တွေဘက်က သတိပေးချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး တစ်ရက်အကြာမှာပဲ ဖြစ်ပေါ်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။
နီပေါ အမျိုးသား ဘေးအန္တရာယ် လျှော့ချရေးနှင့် စီမံခန့်ခွဲရေး အာဏာပိုင်အဖွဲ့ (NDRRMA) ကလည်း Bhotekoshi မြစ်ရေအမှတ်ဟာ သိသိသာသာ ရုတ်တရက် မြင့်တက်လာခဲ့ကြောင်း အတည်ပြု ပြောကြားထားပါတယ်။
နီပေါနိုင်ငံ အနေနဲ့ အဆိုပါ ရေကန်ပေါက်ထွက်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တဲ့ သက်ရောက်မှုတွေကို အကဲဖြတ်နိုင်ဖို့ Rasuwa ခရိုင်အတွင်းရှိ Bhotekoshi မြစ်နဲ့ ပတ်ဝန်းကျင် နေရာတွေပေါ်ကနေ ဝေဟင်ကင်းထောက် လေ့လာမှုတွေ ပြုလုပ်ဖို့ ပြင်ဆင်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။
Kathmandu မြို့ရှိ Tribhuvan နိုင်ငံတကာလေဆိပ် ကယ်ဆယ်ရေး ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းရေး စင်တာ (RCC) မှ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက Dhunche နဲ့ Rasuwa ရဲ့ အခြားနေရာတွေမှာ အခြေစိုက်ထားပြီးဖြစ်တဲ့ ရဟတ်ယာဉ်တွေကို ဝေဟင်ကင်းထောက်ဖို့ စေလွှတ်သွားမှာဖြစ်ပြီး Kathmandu ကနေ နောက်ထပ် ရဟတ်ယာဉ်တွေ ထပ်မံစေလွှတ်မှာ မဟုတ်ကြောင်း ပြောပြခဲ့ပါတယ်။
"တရုတ်ဘက်ခြမ်းက ရေကန်ကြီး ကမ်းပါးပေါက်ထွက်သွားပြီဆိုတဲ့ သတင်းအချက်အလက် ရရှိထားပါတယ်။ ဒါကြောင့် Dhunche နဲ့ Rasuwa မှာ အသင့်ရှိနေတဲ့ ရဟတ်ယာဉ်တွေကို ဝေဟင်ကင်းထောက် လေ့လာဖို့ စေလွှတ်ဖို့ ပြင်ဆင်နေတာပါ" လို့ အဆိုပါ တာဝန်ရှိသူက ဆိုပါတယ်။
အဆိုပါ ဝေဟင်ကင်းထောက်မှုဟာ Bhotekoshi မြစ်တစ်လျှောက် အခြေအနေတွေကို ဆန်းစစ်ဖို့နဲ့ ရေကန်ပေါက်ထွက်မှုကြောင့် ထပ်မံ အန္တရာယ်ကြုံတွေ့ရနိုင်တဲ့ ဒေသတွေကို ဖော်ထုတ်နိုင်ဖို့ ရည်ရွယ်တာ ဖြစ်ပါတယ်။
တရုတ်နိုင်ငံ ရေအရင်းအမြစ် ဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ခန့်မှန်းချက်အရ ကြာသပတေးနေ့ မနက်ပိုင်းအထိ အဆိုပါ ရေကန်အတွင်း ရေပမာဏ ကုဗမီတာ ၂ သန်းခန့် ရှိနေခဲ့တာပါ။ Global Times သတင်းမှာ ဖော်ပြထားတဲ့ တရုတ်နိုင်ငံပိုင် မီဒီယာ သတင်းတွေအရ နောက်ထပ် ၃ ရက်အတွင်း ရေကုဗမီတာ ၃ သန်းခန့် အဆိုပါ ရေကန်ထဲ ထပ်မံစီးဝင်လာနိုင်တယ်လို့ ခန့်မှန်းထားခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
တရုတ်အာဏာပိုင်တွေကတော့ ရေကန်ကို အနီးကပ် စောင့်ကြည့်နေပြီး ရေကန်ပေါက်ထွက်လာပါက ဖြစ်ပေါ်လာမယ့် နောက်ဆက်တွဲ အကျိုးဆက်တွေကို အကဲဖြတ်နိုင်ဖို့နဲ့ အရေးပေါ် ကယ်ဆယ်ရေးနဲ့ ရေဘေးထိန်းချုပ်ရေး လုပ်ငန်းတွေ ပြင်ဆင်နိုင်ဖို့ ရေလွှမ်းမိုးမှု ပုံတူစနစ်တွေနဲ့ ရေအရင်းအမြစ်ဆိုင်ရာ ဆန်းစစ်မှုတွေကို ပြုလုပ်နေကြောင်း ပြောဆိုခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။
Chhochen Khola နဲ့ Purepu Tsangpo မြစ်တွေဟာ တိဘက်ဒေသကနေ စတင်မြစ်ဖျားခံပြီး မြစ်နှစ်စင်း ပေါင်းဆုံကာ နီပေါနိုင်ငံတွင်းသို့ မစီးဝင်မီ ပေါင်းစည်းသွားကြတာဖြစ်ကာ နီပေါနိုင်ငံထဲမှာတော့ Bhotekoshi မြစ်အဖြစ် လူသိများတာပါ။ Bhotekoshi မြစ်ဟာ Trishuli မြစ်ရဲ့ အဓိက အထက်ပိုင်း မြစ်လက်တက်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
အခုလို ရေကန်ပေါက်ထွက်မှု သတင်း ထွက်ပေါ်လာတာဟာ နီပေါ-တရုတ် နယ်စပ်ဒေသတွေမှာ လူပေါင်းများစွာ သေဆုံးပြီး အခြေခံ အဆောက်အအုံတွေ ပျက်စီးကာ ရာနှင့်ချီ ပျောက်ဆုံးခဲ့ရတဲ့ ရုတ်တရက် အဖျက်စွမ်းအားကြီး ရေလွှမ်းမိုးမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး နှစ်ရက်အကြာမှာ ထွက်ပေါ်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။
အဆိုပါ ရေလွှမ်းမိုးမှုဟာ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ မနက်ပိုင်းက Rasuwa ခရိုင်ရှိ Bhotekoshi မြစ်ကို စတင်ရိုက်ခတ်ခဲ့တာပါ။ အရှိန်ပြင်းတဲ့ ရေစီးသန်လှိုင်းလုံးကြီးတွေဟာ Timure နဲ့ Syaphrubesi ဒေသတွေကို တိုက်စားဖြတ်သန်းသွားခဲ့ပြီး လမ်းတွေ၊ တံတားတွေ၊ အဆောက်အအုံတွေနဲ့ အခြား အခြေခံအဆောက်အအုံတွေကို ဖျက်ဆီးကာ Trishuli မြစ်အောက်ပိုင်းဆီသို့ ဆက်လက် စီးဆင်းသွားခဲ့ပါတယ်။
နီပေါ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ ကယ်ဆယ်ရေး အဖွဲ့တွေဟာ ရေစီးနဲ့အတူ မျောပါသွားသူတွေကို ဆက်လက် ရှာဖွေလျက်ရှိသလို မြစ်အောက်ပိုင်း ခရိုင်အများအပြားကနေလည်း ရုပ်အလောင်းတွေကို ဆယ်ယူရရှိထားပါတယ်။ အာဏာပိုင်တွေက နောက်ထပ် ရေကြီးရေလျှံမှုတွေ ဖြစ်လာနိုင်ခြေကို အကဲဖြတ်နေချိန်မှာ အဓိက အဝေးပြေးလမ်းမကြီးတွေပေါ် သွားလာမှုကို ကန့်သတ်ထားပြီး ဘေးအန္တရာယ် ကျရောက်လွယ်တဲ့ ဒေသတွေက ဒေသခံတွေကိုလည်း ဘေးလွတ်ရာ ရွှေ့ပြောင်းပေးထားပါတယ်။
အသစ်ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ရေကန်ကြီး ကမ်းပါးပေါက်ထွက်သွားခြင်းက ကယ်ဆယ်ရေး လုပ်ငန်းတွေအတွက် နောက်ထပ် ရှုပ်ထွေးမှုတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပါတယ်။ ရေတွေ ရုတ်တရက် အလုံးအရင်းနဲ့ စီးဆင်းထွက်ပေါ်လာခြင်းကြောင့် မြစ်အောက်ပိုင်းဆီ နောက်ထပ် ရေလှိုင်းလုံးကြီးတွေ ထပ်မံရောက်ရှိလာနိုင်ပြီး Bhotekoshi နဲ့ Trishuli မြစ်ကြောင်းစနစ် တစ်လျှောက်ရှိ လူနေအိမ်ခြေတွေ၊ လမ်းတွေ၊ တံတားတွေနဲ့ အခြား အခြေခံအဆောက်အအုံတွေကို ထပ်မံ ထိခိုက်စေနိုင်တာ ဖြစ်ပါတယ်။
တစ်ဖက်မှာတော့ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ ရေကြီးမှု ဖြစ်ပွားပြီးချိန်မှာ ရဟတ်ယာဉ် ကယ်ဆယ်ရေးနဲ့ ထောက်ပံ့ရေး ပျံသန်းမှုတွေမှာ ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းမှု အားနည်းခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ တိုင်ကြားချက်တွေ ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် Tribhuvan နိုင်ငံတကာလေဆိပ်ရှိ ကယ်ဆယ်ရေး ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းရေး စင်တာ (RCC) မှာ ပေါင်းစပ်ဆောင်ရွက်မှုတွေကို ပိုမို အားကောင်းအောင် လုပ်ဆောင်ထားပါတယ်။
လေဆိပ်တာဝန်ရှိသူရဲ့ အဆိုအရ အဆိုပါ စင်တာဟာ လက်ရှိမှာ တရားရေးဝန်ကြီး Sobita Gautam ရဲ့ ဦးဆောင်မှုအောက်မှာ ရဟတ်ယာဉ် စစ်ဆင်ရေးတွေကို ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ပေးနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။
RCC စင်တာကို ယခင် ကြာသပတေးနေ့က နီပေါစစ်တပ် အမှတ် ၁၁ တပ်မဟာမှ ဗိုလ်မှူးကြီးတစ်ဦးရဲ့ ဦးဆောင်မှုနဲ့ လည်ပတ်ခဲ့တာပါ။ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ မနက်ပိုင်း ရေကြီးမှု စတင်ဖြစ်ပွားချိန်မှာတော့ ဒုတိယအတွင်းဝန်တစ်ဦးက စတင်တာဝန်ယူခဲ့ပြီးနောက် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ပူးတွဲအတွင်းဝန်တစ်ဦးက စင်တာကို ဆက်လက် ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းပေးခဲ့ပြီး ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ ညနေပိုင်းကတည်းက ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
အဆိုပါ RCC စင်တာမှာ ရဟတ်ယာဉ် လည်ပတ်ရေးအဖွဲ့တွေ၊ Tribhuvan နိုင်ငံတကာလေဆိပ်၊ နီပေါရဲတပ်ဖွဲ့၊ နီပေါစစ်တပ်၊ လက်နက်ကိုင် ရဲတပ်ဖွဲ့နဲ့ မိုးလေဝသဆိုင်ရာ အေဂျင်စီတွေက ကိုယ်စားလှယ်တွေ ပါဝင်နေတာပါ။ စင်တာကို သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ဖြစ်ပွားချိန်တွေမှာ အထူးသဖြင့် ဝေဟင် ကယ်ဆယ်ရေးနဲ့ ကယ်ဆယ်ရေး ပျံသန်းမှုတွေကို ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းဖို့ ဖွဲ့စည်းအသက်သွင်းလေ့ ရှိပါတယ်။
နီပေါ အာဏာပိုင်တွေအနေနဲ့ ရေကန်ပေါက်ထွက်မှုဆိုင်ရာ အသေးစိတ် အကဲဖြတ်ချက် သို့မဟုတ် Bhotekoshi မြစ်ထဲ စီးဝင်သွားတဲ့ ရေပမာဏကို အတည်ပြု ထုတ်ပြန်ခြင်း မရှိသေးပါဘူး။ ပြုလုပ်မယ့် ဝေဟင်ကင်းထောက်မှုကနေ အခြေအနေမှန်နဲ့ မြစ်အောက်ပိုင်း ဒေသခံတွေအတွက် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တဲ့ အန္တရာယ်တွေကို ပိုမို ရှင်းလင်းစွာ သိမြင်လာရဖို့ မျှော်လင့်ထားကြတာ သိရပါတယ်။
ပြည်ပရောက် မြန်မာမိဘပြည်သူများ အနေနဲ့လည်း သဘာဝဘေးဒဏ် သင့်နေတဲ့ တောင်တန်းဒေသတွေဆီ ခရီးသွားလာခြင်းကို အထူးရှောင်ကြဉ်ပြီး နောက်ဆုံးရ သတင်းအခြေအနေတွေကို ဂရုစိုက် စောင့်ကြည့်ကြဖို့ အသိပေးလိုပါတယ်။
ကိုးကား - The Kathmandu Post
#ပြည်ပရောက်မြန်မာများ #ကမ္ဘာ့သတင်း
