01/09/2026
ဗုဒ္ဓမြတ်စွာဘုရား၏ သာသနာတော်တွင် ထူးခြားအံ့သြဖွယ်ကောင်းပြီး သာသနာ့သမိုင်းဝင်ဖြစ်သည့် "အရှင်ယသသူဌေးသားနှင့် မိသားစု" တို့၏ ဖြစ်ရပ်မှန် သမိုင်းကြောင်းကို အောက်ပါအတိုင်း အနှစ်ချုပ် ဖော်ပြအပ်ပါတယ် -
၁။ ယသသူဌေးသား၏ ကာမဂုဏ်နှင့် ငြီးငွေ့ပုံ
နောက်ခံ: ယသသူဌေးသားသည် ဗာရာဏသီပြည် သေနနိဂုံးသူ၊ ဘုရားလောင်းအား ဃနာနို့ဆွမ်းကပ်လှူခဲ့ဖူးသူ သုဇာတာသူဌေးကတော်ကြီး၏ သားဖြစ်ပြီး များပြားလှသော စည်းစိမ်ဥစ္စာ၊ ဆောင်း၊ နွေ၊ မိုး ပြာသာဒ်သုံးဆောင်နှင့် အခြွေအရံ မိန်းမပျိုများစွာဖြင့် ဇိမ်ခံစံနေသူ ဖြစ်ပါသည်။
အပြောင်းအလဲ: တစ်ညတွင် ကာမဂုဏ်ခံစားရင်း အိပ်ပျော်သွားရာမှ အချိန်မဲ့နိုးလာသောအခါ အခြွေအရံ ကချေသည်မိန်းမများ၏ အလွန်စက်ဆုပ်ဖွယ် အိပ်မောကျနေသည့်ပုံစံကို မြင်တွေ့ရသဖြင့် ကာမဂုဏ်တရားတို့၌ အလွန်အမင်း ငြီးငွေ့စက်ဆုပ်သွားခဲ့ပါသည်။
ထွက်ခွာခြင်း: ထိုသို့ ခန္ဓာကိုယ်၏ ဒုက္ခသဘောကို ထိတ်လန့်တုန်လှုပ်စွာ ညည်းညူမိပြီး ပါရမီဓာတ်ခံပါလာသည်နှင့်အညီ ညတွင်းချင်းပင် ပြာသာဒ်မှဆင်းကာ အပိတ်အပင်အတားအဆီးမရှိဘဲ ဣသိပတနမိဂဒါဝုန်တောသို့ တစ်ဦးတည်း ထွက်လာခဲ့ပါတော့သည်။
၂။ သောတာပန်တည်ခြင်းနှင့် ရဟန္တာဖြစ်ခြင်း
ဘုရားရှင်နှင့်တွေ့ဆုံခြင်း: မိဂဒါဝုန်တောသို့ ရောက်လာသော ယသသူဌေးသားအား မြတ်စွာဘုရားက ဒါန၊ သီလ၊ သဂ္ဂ၊ မဂ္ဂ စသည့် တရားစကားများနှင့် သစ္စာလေးပါးတရားတို့ကို ဟောကြားတော်မူရာ ယသသည် ထိုတစ်ထိုင်တည်းမှာပင် သောတာပန်ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်လာခဲ့ပါသည်။
ဖခင်သူဌေးကြီး ရောက်ရှိလာခြင်း: သားပျောက်၍ လိုက်ရှာလာသော ဖခင်သူဌေးကြီးလည်း ဘုရားထံသို့ ရောက်ရှိလာပြီး ဘုရားရှင်၏ တရားဒေသနာကို နာကြားရကာ သောတာပန်တည်၍ ပထမဆုံး တေဝါစိကသရဏဂုံ (သရဏဂုံသုံးပါး) တည်သူ ဥပါသကာ ဖြစ်လာခဲ့ပါသည်။ (သာသနာတော်တွင် လူဒကာဘက်မှ အစဆုံး သောတာပန်တည်သော အရိယာသာဝက ဖြစ်လာပါသည်။)
ရဟန္တာဖြစ်ခြင်း: ဖခင်သူဌေးကြီး တရားနာနေစဉ်အတွင်း ယသသူဌေးသားသည် သစ္စာတရားကို ဆက်လက်ဆင်ခြင်သုံးသပ်ရာမှ အရဟတ္တဖိုလ်သို့ရောက်၍ ရဟန္တာ ဖြစ်သွားခဲ့ပါသည်။ (ယသသည် လူဝတ်ကြောင်ဖြင့် မည်သည့်ရှေ့ပြေးရှင်ရဟန်းအဖြစ်မျှ မရှိဘဲ လူဝတ်ကြောင်ဘဝမှ တန်း၍ ရဟန္တာဖြစ်သည့် ပထမဆုံးပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်ပါသည်။)
၃။ ဧဟိဘိက္ခု ရဟန်းအဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းခြင်း
ဖခင်သူဌေးကြီး ပြန်သွားပြီးနောက် အရှင်ယသသည် မြတ်စွာဘုရားထံတွင် ရဟန်းအဖြစ်ကို တောင်းပန်လျှောက်ထားသဖြင့် ဘုရားရှင်က "ဧဟိဘိက္ခု" (ချစ်သားလာလော့) ဟု ခေါ်တော်မူလိုက်သည်နှင့် ရှစ်ပါးသောပရိက္ခရာတို့ ဆင်ယင်ပြီးသားဖြစ်ကာ ဝါတော် ၆၀ ရ မထေရ်ကြီးကဲ့သို့ ရဟန်းအသွင်သို့ ချက်ချင်း ကူးပြောင်းသွားခဲ့ပါသည်။
ထိုအချိန်တွင် လောကီလောကုတ္တရာ ရဟန္တာအရှင်မြတ်များမှာ ဗုဒ္ဓ၊ ပဉ္စဝဂ္ဂီ ၅ ပါးနှင့် အရှင်ယသ စုစုပေါင်း (၇) ပါး ရှိလာခဲ့ပါသည်။
၄။ မိခင်နှင့် ဇနီးဟောင်းတို့ တရားထူးရရှိခြင်း
ဆွမ်းခံကြွခြင်း: ဧဟိဘိက္ခု ရဟန်းပြုပြီးနောက် နောက်တစ်နေ့နံနက်တွင် မြတ်စွာဘုရားသည် အရှင်ယသကို နောက်လိုက်ပြုလျက် သူဌေးကြီးအိမ်သို့ ဆွမ်းခံကြွတော်မူခဲ့ပါသည်။
မိခင်နှင့် ချွေးမတို့ သောတာပန်ဖြစ်ခြင်း: ရှေးဘဝက မဟာသက္ကရာဇ် ၁၀၃ ခုနှစ်တွင် ဘုရားလောင်းအား ဃနာနို့ဆွမ်း ကပ်လှူခဲ့ဖူးသော မိခင်ဖြစ်သူ သုဇာတာသူဌေးကတော်ကြီးနှင့် ဇနီးဟောင်းတို့အား ဘုရားရှင်က တရားဒေသနာ ဟောကြားတော်မူရာ ထိုမိန်းမနှစ်ဦးတို့လည်း သောတာပန်အရိယာ ဥပါသိကာမများ ဖြစ်လာကြပါသည်။
ထို့နောက် သူဌေးကြီး၊ မိခင်သူဌေးကတော်နှင့် ဇနီးဟောင်းတို့က မြတ်စွာဘုရားနှင့် အရှင်ယသမထေရ်တို့အား ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ဆွမ်းခဲဖွယ်ဘောဇဉ်များ ဆက်ကပ်လှူဒါန်းခဲ့ကြပါတော့သည်။
#ယသသူဌေးသားနှင့်မိသားစု
#မြန်မာ့ဇာတ်တော်များ
