26/02/2026
Baaritaan: Shabakad Gudaha ah oo Lagu Eedeeyay Inay Hurinayso Amni-Darro Ka Socota Baydhabo.
Baydhabo, Soomaaliya — Baaritaan madax-bannaan oo ku saleysan xogaha laga helay ilo kala duwan oo ku dhow hay’adaha amniga iyo maamulka ayaa daaha ka qaadaya eedeymo culus oo ku saabsan jiritaanka shabakad gudaha ah oo lagu tuhunsan yahay inay si toos ah uga shaqeyneyso hurinta amni-darro iyo xasilooni-darro siyaasadeed gudaha maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya.
Ilo xog ogaal ah oo aan magacyadooda la shaacin sababo amni dartood ayaa sheegaya in qaar ka mid ah wasiirrada iyo taliyaasha amniga ay door firfircoon ku leeyihiin abaabulka iyo fududeynta dhaqdhaqaaqyo mucaarad hubeysan, oo la sheegay in ay ka dhex sameysanayaan saldhigyo gudaha magaalada Baydhabo.
Shabakad isku xiran oo gudaha ah
Xogaha la helay waxay tilmaamayaan in falalkan aysan ahayn kuwo gooni-gooni ah, balse ay jiraan isku xirnaan u dhexeysa shaqsiyaad ka kala tirsan siyaasadda iyo hay’adaha amniga. Qaar ka mid ah shaqsiyaadka lagu eedeeyay ayaa lagu tilmaamay kuwo xiriir dhow la leh xafiiska Madaxweynaha KGS, Cabdicasiis Xasan Maxamed Laftagareen.
Inkasta oo aan weli jirin caddeyn rasmi ah oo arrintan si buuxda u xaqiijineysa, haddana isku ekaanshaha xogaha laga helayo ilo kala duwan ayaa sare u qaaday walaaca ku saabsan heerka gudaha ee arrintani gaartay.
Lacagaha Buur Hakaba: Maalgelineed mise musuq?
Baaritaanku waxa uu sidoo kale iftiimiyay dhaqdhaqaaqyo lacageed oo shaki leh. Ilo wareedyo ayaa sheegaya in lacag dhowaan loo diray degmada Buur Hakaba ay si toos ah u maareeyeen isla shaqsiyaadka lagu eedeeyay abaabulka dhaqdhaqaaqyada amni-darro.
Lama caddeynin in lacagtaasi gaartay ujeeddadii loogu talagalay, waxaana sii xoogeysanaya tuhunka ah in loo adeegsaday dano siyaasadeed iyo taageeridda dhaqdhaqaaqyo ka baxsan nidaamka rasmiga ah.
Ciidamo ka goostay Baydhabo
Mid ka mid ah arrimaha ugu xasaasisan ee baaritaanku muujinayo ayaa ah tirada sii kordheysa ee askarta ka goosaneysa saldhigyada Baydhabo. Ilo kala duwan ayaa xaqiijinaya in askar badan ay ka baxeen magaalada, kuna biireen kooxaha mucaaradka.
Arrintan ayaa si gaar ah u kicisay su’aalo la xiriira cidda fududeysay bixitaanka ciidamada, iyo in ay jireen amarro ama hagid gudaha ah oo arrintan ka dambeysay.
Kalsooni darro sii kordheysa
Khubarada amniga ayaa sheegaya in haddii eedeymahan la xaqiijiyo, ay noqon karto mid ka mid ah khataraha ugu waaweyn ee soo wajaha maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya, maadaama ay muujineyso suurtagalnimada in nidaamka amniga laftiisa uu ka dhex dillaacay.
Shacabka Baydhabo ayaa la kulmaya xaalad ay ku adagtahay in la kala saaro cidda ilaalinaysa iyo cidda khatarta ah, taas oo sii wiiqeysa kalsoonida lagu qabo hay’adaha dowladda.
Baahida baaritaan madax-bannaan
Ururada bulshada rayidka ah iyo falanqeeyayaasha siyaasadda ayaa ku baaqaya:
In la sameeyo baaritaan madax-bannaan oo hufan
In la ilaaliyo xog-sheegayaasha (whistleblowers)
In lala xisaabtamo cid kasta oo lagu helo falal ka dhan ah amniga
Ilaa iyo hadda, mas’uuliyiinta maamulka KGS k**a aysan bixin wax war rasmi ah oo ku saabsan eedeymahan, taas oo sii kordhisay su’aalaha iyo shakiyaasha jira.
Gunaanad
Haddii eedeymahan ay noqdaan kuwo dhab ah, waxay muujinayaan xaalad aad u halis badan—mid ka tarjumeysa nidaam uu khilaafku ka dhex dillaacay gudaha, isla markaana laga yaabo inuu isu beddelo qalalaase amni iyo mid siyaasadeed oo ballaaran.
Baydhabo maanta waxay taagan tahay isgoys halis ah:
ama in la xaqiijiyo isla xisaabtan iyo daahfurnaan,
ama in la galo marxalad ay adag tahay in laga soo kabto
