15/08/2025
Ukraine, mar waxay ahayd quwada saddexaad ee hubka nukliyeerka.. laakin waa sidee maanta xaalku?
Ukraine markii ay xorriyadda ka qaadatay Midowgii Soofiyeeti 1991-kii, waxay la wareegtay kayd ballaaran oo hub nukliyeer ah, kaas oo ahaa kii ugu weynaa ee dunidda marka laga reebo Mareykanka iyo Ruushka. Waxaa ku jiray boqollaal gantaal istaraatiiji ah oo awood u lahaa inay gaaraan Mareykanka, kumannaan madaxyo nukliyeer ah, iyo diyaarado istaraatiiji ah oo xambaari kara hubkaas. Si kastaba ha ahaatee, Ukraine waxay ahayd dal cusub oo aan lahayn awood farsamo, dhaqaale iyo siyaasadeed oo ay si madaxbannaan u maamuli karto nidaamkaas hubka ah.
Mareykanka iyo Ruushka ayaa go’aamiya mustaqbalka hubkaas. Washington waxay si cad ugu cadaadisay Kyiv in ay hubkaas ka tanaasusho, iyadoo ku doodeysa in ilaalinta hubka nukliyeerka dal aan lahayn khibrad iyo kaabayaal ammaan oo ku filan ay khatar ku tahay nabadda caalamka. Mareykanka wuxuu ballanqaaday taageero dhaqaale iyo mid amni haddii Ukraine ay ka qeyb qaadato dadaallada lagu dhimayo hubka nukliyeerka.
Ruushka, oo ahaa dhaxal-sugaha rasmiga ah ee awooddii nukliyeerka Soofiyeeti, wuxuu dalbaday in dhammaan hubkii nukliyeerka ee ku haray Ukraine, Kazakhstan iyo Belarus lagu wareejiyo Moscow. Heshiiskii muhiimka ahaa ee arrintan lagu xalliyay waxaa la yiraahdaa Budapest Memorandum oo la saxiixay 1994. Ukraine waxay ku aqbashay inay hubkeeda nukliyeerka ku wareejiso Ruushka, iyada oo helaysa dammaanad siyaasadeed oo ah in madax-bannaanideeda iyo dhulkeeda la dhowri doono, taas oo ay saxiixeen Mareykanka, Ruushka iyo Ingiriiska.
Laakin, waa sidee maanta xalku?
Waxaan joogna waqti dhulkii ugu muhiimsanaa Ukraine uu Ruushku weerarray, Isla markaana qabsaday,dalkii dammaanada u qaaday Ukraine oo ah Mareykanka wuxuu roog cas ku soo dhaweeyay Putin, waxayna mar kale go'aaminayaan mustaqbalka jiritaan ee Ukraine— nuxurka ay u wadahadlayaana waa sidee ku qeybsanaa khayraadka Ukraine..! waa natiijada marka dal masiirkiisa ka tanaasulo..!
Xigasho iman jama