Is-ogol media

25/01/2026

Xiisadda Greenland: Saameynta Suurtagalka ah ee Dalalka Geeska Afrika

Xiisadda sii kordheysa ee u dhaxeysa Mareykanka iyo dalalka Yurub (gaar ahaan Denmark) taas oo salka ku heysa rabitaanka Donald Trump ee jasiiradda "Greenland" waxay muujinaysaa tartan awood caalami ah oo yeelan karta saameen amni, mid kheyraad, iyo sidoo kale xakameynta marinada istaraatiijiga ah. Inkastoo ay u muuqato arrin ka fog Afrika, haddana saameynteedu waxay si dadban u gaari kartaa Geeska Afrika. Hadaba sidee ayey u sameen kartaa?.

1. Saameynta Dhaqaalaha

* Isbeddelka mudnaanta quwadaha waaweyn wuxuu saameyn karaa maalgelinta iyo kaalmada Afrika sababtoo ah haddii Mareykanka iyo Yurub diiradda saaraan khilaafaadkooda, taageerada mashaariicda horumarineed ee Geeska Afrika ayaa yaraan karta.
* Suuqyada caalamiga ah sida tamarta & ganacsiga oo kaca waxay saameyn ku yeelan karaan qiimaha badeecadaha khaasatan kuwa loo soo dhoofiyo gobolka.

2. Saameynta Amniga

* Tartanka quwadaha waaweyn wuxuu kordhin karaa militarization-ka marinada istaraatiijiga ah, sida Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed sidaas daraadeed dalalka Geeska Afrika waxay noqon karaan meel lagu tartamo oo saldhigyo militari laga sameesto taasoo ka dhalaneysa saameyn amni.
Taageerada caalamiga ah ee la dagaallanka argagixisadana way isbeddeli kartaa.

3. Saameynta Bani’aadannimo

* Hoos u dhaca deeqaha caalamiga ah wuxuu saameyn karaa gargaarada bani’aadannimo, gaar ahaan dalalka nugul sida Soomaaliya iyo Sudan. Khilaafaadka waaweyn ee noocaan ah marka ay bataan, arrimaha bani’aadannimo badanaa mudnaanta way ka dhacaan.

4. Deganaanshaha Siyaasadeed

* Dalalka Geeska Afrika waxay wajihi karaan cadaadis diblomaasiyadeed oo ku saabsan cidda ay la safanayaan. In kastoo xiisadaha caalamiga ah ay sii adkeyn karaan siyaasadaha gudaha ee horey u jilicsanaa hadana fursad ayaa jiri karta haddii dalalku qaataan diblomaasiyad dhexdhexaad ah oo danahooda ilaalisa.

Gunaanad

Xiisadda Greenland ma aha arrin maxalli ah oo Yurub ku eg, balse waa astaan muujinaysa isbeddelka awoodaha caalamka. Dalalka Geeska Afrika, inkastoo ay ka fog yihiin goobta khilaafka, haddana waxay si dadban uga dareemi karaan saameyn dhaqaale, amni, bani’aadannimo, iyo mid siyaasadeed. Fahamka isbeddelladan iyo diyaarinta istiraatiijiyad dhexdhexaad ah ayaa muhiim u ah ilaalinta danaha gobolka waa hadii ay garta madaxda dalalkan aynu sheegney.

Is-ogol media

24/01/2026

Geeska Afrika: Isbeddellada Siyaasadeed iyo Saameynta Aqoonsiga Somaliland ay ka Hershey Israel

Geeska Afrika waa mid ka mid ah gobollada ugu istaraatiijisan caalamka, isagoo ku yaalla isgoyska Badda Cas, Gacanka Cadmeed, iyo marinada ganacsiga caalamiga ah. Muddooyinkii u dambeeyay, gobolka waxaa ka taagnaa isbeddello siyaasadeed, amni, iyo diblomaasiyadeed oo saameyn toos ah ku leh xasilloonida iyo mustaqbalka dalalka ku yaalla. Mid ka mid ah arrimaha ugu hadal-haynta badan ayaa ah wararka la xiriira in Israel ay aqoonsatay Somaliland, taas oo dhalisay falcelin siyaasadeed oo ballaaran gudaha Soomaaliya iyo guud ahaan gobolka.

1. Xaaladda Siyaasadeed ee Guud ee Geeska Afrika
Geeska Afrika wuxuu wajahayaa:

Khilaafaad siyaasadeed oo gudaha ah (Itoobiya, Sudan, Jabuuti, Soomaaliya)

Tartanka quwadaha caalamka iyo kuwa gobolka

Daciifnimo hay’adeed iyo kalsooni darro dadweyne

Dalalka gobolka intooda badan waxay ku jiraan marxalad kala guur ah, halkaas oo doorashooyin, dib-u-habeyn dastuur, iyo loollan awoodeed ay weli socdaan. Xaaladdan ayaa ka dhigaysa gobolka mid u nugul faragelin dibadeed iyo heshiisyo diblomaasiyadeed oo muran dhalin kara.

2. Somaliland iyo Raadinta Aqoonsi Caalami ah
Tan iyo 1991, Somaliland waxay si joogto ah u raadinaysay aqoonsi caalami ah, iyadoo ku doodeysa inay heysato:

Maamul deggan oo shaqeeya

Doorashooyin soo noqnoqday oo shacabku codeeyan

Amni ka wanaagsan inta badan Soomaaliya

Si kastaba ha ahaatee, beesha caalamka guud ahaan waxay weli u hoggaansan tahay mabda’a midnimada dhuleed ee Soomaaliya, taas oo caqabad weyn ku ah helitaanka aqoonsi rasmi ah.

3. Israel iyo Danaha Istaraatiijiga ah ee Gobolka
Israel waxay muddo dheer daneynaysay:

Amniga Badda Cas oo iyada gacanta ku qabato

Ka hortagga saameynta Iran iyo xulafadeeda

Ballaarinta xiriirka ay la leedahay dalalka Afrika

Haddii ay jirto talaabo ay Israel ku muujinayso xiriir gaar ah oo ay la yeelato Somaliland, arrintaas waxaa loo arki karaa:

Qorshe istaraatiiji ah oo amni iyo juqraafi ku saleysan

Talaabo ka baxsan xeerarka caalamiga ah ee aqoonsiga dowladnimada

Arrintan wali waxay u baahan tahay xaqiijin buuxda iyo faham sharciyeed oo qoto dheer.

4. Saameynta Gobolka iyo Soomaaliya
a) Midnimada Soomaaliya
Tallaabo kasta oo aqoonsi ah oo la siiyo Somaliland waxay si toos ah u wiiqi kartaa:

Madaxbannaanida dhuleed ee Soomaaliya

Geeddi-socodka dib-u-dhiska dowladnimada

b) Xiriirka Gobolka
Itoobiya, Jabuuti, iyo Kenya ayaa si dhow ula socda oo ku qasbi Kara inay qaadaan talaabooyin aan u fiicneen Soomaliya

Waxay kordhin kartaa tartan diblomaasiyadeed iyo xasaasiyad siyaasadeed

c) Falcelinta Dadweynaha
Arrintani waxay kicin kartaa dareen qaranimo, dood siyaasadeed, iyo kala aragti duwanaansho bulsho, gaar ahaan baraha bulshada.

5. Qiimeyn Siyaasadeed
Inkasta oo Somaliland ay xaq u leedahay inay raadiso daneheeda siyaasadeed, haddana:

Aqoonsi caalami ah ma aha mid ku imaan kara hal dal oo keliya

Wuxuu u baahan yahay oggolaansho ballaaran oo caalami ah iyo sharciyad cad

Dhanka kale, Israel haddii ay qaaddo talaabo ka baxsan xeerarka caalamiga ah, waxay:

Halis gelin kartaa xasilloonida gobolka

Abuuri kartaa xiisado diblomaasiyadeed oo cusub

Gunaanad
Geeska Afrika wuxuu ku jiraa marxalad xasaasi ah oo u baahan taxaddar siyaasadeed, wadahadal, iyo ixtiraam sharci caalami ah. Arrinta la xiriirta aqoonsiga Somaliland, gaar ahaan haddii ay ku lug yeelato dal saameyn leh sida Israel, waa mid u baahan falanqeyn qoto dheer, xaqiijin rasmi ah, iyo ka fiirsasho saameynteeda fog ee ay yeelan karto talaabo kastoo la qaado.

Is-ogol media

02/11/2025

10/07/2021

Ra’iisul Wasaaraha xukumadda Federaalka Soomaaliya Mudane Maxamed Xuseen Rooble oo maanta gaarey gobolka Gedo ayaa dhagax dhigay garoonka kubadda cagta ee degmada Garbahaarey, kaa soo qeyb ka ah mashaariicda horumarineed ee Xukuumaddu ka hirgelinayso gobolka Gedo sida uu raysalwasaaruhu sheegey.

09/07/2021

Goobweyn-Jubbaland-Somalia

Is-ogol media

08/07/2021

Raysalwasaare Rooble Oo Safar Ku Jooga Magaalada Kismanyo Ee Xaruunta KMG Maamulka Jubbaland Ayaa Ka Qeybgaley Shirka Todobaadlaha Ee Golaha Wasiirada Jubbaland , Waxaana Diirada Lagu Saarey Sidey U Wada Shaqeyn Lahaayen Wasuirada Heer Maamul Goboleed Iyo Kuwa Heer Federaal

08/07/2021

Maamulka gobolka Banaadir ayaa shaaciyay natiijada Imtixaankii fasalka 8-aad ee sanad dugsiyeedka 2020-2021 oo dhawaan la qaaday.
Warqadan Hoos Ka Muuqata Ayaa Lagu Cadeeyey Natiijada.

06/07/2021

Ciidamada DFS oo kaashanaya ciidanka Galmudug ayaa Al-SHabaab kala wareegey Bacaadweyn

Is-ogol media

05/07/2021

Madaxweynaha Maamulka KGS Cabdicasiis Laftagareen Iyo Wefdi Uu Hogaaminayo Oo Ku Sugan Dalka Nigeria Ayaa Ka Qeybgaley Kulanka Golaha Wasiirada Ee Ismaamulka Kaduna State Ee Dalkaasi Nigeria

03/07/2021

Guddi Kumeelgaar Ah Oo Ka Shaqeyn Doona Hormarinta Afka Soomaaliga Ayaa La Magacaabey

Liiska Hoose Ka Akhriso Magacyada Guddigan

02/07/2021

3 Qof Oo Kenyan Ah Oo Ka Tirsan Shaqaale Kashaqeeya Kuwa Dhismaha Ka Shaqeeya Ayaa Lagu Diley Xuduuda Soomaliya Iyo Kenya Meel 800 Mitir U Jirta Dhoobley, Shaqsiyadka La Diley Waxay Kamid Ahaayeen 8 Qofood Oo Dhismaha Ka Shaqeysat , Afar Kamid Ah Yaa Dhaawacantey. Alshabaab Ayaa Sheegatey Dhacdadani.

30/06/2021

Ra’iisul Wasaaraha XFS Mudane Maxamed Xuseen Rooble Ayaa tababar u furay Guddiyada Doorashooyinka Dalka Wuxuuna kula dardaarmay in ay si daahfuran oo caddaalad ah u maamulaan howsha doorashooyinka ee loo igmaday.