22/09/2026
7billood intaan ku bartay, 5sano oo Jamacada Somalia dhiganayay Kuma baran…Hdiii Somalia waxbarasho taaal, Habfakarka Dadkaasa Laga arki lahaaa …………..
Maxaa ka faaiiday waxbarashadii jaamacadda umadda? Marka h**e maanta ardayda qalin jebisay horta wa idin hambalyeena guusha aad gaarteen. Sheekadan waxbarashadeyda ku saabsan waxa kuso xasuustay sida jaamacadda umadada u tahay jaamacaddii qaranka balse sida laga filaayo ama tayada laga rabay eesan u laheyn. Ragga dalka ugu sareeyo madaxweynaha iyo wasiirkiisa waxbarashada u qaabilsan ma u diyaarsano in tayada waxbarasho ee dalka kor loo qaado. Nidaamka waxbarasho ee yurub aad ayu u adagyahay gaar ahaan Netherlands. 01/09/2023 waxa bilaabay master keyga jaamacadda Maastricht, Netherlands. Anigo ku faraxsanahay hormarka sameeyay aya bilaabay courses-ka. Labadii maado u h**eesay waxa ahaayeen International law iyo Global Law. Inkasto bishii August aan qaatay pre-academics training course, taaso xafiiska scholarship-ka nagu qasbay si aan u fahano systemka jaamacadda balse arinta waxe aad u kululaatay marka waxbarashada bilaabay.
Maalinta koobaad lecture aye iska aheyd caadiyan. Maalinta labaad waxa lahaa Tutorial class. Tutorial-ka waa dad yar ilaa 12 qof ah, aya classka ku joognay si wareeg ah ayana Loo fariista . Aniga kaliya African ka ah inta kale waxe ka kala yimaadeen, UK, USA, Sweden, Finland iyo Canada. Case study horay loo diray aya ka doodeenay maalintas. Anigu maadama horay tutorial uso arkin wax la dhaho oo aan fahamsaneen dooda anigo yaaban classka dhax fadhiyay. Dooda side u socota qofkasta qofka ku xiga ayu ku wareejina. Aniga marka la isoo gaaro waxa oranayaay (I don’t have Idea). 4 saacadood waxa ee kuso dhameestay mar aan dadka afkooda fiiriyo, marna aan dhaho I don’t have Idea.
Anigo wareersan oo yaaban aya gurigeyga imaaday. Wallow luuqadeyda ee wanagsaneed, hadana dhibka I haysta waxa uu ahaa (Legal argumentation) sida loo sameeyo ma garaneen waayo in articles la xifdiyo wax kuso bartay. Muddo isbuuc ah indho uun baa iga soo haray waayo dooda maahan iska dood, waxaa laga rabaa (Thinking critically about legal concepts).
Maastricht University waxee isticmaasha Problem-Based Learning (PBL method). Arday yar 12 qof ah aya tutorial kasta joogta, qof Tutor ah aya lead gareenaayo sessions kasta. Aad ayee uga duwantahay jaamacaddaha kale. 98% waa adiga wax isbaraayo (Self-directed learning), kaliya jaamacadda waxee ku siina materials u baahantahay sida magacyada books-ka ama articles oo aad library-ga ka haleeso. Case study adag aya qoorta la isku galiya tutorial-kasta, sida adiga kula tahay aya u xaline balse wa ina articles-ka soo aqrisay ee ka dhax muuqdaan waxa soo qortay (Applications of rule). Sido kale book reading aya la sameeya chapters-ka marke dhamaadaan qoraaga dhan ee bookga qoray aya lagu dhaha disagree miya tahay mise agree waxa uu qoray Haa ama Maya midka dhahdo sababta ayaa raacinesaa.
Aniga shaqsiyan waxaa lahaa introversion personality. Marka intaas laga soo tago wax kuma soo baran Euro-zone. Waxyaabaha ku fashilmay waxa ka mid ah qeybta Application-ka, masuuliyaadaasna anigu malahi, waayo qodobo la xifdinaayo oo aan la isticmaaleyn aya shan sano waqti la iiga lumiyay meeshaasna waxaa ka baxay legal argumentative skill inaa yeesho, waayo macallinka 98% wax sharxo ardayga waa dhageesto uun. Sido kale dhaqan wax aqris oo wanagsan malaheyn (Reading Culture), maalmaha exams soo dhawyihiin lee wax aqrin jiray, guriga marka imaado books-ka meesha aan dhigo subaxi kale ka qaadi marka laga reebo marmar uun assignment la diro. Intaas kaliya maahan challenges-ka I qabsaday haddii ee ahaan laheyd Easy writing, exams oo aad u adag mararka qaar open book exams ina galno waliba adigo books iyo notes-ka haysto ina waxba ka shaqeen karin waxe ka mid yahiin caqabadaha I qabsaday. Muddo 3 bil halgan aya galay wallow mar aan niyad jabay, balse wa adkeestay waxaana aad ii caawiyay oo ee Scholarship office-ka lacag ku siinaayeen Study advisor oo isiinayay mar waliba Academic Advising, sido kale waxa aad ii caawiyay Psychology Advisor maadama aan ka cabsanaayo markasto (lower levels of educational achievement) in ee arintaas qatar ku tahay maskaxdeyda in ee saameyso aya dhici karto. Alx hada waa la qabsaday legal argumentations-ka sido kale waxaa bartay xirfado kale oo tiro badan sida academic writing skills, essay writing-ka iyo critical thinking skill. Shan sano oo jaamacadda umadda dhax fadhiyay intaas kuma baran, 7 bilood kaliya jaamacadda Maastricht aan jooga waxa aan ku bartay marka laga so tago hard skills-kaas waxa kale oo helay soft skills. Halka sheey inta Somalia joogay nafteyda aan u qabtay oo ku amaanayo waa ina English-ka 80% aan isbaray waana sababta kaliya ee Allah igu badbaadiyay, imagine haddi aan aqoon laheyn luuqadda wax ku aqrisan laha ama Advisors dhibkeyga igu sheegi lahaa si caadi ah aya u jabi lahaa.
In aan Somalia wax kuso baran aya qirayaa, arday kastana marka uu yimaado jaamacaddaha banaanka ayu arki doona capacity-giisa. Taladeyda ugu dambeeso dadka rabo ine banaanka waxbarasho usoo aadaan, koow luuqada iska dhis, labo xirfadaha kala duwan sida essay writing-ka baro, saddex dhaqan wax aqris ina yeelato isku day. Qof jaamacadda umadda ku jisaaraayo maahi balse runta waa ina wax aan soo baran.
Waxaa qor Tay Ardayad Soomaaliyeed.