11/08/2026
มีคนไม่ถามว่า กอนีนี้ (ตามรูปที่แนบ)
รถแดง vs แมงกะไซค์ ผิดโดยประมาณกี่เปอร์เซ็น
ถ้าเอา เฉพาะข้อเท็จจริงจากภาพและคำบรรยายที่เห็น ยังไม่ให้ 50:50
ประเมินแบบหยาบ ๆ ก่อนเห็นกล้องวงจรปิด: มอเตอร์ไซค์ 70–80% : รถแดง 20–30%
และอยากเผือก !!!!!
เพราะภาพที่ปรากฏคือ มอเตอร์ไซค์กำลังผ่านหรือแซงด้านขวาของรถที่หยุดอยู่บริเวณทางแยก ซึ่งเป็นสถานการณ์ที่มีความเสี่ยงสูง และกฎหมายจราจรก็มีข้อจำกัดเรื่องการแซงในระยะใกล้ทางร่วมทางแยกโดยตรง
ก่อนไปต่อ ขอวกมาเล่น "ประมาทร่วม" ก่อน
ที่เหมือนเป็นคำวิเศษที่พูดแล้วเรื่องจบ 🤮
“ประมาทร่วม” ไม่มีในกฎหมายไทย — แต่ต้องเข้าใจคำนี้ให้ถูก
“ประมาทร่วม” ไม่ใช่ถ้อยคำที่กฎหมายไทยใช้เป็นเกณฑ์สำเร็จรูปว่า เมื่อเกิดอุบัติเหตุแล้วให้ถือว่าทั้งสองฝ่ายผิดเท่ากัน
แต่ไม่ได้หมายความว่า กฎหมายไทยไม่มีหลักเรื่องผู้เสียหายมีส่วนผิด หรือกรณีที่ต่างฝ่ายต่างประมาท
ตรงกันข้าม ป.พ.พ. มาตรา 442 ประกอบมาตรา 223 วางหลักไว้ชัดว่า หากผู้เสียหายมีส่วนทำให้เกิดความเสียหาย ต้องพิจารณาตามพฤติการณ์ว่า ความเสียหายเกิดจากฝ่ายใดมากน้อยกว่ากัน
ศาลฎีกาก็ใช้หลักนี้
ในฎีกา 8794/2547 ศาลระบุว่า เมื่อโจทก์และจำเลยต่างมีส่วนประมาท ต้องพิจารณาจากพฤติการณ์ว่าใครประมาทมากกว่ากัน และในคดีนั้นโจทก์เป็นฝ่ายประมาทมากกว่า จนไม่มีสิทธิเรียกค่าเสียหายจากจำเลยฝ่ายที่ประมาทน้อยกว่า
ดังนั้น “ต่างฝ่ายต่างประมาท” ไม่ได้แปลว่า “ผิดคนละครึ่ง”
และ “มีความผิดทั้งสองฝ่าย” ก็ไม่ได้แปลว่า “50:50”
นี่แหละที่คนชอบพูดคำว่า “ประมาทร่วม” มักข้ามไป
แล้วประเทศอื่น เขามีเรื่องแบบนี้ไหม?
มี และมีเป็น หลักกฎหมายจริง ๆ ด้วย เพียงแต่เขาไม่ได้เอาคำหนึ่งคำมาใช้แทนการวิเคราะห์คดีทั้งหมด
ในระบบกฎหมาย common law มีทั้ง contributory negligence และ
comparative negligence / comparative fault
โดยเฉพาะ comparative negligence เป็นหลักที่ให้ศาลพิจารณาว่าแต่ละฝ่ายมีส่วนก่อความเสียหายมากน้อยเพียงใด แล้วจึงจัดสรรผลทางกฎหมายตามสัดส่วนของความผิด (Cornell Law School)
อังกฤษมี Law Reform (Contributory Negligence) Act 1945 ซึ่งเป็นกฎหมายโดยตรงเกี่ยวกับเรื่องนี้ (Legislation.gov.uk)
เยอรมนีก็มีบัญญัติไว้โดยตรงใน BGB §254 – Mitverschulden โดยหลักคือ หากความผิดของผู้เสียหายมีส่วนทำให้เกิดความเสียหาย การกำหนดความรับผิดและจำนวนค่าสินไหมต้องพิจารณาตามพฤติการณ์ โดยเฉพาะว่าใครเป็นผู้ก่อความเสียหายเป็นหลัก (Gesetze im Internet)
จะเห็นว่า หลักคิดไม่ได้แปลกอะไรเลย
สิ่งที่เหมือนกัน คือ อย่าเพิ่งถามว่า “ประมาทร่วมไหม” ให้ถามก่อนว่า “แต่ละฝ่ายทำอะไร และการกระทำนั้นมีส่วนทำให้เกิดความเสียหายเท่าไร”
กลับมาที่รถแดงกับแมงกะไซค์ ตรงนี้ต้องแยกให้ออกระหว่าง
“ทั้งสองฝ่ายอาจมีพฤติกรรมที่ไม่ถูกต้อง” กับ
“ทั้งสองฝ่ายต้องรับผิดเท่ากัน” มันคนละเรื่อง
ต้องถามว่า
1.ใครมีหน้าที่ต้องระวังอะไร?
2.ใครฝ่าฝืนกฎจราจรหรือมาตรฐานความระมัดระวัง?
3.การกระทำนั้นเป็นเหตุให้เกิดการชนหรือไม่?
4.อีกฝ่ายมองเห็นอันตรายหรือควรมองเห็นหรือไม่?
5.ใครมีโอกาสสุดท้ายที่จะหลีกเลี่ยงการชน?
6.ความประมาทของแต่ละฝ่ายมีน้ำหนักต่อการเกิดความเสียหายเท่าใด?
ศาลฎีกาเองก็ไม่ได้ใช้สูตร
“รถชนกัน = ประมาทร่วม = 50:50”
ตัวอย่างฎีกา 4285/2534 ฝ่ายหนึ่งจอดรถโดยฝ่าฝืนกฎจราจร อีกฝ่ายก็เป็นผู้ขับรถมาชน แต่ศาลยังพิจารณาต่อว่า ฝ่ายที่ขับมานั้นเห็นรถที่จอดอยู่ห่างประมาณ 20 เมตร และมีโอกาสหลีกเลี่ยงได้หรือไม่ ก่อนจะวินิจฉัยว่า ฝ่ายที่ขับมาประมาทมากกว่า และให้รับผิด 2 ใน 3 ของความเสียหาย
นี่คือหลักสำคัญ
มีส่วนผิด ≠ ผิดเท่ากัน
มีความประมาททั้งสองฝ่าย ≠ 50:50
และที่สำคัญที่สุด
คำว่า “ประมาทร่วม” ไม่ใช่คำตอบของคดี มันเป็นเพียงคำเรียกสภาพที่อาจเกิดขึ้นหลังจากวิเคราะห์แล้วว่าแต่ละฝ่ายมีส่วนผิด
ดังนั้น กรณีรถแดงกับมอเตอร์ไซค์ คู่นี้ อย่าเพิ่งเผือกไปแจกคำว่า “ประมาทร่วม”
เอาหลักฐานมาดูก่อน ว่า
ใครทำอะไร ใครเห็นอะไร ใครควรเห็นอะไร ใครหลีกเลี่ยงได้ และการกระทำของแต่ละคนมีส่วนทำให้เกิดการชนเท่าไร
ถ้าจะประเมิน "เบื้องต้น" จากภาพที่มีอยู่ตอนนี้ ยังให้น้ำหนักประมาณ
มอเตอร์ไซค์ 70–80% รถแดง 20–30%
ถ้าชนกันบริเวณ เครื่องหมาย X
เป็นบริเวณที่มอเตอร์ไซค์ล้ำเข้าไปทางขวาของแนวเส้นทึบ ไม่ใช่ช่องเดินรถที่มอเตอร์ไซค์พึงใช้ตามแนวการจราจร และหากเส้นดังกล่าวเป็นเส้นแบ่งทิศทางจราจรห้ามแซง การข้ามหรือคร่อมเส้นนั้นเป็นการฝ่าฝืนเครื่องหมายจราจรโดยชัดแจ้ง
ค่าประมาณก็จะเป็น มอเตอร์ไซค์ 90 -95% รถแดง 5 -10% เพราะรถแดงต้องระวังรถใน”ช่องจราจร” ทางซ้ายและขวา
ไม่ใช่เพราะ “รถแดงถูก” แต่เพราะ ความผิดของรถแดงกับความผิดของมอเตอร์ไซค์ไม่ได้มีน้ำหนักเท่ากันโดยปริยาย และนั่นแหละ...
สิ่งที่น่าเบื่อที่สุดของคำว่า “ประมาทร่วม” คือ มันถูกใช้แทนการคิด แทนที่จะใช้เป็นข้อสรุป หลังจากคิดเสร็จแล้ว.
อีกอย่าง
เส้นบนถนนไม่ใช่ ลายตกแต่ง มันคือ "คำสั่ง" ที่เขียนไว้บนพื้นถนน
เห็นเส้นทึบ ก็อยู่ของท่านในช่องท่าน
ไม่ใช่เห็นแล้วคิดว่า “กูรีบ กูแซง กูพอมีที่ กูไปได้”
แล้วพอชนกัน...“ประมาทร่วมครับ” 🤮
