26/06/2026
☘️☘️☘️
ဒီတစ်ပတ်ပိတ်ရက် ကျွန်မ တိုက်ခန်းကိုပြန်တော့ အောက်ထပ်မှာ လေးငါးယောက်စုပြီးနေကြတဲ့ လူငယ်လေးတွေကို မတွေ့မိဘူး။
ကျွန်မသူငယ်ချင်းကို မေးကြည့်တော့ “ ပြန်တဲ့သူပြန်ကုန်ကြ၊ အလုပ်ရသူရနဲ့ တစ်ယောက်ပဲကျန်တယ်”တဲ့။
ဆယ်ကျော်သက်ကနေ နှစ်ဆယ်စွန်းလေးတွေပဲပါတဲ့ အဲဒီလူငယ်အုပ်စုလေးက ကျွန်မတို့နဲ့မတိမ်းမယိမ်း ဒီတိုက်ကို ရောက်လာကြတာဖြစ်ပြီး ဘတ်ရိုက်ထားပြီး အလုပ်လုပ်ခွင့်ရဖို့ စောင့်နေကြတဲ့တလျှောက်လုံးလည်း (ပုလိပ်ဖမ်းမှာစိုးလို့) အပြင်ထွက်မရတော့ အခန်းထဲပဲ ဂိမ်းဆော့နဲ့ သူတို့ဘာသာအေးအေးဆေးဆေးနေနေကြတာပါ။
တစ်တိုက်တည်းနေတဲ့ မြန်မာတွေချင်းမို့ မျက်မှန်းတန်းမိပြီး မေးထူးခေါ်ပြော ရှိကြတယ်။
သူတို့ထဲမှာ ညီအစ်ကိုဝမ်းကွဲလည်း ပါတယ်။
သူငယ်ချင်းတွေလည်း ပါတယ်။ အောက်လမ်းကနေ တက်လာကြတာတဲ့။
အားလုံးက သန့်သန့်ပြန့်ပြန့်လူရည်မွန်လေးတွေမို့ ဒီက အလုပ်ကြမ်းတွေနဲ့ ကိုက်ပါ့မလားတောင် ကျွန်မတို့ချင်း ပြောမိကြသေးတယ်။ အိမ်မှာကိုယ်စားတဲ့ပန်းကန်ကိုယ်တောင် ဆေးခဲ့ရမယ့်ပုံမပေါ်ဘူးလေ။
ဒီမှာက ဘတ်မရသေးခင်ဆို ကော်ဆန်းလောက်တော့ လိုက်လုပ်နိုင်ကြမှ။ ကော်ဆန်းဆိုတာ ပန်းရံအလုပ်ပါ။ ဆေးသုတ်တဲ့သူတွေလည်း ရှိတယ်။
ဘယ်အလုပ်မှတော့ မသက်သာပါဘူး။
နေပူထဲ ပန်းရံအလုပ်လုပ်ရပြီး ဒီမှာက အထပ်မြင့်မိုးမျှော်တိုက်ကြီးတွေဆိုတော့ ပိုပင်ပန်းပါတယ်။ ဆေး သုတ်အလုပ်ဆိုလည်း အထပ်မြင့်ကြီးတွေကို ကြိုးနဲ့ချည်ပြီး လုပ်ကြရတာ။
မတော်တဆ ပြုတ်များကျလိုက်ရင် မတွေးဝံ့စရာပါ။
နောက်တော့ ကိုယ်တွေလည်း ကိုယ့်ဘဝနဲ့ကိုယ် ရုန်းကန်ကြရဆိုတော့ အလုပ်တွေရ၊ ပိတ်ရက်လောက်မှ ပြန်လာကြနဲ့ သူတို့ကို သတိမထားမိကြတော့ဘူး။ ကျွန်မပြန်လာရင်း ညနေကျတော့ သူတို့ထဲက အခန်းကျန်ခဲ့တဲ့ တစ်ယောက်နဲ့တွေ့တယ်။
လက်မှာ ကျောက်ပတ်တီးနဲ့။
“ အယ် ဘာဖြစ်တာလဲ”
“ တိုက်ဆေးသုတ်ရင်း ပြုတ်ကျလို့ အစ်မကြီး။ နှစ်ထပ်ကနေကျလို့ တော်သေးတယ်။ ဟိုးအပေါ်ကနေသာဆို ခုချိန်အစ်မကြီးနဲ့တောင် စကားပြောနိုင်တော့မှာ မဟုတ်ဘူး” တဲ့။
သူက ရယ်ရယ်မောမော ပြောနေပေမယ့် ကျွန်မတို့မှာ စိတ်မကောင်းဘူး။
“ဖြစ်ရလေ။ သူဌေးကကော တာဝန်ယူရဲ့လား ”
“ ဆေးဖိုးတော့ ပေးပါတယ်။ အလုပ်တော့ မရတော့ဘူးပေါ့။ လက်ပြန်ကောင်းရင် ဆိုက်က ပြီးလောက်ပြီဆိုတော့”
“ အင်း လက်ပြန်ကောင်းရင်လည်း တခြားအလုပ်လုပ်ပါဟယ်။ အထပ်မြင့်ကြီးတွေက ဘေးကကြည့်ရတာတောင် အသည်းယားတယ်”
“ လုပ်ချင်တာပေါ့ အစ်မကြီးရယ်။ ထိုင်းစကားမရ အင်္ဂလိပ်စကားလည်း ဖြစ်ဖြစ်မြောက်မြောက်မရတော့ အလုပ်က ဘယ်လိုမှကို ရှာမရလို့။ ဒီရှေ့မှာလည်း ကျွန်တော့်သူငယ်ချင်းနဲ့လိုက်ပြီး အွန်လိုင်းပါကင်ရုံ လိုက်သွား သေးတယ်။ စမတ်ခအများကြီးပေးပြီး နှစ်ရက်နဲ့ပြန်လာရတယ်။ တစ်တော့ခ်ကနေ သူများဝယ်သမျှ ဆန်အိတ်က အစ၊ ရေခဲသေတ္တာအဆုံးအကုန်မရတာဆိုတော့ နှစ်ရက်နဲ့တောင် အသက်ထွက်တော့မယ်။ သူများတွေပြောတုန်းက မယုံဘူး။ ငါတို့လူငယ်ပဲ လုပ်နိုင်မှာပဲ ထင်မိတာ။ စမတ်ခရှုံးပြီးကို ပြန်လာရတယ် အစ်မရေ”
အွန်လိုင်းရုံရဲ့ဆိုးကျိုးတွေတော့ ကျွန်မတို့လည်း ကြား ဖူးနားဝရှိပြီးသားလေနော်။ အလုပ်ခွင်ထဲ အမောဖောက်ပြီး အသက်ဆုံးရှုံးတဲ့ထိဖြစ်သွားတဲ့ မိန်းကလေးတစ်ယောက်အကြောင်းထိတောင် ကြားဖူးပါတယ်။
အိပ်ရေးတွေပျက်၊ အလုပ်တွေတအားပင်ပန်းအမောဆို့ပြီး ဆုံးသွားတာတဲ့။
“ ကျန်တဲ့သူတွေကကော”
“ အလုပ်ရသူရ၊ တစ်ယောက်ကတော့ ပုလိပ်ဖမ်းခံပြီး ပြန်သွားတာ အစ်မရေ”
“ ဟယ် စာရွက်စာတမ်းမစုံဘဲ အပြင်ထွက်လို့လား”
“ မဟုတ်ဘူး။ စရိတ်ပြတ်၊ အလုပ်ကလည်းရှာမရတော့ အားလုံးကလည်း အဲဒီအချိန်က ခက်ခဲနေကြချိန်လေ။ အိမ်လည်းပြန်တောင်းသုံးနေကြတာကြာပြီဆိုတော့ ရဲစခန်းထဲ ပုလိပ်သွားအဖမ်းခံလိုက်တာ။ အဲဒါကို ဟိုဘက်ကို ပြန်ပို့တယ်လေ။ ထောင်ကျပြီး လွတ်ရင် ဟိုဘက်ကို အချုပ်ကားနဲ့ ပြန်ပို့ပေးတာပေါ့”
ထိုင်းရောက်မြန်မာဖေ့ဘုတ်ဂရုတွေထဲမှာ စရိတ်ပြတ်လို့“ ပုလိပ်ပဲသွားအဖမ်းခံလိုက်တော့မယ်” ဆိုတဲ့ ပို့စ်တွေ ခဏခဏ တွေ့နေပေမယ့် တကယ်လုပ်ကြတယ်လို့ ကျွန်မ မထင်ခဲ့ဘူးရယ်။
ခုကျ တကယ်ပဲ အဲဒီလိုတွေရှိနေတယ်။
နိုင်ငံခြား၊ နိုင်ငံခြားနဲ့ တကယ်မလွယ်ပါဘူး။
လာဖို့လည်း မလွယ်သလို၊ ပြန်ဖို့လည်း မလွယ်ပါဘူး။ မပြန်ဘဲ ဒီမှာအခြေကျဖို့ရာကလည်း တောင့်ခံဖို့ လိုသေးတယ်။ စာရွက်စာတမ်းစုံအောင်ရဖို့ နှစ်တစ်ဝက်မက၊ တချို့ဆို တစ်နှစ်လောက်စောင့်ရသလို ဒီကြားထဲ အလုပ်ရဖို့ကလည်း စာရွက်မစုံတော့ မှန်ကန်တဲ့အလုပ်ရဖို့ မလွယ်ပါဘူး။ ကြုံရာပွဲစားတွေနဲ့ ပွဲစားခ (စမတ်ခ) ကြီးကြီးပေးပြီး အလုပ်ရှာကြ၊ အလုပ်ပြုတ်ကြ။
အထောက်အထားမစုံတော့ သူများထုတ်လည်း ခံ။
ဘာသာစကား ကျွမ်းကျင်ရင်တော့ အလုပ်ရှိတယ်ဆိုပေမယ့် ရောက်လာလာချင်း ဘာသာစကားဘယ်သူမှ ချက်ချင်းမတတ်ကြပါဘူး။ ထိုင်းဆိုအဝေးကြီး၊ ငယ်ကတည်းက သင်လာတဲ့ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားကလည်း အင်္ဂလိပ်လိုသိရုံနဲ့ ရတာ မဟုတ်ဘူးလေနော်။
သူများပြောတာ နားလည်လား။
ပြန်ပြောတတ်လားဆိုတာပေါ်မူတည်တာဆိုတော့ ဒီအ ခြေခံအဆင့်မလုံလောက်ရင် အလုပ်ကလည်း မလွယ်ပြန်ပါဘူး။
ဒါကို တစ်ခါတလေ အင်္ဂလိပ်လိုမရတဲ့ ထိုင်းတွေကို ကျွန်မတို့လူမျိုးတွေက ရယ်ကြတာရှိသေးတယ်။
တချို့ထိုင်းတွေဆို အခြေခံလောက်လေးတောင် မသိဘူးပေါ့လေ။ တကယ်က သူတို့က သိစရာမလိုပါဘူး။ သူတို့က သူများနိုင်ငံထွက်ပြီး အလုပ်လုပ်စရာမှမလိုတာ။ သူများနိုင်ငံတွေကသာ သူတို့ဆီလာအလုပ်လုပ်ကြတာလေ။
ဒီမှာ လာအို၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ အမေရိကန်ကနေပါ နိုင်ငံစုံလာအလုပ်လုပ်ကြပါတယ်။
မဖြစ်နိုင်တာမဟုတ်ပေမယ့် နေ့ချင်းညချင်းဘာသာ စကားတတ်ဖို့မလွယ်တော့ သင်မယ်၊ လေ့လာမယ်ဆိုရင် တောင် ကျွန်မတို့မှာ တစ်နှစ်လောက်တော့ သူများနိုင်ငံမှာ အချိန်ယူရပါတယ်။
ဆိုတော့ လာစရိတ်၊ အထောက် အထားလုပ်ရတဲ့စရိတ်၊ အထောက်အထားမစုံခင် အလုပ်ရှိတစ်လှည့်မရှိတစ်လှည့်၊ အဆင်ပြေတစ်လှည့်မပြေ တစ်လှည့်ထိုင်စားရတဲ့စရိတ်ကလည်း နေစရိတ်၊ အင်တာနက်စရိတ်၊ သွားလာစရိတ်နဲ့ဆို အောက်ထစ်ဆုံး သိန်းတစ်ရာတော့ ရှိပါတယ်။
ဒါက အပိုမသုံးဘဲ နေထိုင်စားသောက်သွားလာစရိတ်သက်သက်ပါနော်။
ဆိုတော့ ကျွန်မက ဘာစဉ်းစားမိလဲဆိုရင် ကျွန်မတို့လို အရွယ်လွန်လူလတ်ပိုင်းတွေ၊ လူကြီးပိုင်းတွေကတော့ ထားပါတော့လေ။ လူငယ်တွေဆိုရင် မဖြစ်မနေလာမယ်ဆုံးဖြတ်ပြီးရင် ပညာရေးနဲ့လာကြရင်ကောပေါ့။ အလုပ် ဗီဇာနဲ့လာရင်တော့ ကျောင်းတက်လို့မရဘူးလေနော်။
ပညာရေးအနေနဲ့လာရင်လည်း ကျွန်မတို့ ဒီမှာ အလုပ်လုပ်ဖို့လာတဲ့အခါ တည်ဆောက်ရချိန် ကုန်ကျစရိတ်လောက်ပဲ ရှိမှာပဲလေနော်။ ဒါပေမဲ့ စိတ်လုံခြုံမှုရှိမယ်။ ပညာရေးပြီးဆုံးရင် သေချာတဲ့အနာဂတ်ရှိတယ်ပေါ့။
ကျွန်မမိတ်ဆွေလေးတို့ရဲ့ EduChoice ပညာရေးအတိုင်ပင်ခံဝန်ဆောင်မှုမှာဆိုရင် သူတို့နဲ့ချိတ်ဆက်ပြီး လူငယ်တွေ ပညာရေးနဲ့ ပြည်ပထွက်ကြတာအများကြီးပဲတဲ့။
ထိုင်းတင်မကဘူး။
စင်္ကာပူ၊ မလေးရှားနဲ့ ဥရောပကျောင်းတွေထိပါ သူတို့ဝန်ဆောင်မှုပေးပေမယ့် ကျွန်မကတော့ ကျွန်မလည်းလက်ရှိနေနေတဲ့ထိုင်းနဲ့ပတ်သက်ပြီး မေးကြည့်တာပေါ့လေ။
ထိုင်းမှာကျောင်းတက်မယ်ဆိုတိုင်း ဆယ်တန်းအောင်မှချည်းပဲ မဟုတ်ဘူးရယ်။ ရှစ်တန်းအောင်ရင် တက်လို့ရတဲ့ သက်မွေးမှုပညာရပ်ကျောင်းတွေလည်း ရှိတယ်။ ဘွဲ့ရပြီးရင် ဆက်တက်လို့ရတဲ့ကျောင်း တွေလည်းရှိတယ်။
စျေးနှုန်းတွေကလည်း ကိုယ်တတ်နိုင်တဲ့ပမာဏကနေ ရွေးချယ်စရာတွေရှိတယ်ပေါ့လေ။
တစ်နှစ်နှစ်နှစ်လောက် ဒီပညာရေးဘက်ရင်းနှီးကြည့်ရင်ကောပေါ့။
လူငယ်တွေကျတော့ ကျွန်မတို့တွေထက် အချိန်တွေ၊ အရွယ်တွေ အခွင့်အရေးရှိတယ်မလား။
ဒီကရမယ့် ဘွဲ့၊ certificate လက်မှတ်တွေက ဒီနိုင်ငံမှာ လုံခြုံတဲ့ထမင်းစားလက်မှတ်တွေ ဖြစ်လာမှာ။ ပြီးတော့ ပညာနဲ့လုပ်စားရတော့ ကျွန်မတို့ လူငယ်တွေ ပင်ပန်းသက်သာတယ်။
အရိပ်ထဲ လုပ်ခွင့်ရတာပေါ့လေ။
ပညာနဲ့ လုပ်စားရတဲ့နေရာမျိုးတွေကလည်း လူအများနဲ့ပြိုင်လုစရာမလိုတဲ့အတွက် ကိုယ်ကတောင် ပြန်ပြီး ရွေးချယ်ခွင့် ရှိမလားပေါ့လေ။
ဘာရယ်တော့ မဟုတ်ပါဘူး။
နိုင်ငံရပ်ခြားကို “ထွက်ပေါက်” အနေနဲ့ မျှော်လင့်တကြီးရောက်လာကြပြီး ဒီရောက်မှ ထွက်ပေါက်ပိတ်နေကြတဲ့ တချို့လူငယ်တွေကိုမြင်ပြီး ဒါလေးစဉ်းစားမိတာပါ။
ငွေဇင်ယော်ဦး ၊ မိုးကုတ်၊
#လူငယ်တွေအတွက်နိုင်ငံခြားကထွက်ပေါက်တဲ့လား။
