28/04/2026
မြန်မာနိုင်ငံ၏ လက်ရှိကျင့်သုံးနေသော ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ကလေးသူငယ်အခွင့်အရေးများဆိုင်ရာ ဥပဒေ အရ အသက် (၁၂) နှစ်အရွယ် မိန်းကလေးငယ်တစ်ဦးကို ထိမ်းမြားပေးခြင်းသည် အုပ်ထိန်းသူက သဘောတူသည်ဖြစ်စေ၊ မတူသည်ဖြစ်စေ ဥပဒေအရ အတိအလင်း တားမြစ်ထားပြီး ပြစ်မှုမြောက်ပါသည်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ လက်ရှိကျင့်သုံးနေသော ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ ကလေးသူငယ်အခွင့်အရေးများဆိုင်ရာ ဥပဒေ အရ အသက် (၁၂) နှစ်အရွယ် မိန်းကလေးငယ်တစ်ဦးကို ထိမ်းမြားပေးခြင်းသည် အုပ်ထိန်းသူက သဘောတူသည်ဖြစ်စေ၊ မတူသည်ဖြစ်စေ ဥပဒေအရ အတိအလင်း တားမြစ်ထားပြီး ပြစ်မှုမြောက်ပါသည်။
ယင်းနှင့်ပတ်သက်၍
ကလေးသူငယ်ဥပဒေပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များကို
အောက်ပါအတိုင်း အနှစ်ချုပ် ဖော်ပြထားပါသည်။
၁။ ကလေးသူငယ်၏ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်
၂၀၁၉ ကလေးသူငယ်ဥပဒေ ပုဒ်မ ၃ (က) အရ "အသက် ၁၈ နှစ် မပြည့်သေးသူ" ကို ကလေးသူငယ်ဟု သတ်မှတ်ပါသည်။
ထို့ကြောင့် အသက် ၁၂ နှစ်အရွယ်သည် ဥပဒေအရ ကလေးသူငယ်ဖြစ်ကြောင်း ထင်ရှားပါသည်။
၂။ ကလေးသူငယ်ကို ထိမ်းမြားခြင်းအပေါ် တားမြစ်ချက်
ပုဒ်မ ၂၈ (က) တွင် ကလေးသူငယ်တိုင်းသည် "ကလေးသူငယ်အချင်းချင်းဖြစ်စေ၊ ကလေးသူငယ်နှင့် လူကြီးဖြစ်စေ ထိမ်းမြားခြင်းမှ ကာကွယ်စောင့်ရှောက်မှုခံယူခွင့်" ရှိသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။
ထို့အပြင် ဤဥပဒေ၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ကလေးသူငယ်များကို အဓမ္မထိမ်းမြားခြင်းနှင့် ငယ်ရွယ်စဉ် ထိမ်းမြားခြင်းများမှ ကာကွယ်ရန် ဖြစ်သည်။
၃။ ပြစ်မှုနှင့် ပြစ်ဒဏ်များ
အသက် (၁၈) နှစ် မပြည့်သေးသော ကလေးသူငယ်ကို ထိမ်းမြားပေးခြင်း သို့မဟုတ် ထိမ်းမြားခြင်းပြုပါက အောက်ပါပြစ်ဒဏ်များ ကျခံရနိုင်သည် -
• ပုဒ်မ ၉၄ အရ - မည်သူမဆို ကလေးသူငယ်ကို ထိမ်းမြားခြင်းပြုလျှင် သို့မဟုတ် ထိမ်းမြားခြင်းဖြစ်စေရန် စီစဉ်ဆောင်ရွက်ပေးလျှင် ထိုသူကို အနည်းဆုံး ထောင်ဒဏ် (၁) နှစ်မှ အများဆုံး (၃) နှစ်အထိ ဖြစ်စေ၊ အနည်းဆုံး ငွေဒဏ် ကျပ် ၁ သိန်းမှ အများဆုံး ကျပ် ၃ သိန်းအထိ ဖြစ်စေ၊ ဒဏ်နှစ်ရပ်လုံးဖြစ်စေ ချမှတ်ရမည်။
• မိဘ သို့မဟုတ် အုပ်ထိန်းသူ၏ တာဝန် -
ဥပဒေအရ အုပ်ထိန်းသူ၏ သဘောတူညီချက်သည် ကလေးသူငယ်ကို ထိမ်းမြားပေးရန် တရားဝင် အကြောင်းပြချက် မဖြစ်နိုင်ပါ။
ပုဒ်မ ၉၄ အရ "စီစဉ်ဆောင်ရွက်ပေးသူ" ဟူသော အသုံးအနှုန်းတွင် ပါဝင်ပတ်သက်သည့် မိဘ သို့မဟုတ် အုပ်ထိန်းသူများလည်း အကျုံးဝင်ပါသည်။
၄။ အခြားဥပဒေများနှင့် ဆက်စပ်မှု
မြန်မာ့ဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေအရ အချို့သော ကိစ္စရပ်များတွင် အသက် (၁၄) နှစ် သို့မဟုတ် (၁၆) နှစ်စသည်ဖြင့် ကွဲပြားမှုများ ရှိခဲ့ဖူးသော်လည်း၊
၂၀၁၉ ကလေးသူငယ်ဥပဒေ သည် အထူးဥပဒေဖြစ်သည့်အတွက် ယင်းဥပဒေပါ အသက်ကန့်သတ်ချက် (၁၈ နှစ်) နှင့် တားမြစ်ချက်များသည်သာ အတည်ဖြစ်ပါသည်။
အချုပ်အားဖြင့် -
အသက် (၁၂) နှစ်အရွယ် မိန်းကလေးကို ထိမ်းမြားပေးခြင်းသည် ကလေးသူငယ်၏ အခွင့်အရေးကို ချိုးဖောက်ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ အုပ်ထိန်းသူကိုယ်တိုင်က သဘောတူ စီစဉ်ပေးလျှင်ပင် ၂၀၁၉ ကလေးသူငယ်အခွင့်အရေးများဆိုင်ရာ ဥပဒေ ပုဒ်မ ၉၄ အရ ပြစ်မှုမြောက်ပါသည်။
ယင်းလုပ်ရပ်သည် ကလေးသူငယ်အား ကာယပိုင်းနှင့် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ
ထိခိုက်မှုဖြစ်စေသဖြင့် ဥပဒေအရ အကာအကွယ်ပေးထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
28-4-2026
#ဥပဒေမိတ်ဆွေ_thelegalfriend