29/07/2026
#ဝါဆိုလျပည့္_ဓမၼစၾကာအခါေတာ္ေန႕
အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာ
ဝါဆိုလျပည့္ေန႕ကို ဓမၼစၾကာ အခါေတာ္ေန႕ အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ က်င္းပရျခင္းမွာ ထိုေန႕၌ ဓမၼစၾကာတရားေတာ္ကို ျမတ္စြာဘုရားက ေဟာၾကားေတာ္မူသည္ကို အေၾကာင္းျပဳ၍ က်င္းပရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
ဓမၼစၾကာ တရားေတာ္ကို ျမတ္စြာဘုရားသည္ အိႏၵိယနိုင္ငံ ဗာရာဏသီျပည္ မိဂဒါဝုန္ေတာ၌ မဟာသကၠရာဇ္ ၁၀၃-ခုႏွစ္ ဝါဆိုလျပည့္ေန႕ ေန၀င္လထြက္အခ်ိန္၌ ပၪၥ၀ဂၢီငါးဦးတို႔အား ဘုရားအျဖစ္ကို ၀န်ခံသောအားဖြင့် ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့ပါသည္။
ဓမၼစၾကာတရားေတာ္သည္ ဝိနည္းမဟာဝါပါဠိေတာ္၌ ပၪၥ၀ဂၢိယ ကထာ-အမည္ျဖင့္ လာရွိပါသည္။
ပဋိသမၻိဒါမဂၢ ပါဠိေတာ္၌ ဓမၼစကၠပ၀တၱန ဝါရ-အမည္ျဖင့္ လာရွိပါသည္။
မဟာ၀ဂၢသံယုတ္ ပါဠိေတာ္၌ ဓမၼစကၠပ၀တၱန သုတၱ-အမည္ျဖင့္ လာရွိပါသည္။
ဓမၼစကၠပ၀တၱန၏ အဓိပ္ပါယ်မှာ တရားတည္းဟူေသာ အသိစက္ကို ျဖစ္ေစ၊ လည္ေစေတာ္မူျခင္း-ဟု အဓိပ္ပါယ် ရပါသည္။
(ဓမၼစကၠ=တရားေတာ္။ ပ၀တၱ=ျဖစ္ေစ၊ လည္ေစျခင္း။)
ဓမၼစၾကာတရားေတာ္သည္ သစၥာေလးပါးတရားကို ၫႊန္းဆိုေဟာၾကားေသာ ေဒသနာျဖစ္၍ ပိဋကသုံးပုံ၏ အႏွစ္ခ်ဳပ္တရားဟု ဆိုထိုက္ပါသည္။ ဓမၼစၾကာတရားေတာ္ကို စိစစ္သုံးသပ္ၾကည့္ပါလွ်င္ လမ္းစဥ္မွာ
(အစြန္း ၂-ခု) ကို ေရွာင္ၾကဥ္ေရး၊ မဇၩိမပဋိပဒါ လမ္းစဥ္မွန္ကို က်င့္သုံးေရးတို႔ကို ၫႊန္ၾကားထားၿပီး သစၥာေလးပါးတရားကို သိျမင္ေစရန္ ေဟာၾကားထားေသာေၾကာင့္ ဗုဒၶဝါဒ၏ တိက်ခိဳင္မာေသာ သေဘာတရားကို ေတြ႕ျမင္နိုင္ပါသည္။
ဤကဲ့သို႔ အႏွစ္သာရပါရွိေသာ တရားျဖစ္၍ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ ရဟန္းရွင္လူတို႔က ဓမၼစၾကာတရားေတာ္ကို အထူးပင္အာ႐ုံစိုက္၍ ႐ြတ္ဖတ္ သရဇၩာယ္ေတာ္မူၾကပါသည္။
( ဝါဆိုလျပည့္ေန႕၏ ထူးျခားခ်က္မ်ား )
ျမန္မာ့ရိုးရာ ၁၂-လရွိသည့္အနက္ ဝါဆိုလျပည့္ေန႕သည္-
၁။ ေဂါတမဘုရားေလာင္း ပဋိသႏၶေေနေသာေန႕ျဖစ္၍ ထူးျခားျခင္း။
၂။ ေဂါတမဘုရားေလာင္း ေတာထြက္ေတာ္မူေသာေန႕ျဖစ္၍ ထူးျခားျခင္း။
၃။ ေဂါတမျမတ္စြာဘုရား ဓမၼစၾကာတရား စတင္ေဟာေတာ္မူေသာေန႕ျဖစ္၍ ထူးျခားျခင္း။
၄။ ေရမီးအစုံစုံတို႔ျဖင့္ တန္ခိုးျပာဋိဟာကို ျပေတာ္မူေသာေန႕ျဖစ္၍ ထူးျခားျခင္း။
၅။ ဘုရားအျဖစ္ကို ၀န်ခံတော်မူသောနေ့ဖြစ်၍ ထူးျခားျခင္း။
၆။ တရားရတနာ စတင္ေပၚေသာေန႕ျဖစ္၍ ထူးျခားျခင္း။
၇။ သံဃာရတနာ စတင္ေပၚေသာေန႕ျဖစ္၍ ထူးျခားျခင္း။
၈။ ပုထုဇဥ္ခရီးမွ အရိယာခရီးသို႔ စတင္ ကူးေျပာင္းခြင့္ႀကဳံေသာေန႕ျဖစ္၍ ထူးျခားျခင္း။
၉။ ဧဟိ ဘိကၡဳ-ဟူေသာစကားကို စတင္ၾကားရေသာေန႕ျဖစ္၍ ထူးျခားျခင္း။
အထက္ေဖာ္ျပပါ ဝိေသသအေၾကာင္းမ်ားေၾကာင့္ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ သူေတာ္စင္တို႔သည္ ဤဝါဆိုလျပည့္ေန႕၌ ေက်ာင္းကန္ဘုရားသို႔ သြားေရာက္၍ ဝါဆိုပန္းမ်ား ကပ္လႉျခင္း၊ ဝါဆိုသကၤန္း လႉဒါန္းျခင္း၊ ဓမၼစၾကာတရားေတာ္မ်ားကို ႐ြတ္ဖတ္သရဇၩာယ္ျခင္းအားျဖင့္ ဝါဆိုလျပည့္ ဓမၼစၾကာ အခါေတာ္ေန႕-ကို ဆင္ႏႊဲ ျပဳလုပ္ၾကပါသည္။
Credit - Shwe Nyar Thar
ဝါဆိုလျပည့္ေန႕အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာေလး မွ်ေဝလိုက္ပါတယ္။
***********************************
ဝါဆိုလျပည့္ေန႕အေၾကာင္း သိေကာင္းစရာမ်ား
ဝါဆိုလျပည့္ဆိုတာ ျမန္မာေတြအတြက္ အေရးပါလွတဲ့ ေန႕ေလးတစ္ေန႕ပါ။ ေဂါတမျမတ္စြာဘုရား တရားဦးေဟာၾကားခဲ့ေသာ ဓမၼစၾကၤာတရားေၾကာင့္ ဗုဒၶအလင္းေရာင္ေတြ ထိန္လင္းခဲ့ပါသည္။ ဓမၼစၾကၤာ အခါေတာ္ေန႕ဟာ သစၥာေလးပါးနဲ႕ အမွန္တရားကို ေဟာျပ ခဲ့တဲ့ ေန႕ထူးေန႕ျမတ္ ျဖစ္ပါသည္
ဝါဆိုလျပည့္ေန႕ရာဇ၀င္
ဟိုးေရွးေရွးတုန္းက ျမတ္စြာဘုရားလက္ထက္မွာ ရဟန္းသံဃာအမ်ားစုသည္ မိုးတြင္းကာလမွာ စိုက္ပ်ိဳးထားသည့္ စပါးခင္းမ်ားထဲကို ျဖတ္သန္းေလ့ရွိတာေၾကာင့္ စပါးခင္းေတြ ပ်က္ဆီးခဲ့ရပါသည္။ အဲဒီအေၾကာင္းကို ႐ြာသူ႐ြာသားမ်ားက ျမတ္စြာဘုရားကို တိုင္ၾကားၾကပါသည္။ ျမတ္စြာဘုရားသည္ စပါးပင္တဲ့စိုက္တဲ့အခ်ိန္ကေန စ၍ စပါးပင္ေတြ မွည့္တဲ့ အခ်ိန္ထိတိုင္ေအာင္.. ရဟန္းသံဃာမ်ားကို မိမိသီတင္းသုံးေနေသာေက်ာင္းမွ ဘယ္ေနရာကိုမွ ညအိပ္ညေနသြားခြင့္မရွိပဲနဲ႕မိမိေက်ာင္းမွာပဲ သီတင္းသုံးကာ တရားအားထုတ္ဖို႔ အခ်ိန္သုံးလသတ္မွတ္ခဲ့ပါသည္။ ထိုကာလကို ဝါတြင္းသုံးလလို႔ ေခၚပါသည္။ အဲဒါေၾကာင့္မို႔ဒီဝါတြင္း သုံးလအတြင္းမွာ ရဟန္းသံဃာမ်ားဟာ ဘယ္မွေဝးေဝးလံလံ မသြားဘဲနဲ႕ ကိုယ့္ေက်ာင္းမွာပဲ တရားေဒသနာမ်ားကို သင္ခ်အားထုတ္ ေလ့လာ ဆည္းပူးနိုင္ပါသည္ လို႔ စည္ကမ္းသတ္မွတ္ခဲ့ပါသည္။
ဝါဆိုသကၤန္း
ဝါဆိုသကၤန္း- ဆိုတာ ဝါတြင္းကာလ(မိုးကာလ)၌ မိမိတို႔ေက်ာင္းအသီးသီးတြင္ သီတင္းသုံးေနထိုင္သည့္ သံဃာေတာ္မ်ားအား လႉဒါန္းသည့္သကၤန္းလို႔ ေျပာနိုင္မယ္ထင္ပါသည္။ ဘုရားရွင္ ေဟာၾကားတဲ့ ပါဠိေတာ္မ်ားမွာ ဝါဆိုသကၤန္းကို ဝႆာဝါသိက သာဋိက-လို႔ ေဟာထားပါသည္။ ပါဠိအဂၤလိပ္အဘိဓာန္မွာေတာ့ a cloak for use in the rainy season- လို႔ဖြင့္ပါသည္။ တိပိဋက ပါဠိအဘိဓာန္က ဝႆာဝါသိက- မိုးကာလ၌ ေနေလ့ရွိေသာ ရဟန္း သာဋိက-အ၀တ္(သကၤန္း) မိုးကာလ၌ မိမိတို႔ေက်ာင္းတြင္ ေနေလ့ရွိေသာရဟန္းတို႔အား ေပးလႉအပ္ေသာ သကၤန္းလို႔ ဖြင့္ပါသည္။
ဝါမဆိုမီကာလမွာ ဝါဆိုသကၤန္းကို ကပ္လႉေလ့ရွိသည္။ ဝါတြင္းကာလမွာ အရင္ကထက္ပိုလို႔ စာသင္စာခ်(ပရိယတ္) တရားထိုင္တရားျပ(ပဋိပတ္) လုပ္တဲ့သံဃာေတာ္မ်ားအားဝါဆိုသကၤန္းဆိုၿပီး ကြၽန္မတို႔ ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားမွ လႉဒါန္းၾကပါသည္။
ျပန္လည္ကူးယူ ဒါနျပဳျခင္းျဖစ္ပါသည္။
Credit: 🙏🙏🙏
