24/11/2025
Ayasofya restorasyon hazırlığında vinç kullanımı konusunda açıklamamızdır : Ayasofya gibi çok katmanlı ve hassas bir anıtsal yapıda zeminin yükseltilmiş olması, ağır makinelerin yaratacağı yük ve titreşim riskini ortadan kaldırmaz. Bu tür makineler çalışma sırasında önemli miktarda titreşim üretir; bu titreşimler mermer döşemelerde mikro çatlakların ilerlemesine, taşıyıcı sistemde ise gerilme artışına yol açabilir. Özellikle 1500 yıllık özgün zemin ve malzemeler, bu yükleri karşılayabilecek şekilde tasarlanmamıştır. Bu nedenle ağır makine kullanımı, koruma biliminin temel ilkeleriyle uyumlu değildir.
UNESCO’nun “no harm – zarar vermeme” ilkesi gereğince Dünya Mirası alanlarında ağır ekipman kullanımı açık şekilde yasaktır. Vakıflar Genel Müdürlüğü ve Kültür ve Turizm Bakanlığı zemine koruma tedbirleri alındığını belirtmiş olsa da, Ayasofya gibi tarihî bir mabedin İmparator Kapısı’na sıfır şekilde geçen ve tehlike arz eden bir vincin kullanılması kabul edilemez. Bu müdahale hem yapı bütünlüğü hem de koruma ilkeleri açısından ciddi risk taşımaktadır.
Ayasofya’nın kubbesinin onarılması elbette gereklidir; ancak restorasyon sürecinin kendisi dahi, uluslararası standartlara uygun şekilde yürütülmelidir. Suriçi gibi dünyanın en yoğun arkeopark alanlarından birinde yapılacak her uygulamada şeffaflık, bilimsel yöntem ve hassasiyet zorunludur. Maliyet gerekçesiyle elle taşınması gereken iskele bileşenleri yerine ağır vinç kullanımına başvurulması, 1500 yıllık mirasımıza zarar verme riskini artırmakta ve koruma etiğiyle bağdaşmamaktadır.
Suriçi’nde kültürel mirasımıza sahip çıkmaya, şeffaflık ve doğru koruma talep etmeye devam edeceğiz.
