23/01/2026
: Laana ya Bibi, Usaliti wa Mpenzi na Mkono ya
Mungu
Je, umewahi kujiuliza ni nini hufichwa kwenye vilindi vya kijiji cha mbali? Au ni nini kinatokea pale binti asiye na hatia anapokumbana na laana ya ukoo? Mwaka 2002, Neema alinyang'anywa kila kitu. Wazazi wake walifumbwa macho na kifo cha ghafla, akakabidhiwa kwa bibi ambaye badala ya upendo, alimtaka arithi mikoba ya giza.
“Lazima urithi mwanangu! Hii ndiyo amana yetu!” Alikimbia. Alikimbilia Dar es Salaam, akiamini angekuta nuru. Badala yake, alikumbana na ubakaji na usaliti uliovunja roho yake kabisa. “Nenda huko na mimba yako ya kichawi!” Lakini hata gizani kabisa, kulikuwa na mkono ulionyoshwa kumwokoa. Mkono uliomtoa kwenye tope na kumweka juu ya mwamba. “Mwanangu, kimetokea nini?” Hii si hadithi tu. Ni ushuhuda wa kweli wa mateso, usaliti, na nguvu ya ajabu ya msamaha. Je, Neema ataweza kusamehe walioharibu maisha yake? Karibuni tusikilize simulizi hii ya kusisimua.
Ilikuwa ni alfajiri ya baridi kali sana mwaka 2002, kule kwenye milima ya Rungwe, Mbeya. Baridi ilipenya mpaka kwenye mifupa, lakini baridi ya roho yangu ilikuwa mbaya zaidi. Mimi nilikuwa binti mdogo tu, Neema ndilo jina langu. Niliota ndoto za kumaliza shule, kuwa mwalimu, na kuwasaidia wazazi wangu walionilea kwa shida. Lakini kifo hakina huruma, wala hakina ajenda.
Alfajiri moja ya mvua, tulipata habari mbaya. Ajali mbaya ya basi la Rungwe Express lililokuwa likitoka Tukuyu kwenda Mbeya Mjini. Abiria wote walifariki... na wazazi wangu walikuwa miongoni mwao. Nilikuwa yatima. Dunia yangu ilisimama. Walionibaki wakiwa ndugu wa karibu, walinipeleka kuishi na Bibi yangu mzaa baba, Bibi Mwakipesile. Ni hapo ndipo safari yangu ya kuzimu ilipoanza rasmi.
Kijijini pale, Bibi alikuwa anaheshimika, lakini zaidi alihofiwa. Nyumba yake ilikuwa ikitoa harufu ya ajabu, mchanganyiko wa udi, dawa za kienyeji, na kitu k**a nyama iliyooza. Usiku wa manane, niliamka nikisikia sauti za viumbe k**a fisi wakicheka nje ya dirisha langu. Nilikuwa mdogo, niliogopa sana, lakini nilijaribu kuvumilia.
Siku moja, Bibi aliniita chumbani kwake. Chumba kile kilikuwa na mifupa ya wanyama na vitu vingine vya kutisha. Macho yake yalikuwa mekundu, na mikononi mwake alishika mkoba wa ngozi uliokuwa ukitetemeka kana kwamba una kiumbe hai ndani. Aliniambia kwa sauti iliyopasuka, “Neema mwanangu, muda wangu umefika. Nimezeeka. Lazima urithi mikoba hii ili uendeleze heshima na nguvu za ukoo wetu. Usipopokea, utateseka maisha yako yote, na utakufa kifo kibaya!”
Nilitetemeka mpaka meno yakagongana. Mimi niliaminu nilijaribu kumtumikia kwa uaminifu wangu wote mdogo niliokuwa nao. Nilimkatalia Bibi katakata huku nikilia na kusali kimoyomoyo. Tangu usiku ule, bibi yangu akageuka kuwa adui namba moja. Kila nikiwa nalala, nilihisi vitu vinanitembea mwilini k**a wadudu. Na asubuhi, nilikuta chale mpya zilizokuwa zikivuja damu mabegani mwangu, na mara nyingine kwenye paja. Alikuwa ananichanja usiku, akinivuta kwenye ulimwengu wa giza.
Bibi hakunitesa kishirikina tu, aliharibu jina langu kijijini. Alisambaza uvumi kuwa mimi ndiye niliyewatoa wazazi wangu kafara ili nifanikiwe shuleni na nichukue mali zao. Watu walianza kuniogopa. Hata Brayan, kijana mtanashati niliyekuwa nampenda kwa dhati, aligeuka na kuwa kinyume nami. Siku niliyomfuata nikilia anisaidie, nikimwambia siri za Bibi na mateso ninayopitia, Brayan alinigeuka mbele ya kundi la watu. Macho yake yalinionesha dharau tupu. “Ondoka hapa mchawi wewe! Unataka kunizindika na mimi? Bibi yako amesema unakataa kurithi mikoba unataka kutuua sisi sote! Sitaki kukuona tena, nenda zako!” Alinitupia mawe na kunitukana matusi ya nguoni, maneno yaliyoniumiza zaidi ya mawe yenyewe.
Nilijikuta sina pa kwenda. Jamii nzima ilinitenga, hata watoto wadogo walikuwa wananiandama wakiniita mchawi, mchawi! huku wakinitupia mawe na vijiti. Moyo wangu ulikuwa umevunjika vipande elfu. Usiku mmoja, baada ya kuona Bibi anataka kunilazimisha kunywa kitu k**a damu ya ajabu kwenye kikombe cha kienyeji, nilichukua nguo zangu chache, nikiwa na shilingi elfu mbili pekee mfukoni, na kukimbilia kituo cha mabasi. Niliwapitia wazazi wangu kaburini nikiwa nalia, nikiwaaga. Nilipanda basi la Scandinavia kuelekea Dar es Salaam, mji mkuu ambao sikuwahi kuufika, nikiwa na imani kuwa kule nitapata amani, upendo, na kuanza maisha mapya mbali na laana ya bibi na hukumu ya jamii. Sikujua kuwa nilikuwa nakimbilia mtego mwingine mkubwa zaidi.
Nilipofika Ubungo, kelele za magari, honi, na mchanganyiko wa watu zilinichanganya kabisa. Jiji lilikuwa geni, la kutisha, na halina huruma. Nikiwa nimekaa pembeni mwa kituo ninalia, nikiwa nimechoka, njaa na uchungu zikiniuma, alitokea kaka mmoja mtanashati aliyejitambulisha kwa jina la Juma. Juma alionekana kuwa na huruma sana. Aliniambia kuwa yeye ni mkristo mwaminifu na anaishi peke yake Magomeni, hivyo angeweza kunihifadhi usiku mmoja au miwili mpaka nitakapowapata ndugu zangu. Kwa ujinga na kukata tamaa, nilimuamini kwa moyo mweupe, nikijua Mungu amenipa kaka wa kunilinda baada ya mateso yote.
Lakini giza la Rungwe lilikuwa bado linaniandama. Usiku wa kwanza tu kule Magomeni, Juma alibadilika akawa mnyama. Akaninyang'anya begi langu, akanifungia ndani ya chumba. Alinibaka kwa kikatili sana huku akiniziba mdomo nisipige kelele. Machozi yalinijaa, lakini hakuna aliyesikia kilio changu. Alinifungia ndani ya chumba chake kwa mwezi mzima, akininyima chakula, na kunibaka kila siku. Nilifanywa mtumwa wa ngono, niliyeteseka kimwili na kiakili. Kila nilipojaribu kutoroka, alinitishia kunichinja na kunitupa baharini usiku. Niliishi k**a mfungwa, nikilia kimya kimya na kumwomba Mungu anipe kifo ili nimalize mateso.
Baada ya mwezi mmoja wa mateso, niligundua kuwa tumbo langu linaanza kuuma na kichefuchefu kikanizidi. Niligundua nina mimba. Mimba ya mateso, mimba ya ubakaji. Nilipomwambia Juma, alinicheka kwa dharau. “Mimba? Ya kwako? Mimi sina uhakika na hiyo mimba. Kwani si wewe mchawi wa Mbeya? Nani anajua labda hata hiyo mimba ina mapepo! Nenda huko na mimba yako ya kichawi, sitaki kuongeza mikosi kwenye nyumba yangu!” Alinipiga teke la tumboni kwa nguvu zote na kuniburuta kwa nywele mpaka nje ya geti saa nane ya usiku. Akanifungia geti, akinidharau kabisa.
Nilitambaa barabarani nikiwa nimevuja damu nyingi sana kutokana na kile kipigo cha teke la tumboni. Nilikuwa nimeparara, nimechoka, nikiwa na nguo zangu zimetapakaa damu. Nilifika maeneo ya Kinondoni nikawa nimeishiwa nguvu kabisa. Nikiwa nimejilaza chini ya mti nikisubiri kifo, machozi yakinitiririka usoni, gari moja jeupe lilisimama pembeni yangu. Alishuka baba mmoja mwenye uso wa nuru, akiwa na mkewe mrembo, wenye tabasamu la upendo. Alikuwa ni Mchungaji kutoka Kanisa la TIG. Waliniinua kwa huruma, wakanipa kanga kujifunika, na wakanikimbiza hospitali ambapo nilifanyiwa upasuaji wa dharura.
Ingawa nilipoteza ile mimba kutokana na kipigo cha Juma, mchungaji na familia yake walinipokea k**a mtoto wao wa kuzaa. Walinilea, wakanivisha, wakanilisha, na muhimu zaidi, waliniombea kwa kufunga na kusali ili kuvunja kila laana ya bibi yangu iliyokuwa ikiniandama. Taratibu, vidonda vyangu vya mwili na roho vikaanza kupona. Nilianza kujifunza neno la Mungu. Maisha yangu yakabadilika kabisa. Kutoka kuwa yatima wa kutupwa, niliinuliwa na Mungu na kuwa mhudumu mkubwa ndani ya kanisa lile.
Miaka ilipita, nikiendelea kumtumikia Mungu. Siku moja, nikiwa madhabahuni, nilitoa ushuhuda wangu mbele ya maelfu ya watu. Niliwaeleza hadithi yangu yote, kuanzia Rungwe mpaka mateso ya Dar es Salaam. Niliwaangalia watu, nikaona sura za watu waliokuwa wakinitazama kwa mshangao na machozi. Kisha, nilitangaza jambo lililowashangaza wengi: Niliwasamehe wote. Nilimsamehe bibi yangu kwa kunitesa na kunilazimisha uchawi, nimemsamehe Brayan kwa kunikataa wakati nilipomuhitaji sana, na muhimu zaidi, nimemsamehe Juma aliyenidhalilisha na kuniacha nife barabarani. Nimejifunza kuwa, hata k**a dunia nzima itakukataa na kukuona hufai, kuna mkono wa Mungu ambao unaweza kukuinua kutoka kwenye tope la giza na kukuweka juu ya mwamba. Msamaha ni silaha kubwa, na leo mimi niko huru kabisa.
Simulizi hii ya Neema inatufundisha mambo mengi muhimu sana. Kwanza, ukatili wa kijinsia, unyanyapaa dhidi ya yatima, na imani potofu za kishirikina bado zinatesa jamii zetu. Tunapaswa kuwa makini na kulinda watoto na wanawake wetu. Pili, msamaha siyo kuwasamehe wale waliokuumiza tu, bali ni kujiachilia wewe mwenyewe kutoka kwenye kifungo cha uchungu na hasira. Na mwisho kabisa, inatukumbusha kuwa Mungu yupo, na anaweza kukutoa kwenye kina kirefu cha shimo na kukuweka juu ya milima. Usikate tamaa.
Je, ungekuwa na ujasiri wa kusamehe k**a Neema? Tupe maoni yako!
