03/19/2026
๐
๐๐ก๐๐ฆ๐ค๐ ๐๐จ๐ฅ๐๐๐๐๐: ๐๐๐๐๐๐๐ก๐ ๐ข๐ฒ๐จ ๐๐๐๐ฆ๐๐ฒ๐ง๐ญ๐
๐๐จ๐ง๐๐ฅ๐ข๐๐ญ (๐๐จ๐ฅ๐๐๐): waa marka laba dhinac ama ka badan ay isku khilaafaan dano, awood, ama aragtiyo kala duwan. Sababaha ugu waaweyn waxaa ka mid ah ๐๐๐ซ๐ญ๐๐ง๐ค๐ ๐๐ฐ๐จ๐จ๐๐๐ ๐ฌ๐ข๐ฒ๐๐๐ฌ๐๐๐๐๐
(๐ฝ๐ผ๐น๐ถ๐๐ถ๐ฐ๐ฎ๐น ๐ฝ๐ผ๐๐ฒ๐ฟ ๐๐๐ฟ๐๐ด๐ด๐น๐ฒ), kheyraad lagu tartamo, kala duwanaansho bulsho, iyo caddaalad laโaan. Marka colaadda ay ku saleysnaato awood siyaasadeed, waxay si degdeg ah isku badashaa dagaal burbur weyn keena.
๐๐ฎ๐ฌ๐๐๐ฅ๐, ๐๐๐ฅ๐ค๐ ๐๐ฎ๐ฎ๐๐๐๐ง waxaa ka dhacay dagaal u dhexeeya laba sargaal oo awood doon ah, ๐๐๐๐๐ฅ ๐
๐๐ญ๐ญ๐๐ก ๐๐ฅ-๐๐ฎ๐ซ๐ก๐๐ง ๐ข๐ฒ๐จ ๐๐จ๐ก๐๐ฆ๐๐ ๐๐๐ฆ๐๐๐ง ๐๐๐ ๐๐ฅ๐จ, kuwaas oo isku khilaafay cidda xukumaysa dalka. Dagaalki dhacay 2023 wuxuu sababay saameyn bulsho, dhaqaale iyo mid siyaasadeed oo ballaaran oo ku fiday dhammaan gobolada iyo degmooyinka wadanka,
๐๐๐๐ฆ๐๐ฒ๐ง ๐๐ฎ๐ฅ๐ฌ๐ก๐จ: Dagaalku wuxuu sababay dhimasho iyo dhaawac badan, qoysas badan ayaa kala tagay, dadkuna waxay noqdeen qaxooti iyo barakacayaal. Waxaa sidoo kale dhacay kala aamin bixid bulsho (loss of trust), taasoo keentay cabsi, isfaham laโaan, iyo bulsho kala fogaata. Sidoo kale waxaa burburay waxbarashadii iyo goobihii caafimaadka dadkiina waxay la baxsanayeen naftooda, dadkii reer Suudaan waxaa soo wajahay cunto iyo biyo la aan daran.
๐๐๐๐ฆ๐๐ฒ๐ง ๐๐ก๐๐ช๐๐๐ฅ๐: Dhaqaalihii dalka si weyn ayuu u burburay ganacsigii ayaa xirmay, suuqyadii qaar iyo kaabayaasha dhaqaalaha ayaa burburay, qiimaha maciishadda ayaa sare u kacday, shaqo laโaanta ayaa kordhay, maalgelintii dibadda ayaa is taagtay, adeegyada muhiimka ah sida bangiyada iyo gaadiidka ayaa daciifay. Tani waxay keentay faqri iyo hoos u dhac dhaqaale oo baahsan.
๐๐๐๐ฆ๐๐ฒ๐ง ๐๐ข๐ฒ๐๐๐ฌ๐๐๐๐๐: Dowladnimadii ayaa daciiftay, nidaamkii siyaasadeedna wuu burburay. Khilaafka awoodda ayaa sii fiday, waxaana adkaatay in la helo xasillooni iyo hoggaan mideeya dalka. Dadkiina waxay lakala safteen 2-da sargaal, waxaa burburay hayadihii dowladda, waxaa aad u baahay khilaafkii siyaadeed, qabiiladii ayaa is hubeeyay, waxaa meesha ka baxay kala danbayntii iyo nidaamkii.
Saas oo kale waxaa ๐๐๐ซ๐ญ๐๐ง๐ค๐ ๐๐ฐ๐จ๐จ๐๐๐ ๐ฌ๐ข๐ฒ๐๐๐ฌ๐๐๐๐๐ (๐ฝ๐ผ๐น๐ถ๐๐ถ๐ฐ๐ฎ๐น ๐ฝ๐ผ๐๐ฒ๐ฟ ๐๐๐ฟ๐๐ด๐ด๐น๐ฒ) ka dhaceen dalalka Itoobiya iyo South Sudan (๐๐ข๐ ๐ซ๐๐ฒ ๐๐จ๐ง๐๐ฅ๐ข๐๐ญ, ๐๐๐๐). (๐๐จ๐ฎ๐ญ๐ก ๐๐ฎ๐๐๐ง, ๐๐๐๐), dhibaatadii ka dhalayayna wali ay saamaynteedii muuqato.
Hadaba taariikhda waa inaan ka baran karnaa duruus iyo waayo aragnimo. Waxaa ku soo gunaanadayaa qormada ku saabsan ๐๐จ๐ง๐๐ฅ๐ข๐๐ญ๐ฌ. ๐๐จ๐ฅ๐๐๐๐๐ก๐ ku saleysan awood siyaasadeed waxay burburiyaan bulshada, dhaqaalaha, iyo dowladnimada. Sidaas darteed, wada hadal, cadaalad, iyo nidaam awood qaybsiga oo hufan ayaa ah furaha nabad waarta.
Abdulkadir Haider/Conflict Resolution and Peacebuilding Organization