07/21/2020
دروازه لاهوری شهر کابل ,حدود ۱۰۰ سال قبل از امروز
کابل در گذشته با طبیعت زیبا و باغهای متعدد ؛ اب و هوای تازه داشت . مرکز افغانستان بود که با دیوار ها بلند و باره و حصار محاط گردیده بود .
مقر حکمروایان یعنی بالاحصار در بلندی تپه زمرد حیثیت دژ مستحکمی را داشت که چندین قرن سلاطین و شاهان کشور را محافظ بوده است . حصار و دیوار کابل با دروازه ها پنجگانه خویش شهر بسته را به خود اختصاص داده بود . شب ها این دروازه ها بسته می شد و از طرف روز با حضور نگهبانان ؛ دروازه های شهر باز میگردید و کنترول می شد . دروازه های مشهورکابل عبارت از دروازه سفید در حد سلامخانه خاص ، دروازه لاهوری ، دروازه گذرگاه ، دروازه سردارجانخان در حد دروازه بابه کیدانی و دروازه قندهار در حد ده مزنگ و دروازه پیت در قسمت مسجد عیدگاه بود . از جمله دروازه لاهوری در کنار شرقی بالاحصارقرار دارد؛ جاییکه کاروانهای تجارتی که از هند وارد می گردید ، و شتر ها در کاروانسرا ها جابجا می شدند. برخلاف از طریق همین دروازه اموال و مسافران که به طرف هند می رفتند؛ بارگیری می شد .
همچنان دروازه های قلعه بالا حصار کابل عبارتند از :
دروازه چرمگران در کنار شرقی بالاحصار، که بعد ها به دروازه شاه شهید شهرت یافت . در غرب بالاحصار دروازه نقاره خانه وجود داشت که از بالای آن نقاره و دهل در هنگام دخول و خروج سلطان و یا پادشاه به صدا می آمد . دروازه کاشی به طرق شرق بالاحصار که دروازه کوچک چوبی بود به سوی شیردروازه موقعیت داشت .دروازه گذرگاه و دروازه قندهار یا دروزاه دهمزنگ معروف بودند.
در مورد وجه تسمیه دروازه لاهوری باید گفت: معمولا" کاروان های تجارتی از این دروازه یا بندر به طرف لاهور یا بندر لاهور حرکت مینمودند. بنا" این دروازه به نام لاهوری شهرت یافت . مانند دروزاه قندهار در دهمزنگ که کاروانیان به طرف قندهار و هرات و فارس میرفتند.
در گذر دروازه لاهوری؛ نویسنده گان و مورخین نامور افغانستان تولد یافته است و یا منزل و مسکن شان بود. مرحوم میرغلامحمد غبار، مرحوم سیدقاسم رشتیا ، مرحوم میر محمد صدیق فرهنگ، مرحوم داکتر غلام فاروق اعتمادی و دههای دیگر دراین گذر خانه داشتند و یا هم تولد شده بودند.
در گذردروازه لاهوری، معبد بابا جوتهی و ساروب مندیرو کوچه هندو ها قرار داشت. دکان های خیاطی ،دوکان چپلی دوزی، دوکان خبازی یا نانوایی ، گذر کلالی، مسجد دروازه لاهوری و مسجد یادگاری صاحب و زیارت بابه مراد ماما فیضو و منزل احمدشاه خان مشهور به گادیوان و سرای گادی خانه و به طرف جنوب آن سرای موتر ها و دوکان های سامان داغمه فروشی بود .