The Body Knows

The Body Knows Body awareness and wellness insights

Panel doradczy amerykańskiej FDA poparł test Galleri firmy GRAIL przeznaczony do wykrywania sygnałów wielu typów nowotwo...
09/27/2026

Panel doradczy amerykańskiej FDA poparł test Galleri firmy GRAIL przeznaczony do wykrywania sygnałów wielu typów nowotworów u osób w wieku 50 lat i starszych. Test analizuje charakterystyczne wzorce metylacji DNA obecnego we krwi i może wskazać, z jakiego obszaru organizmu może pochodzić wykryty sygnał. To jednak rekomendacja panelu doradczego, a nie ostateczna decyzja FDA.

W trzech głosowaniach panel jednogłośnie poparł bezpieczeństwo testu, stosunkiem 6–4 uznał, że istnieją wystarczające podstawy do uznania jego skuteczności, a stosunkiem 7–2 przy jednym wstrzymaniu ocenił, że potencjalne korzyści przewyższają ryzyko w proponowanej grupie pacjentów. Galleri ma być stosowany jako uzupełnienie istniejących badań przesiewowych, a nie jako ich zamiennik.

Ważne jest również to, że test nie stawia samodzielnie diagnozy. Zarówno wynik wskazujący sygnał, jak i wynik bez wykrytego sygnału mają swoje ograniczenia - możliwe są wyniki fałszywie dodatnie i fałszywie ujemne, a wykryty sygnał wymaga dalszych badań medycznych. Ostateczna decyzja FDA dotycząca zatwierdzenia Galleri ma zostać podjęta później, więc obecnie najdokładniej mówić o poparciu panelu doradczego, a nie o pełnym zatwierdzeniu przez FDA.

Czy taki test z jednej próbki krwi może w przyszłości zmienić sposób wykrywania wielu chorób?

Źródło/Kredyt: U.S. FDA, Associated Press, GRAIL - informacje dotyczące testu Galleri, wrzesień 2026.

Naukowcy z Instituto de Neurociencias CSIC-UMH zidentyfikowali określoną grupę neuronów w jądrze środkowym ciała migdało...
09/26/2026

Naukowcy z Instituto de Neurociencias CSIC-UMH zidentyfikowali określoną grupę neuronów w jądrze środkowym ciała migdałowatego, która odgrywa ważną rolę w regulowaniu zachowań związanych z lękiem. W badaniu wykorzystano myszy z podwyższoną ekspresją genu Grik4, u których obserwowano zmienioną pobudliwość obwodów ciała migdałowatego oraz zachowania związane z lękiem.

Badacze następnie przywrócili prawidłowy poziom działania Grik4 w określonych neuronach podstawno-bocznego ciała migdałowatego. Zmiana ta przywróciła część równowagi aktywności neuronalnej i była związana ze zmniejszeniem zachowań lękowych oraz innych zaburzeń zachowania u myszy. Wyniki wskazują, że nie chodzi wyłącznie o pojedynczą substancję chemiczną, ale o sposób, w jaki konkretne obwody mózgowe regulują przepływ informacji.

To jednak nadal badanie przedkliniczne prowadzone na zwierzętach, więc nie oznacza, że znaleziono już sposób na leczenie lęku u ludzi. Nie wszystkie obserwowane problemy behawioralne zostały skorygowane, co sugeruje, że w regulacji takich zachowań uczestniczą również inne obszary mózgu. Odkrycie może natomiast pomóc naukowcom lepiej zrozumieć, jak określone obwody neuronalne wpływają na reakcje emocjonalne i czy w przyszłości można będzie opracować bardziej precyzyjne strategie oddziaływania na te obwody.

Czy odkrywanie konkretnych obwodów mózgowych może w przyszłości zmienić sposób, w jaki regulujemy reakcje lękowe?

Źródło/Kredyt: iScience - García A., Aller M.I., Paternain A.V., Lerma J. (2025), DOI: 10.1016/j.isci.2025.112649.

Syntetyczna warstwa śródbłonkowa EndoArt została opracowana jako rozwiązanie dla wybranych pacjentów z przewlekłym obrzę...
09/26/2026

Syntetyczna warstwa śródbłonkowa EndoArt została opracowana jako rozwiązanie dla wybranych pacjentów z przewlekłym obrzękiem rogówki związanym z niewydolnością śródbłonka. Implant ma około 50 μm grubości i jest umieszczany na tylnej powierzchni rogówki, gdzie działa jako fizyczna bariera ograniczająca przepływ płynu do jej wnętrza.

Mechanizm różni się od klasycznych przeszczepów, takich jak DMEK czy DSAEK. EndoArt nie zawiera żywych komórek śródbłonka i nie odtwarza ich aktywnych funkcji. Jego zadaniem jest ograniczenie napływu płynu, dzięki czemu nadmiernie uwodniona rogówka może stopniowo odzyskać przejrzystość. W wieloośrodkowym badaniu obejmującym 24 oczy średnia grubość centralnej części rogówki zmniejszyła się z około 759 do 613 μm u osób, które ukończyły 12-miesięczną obserwację.

Technologia została już zastosowana u ludzi, ale nadal jest badana i dotyczy wybranych przypadków. W dłuższej obserwacji pięciu oczu średnia grubość rogówki zmniejszyła się z 741,2 do 558,4 μm, a poprawę ostrości widzenia odnotowano w czterech oczach. Jednocześnie konieczność ponownego podania gazu w celu ustabilizowania implantu była częsta, dlatego potrzebne są większe i dłuższe badania, aby dokładniej określić skuteczność oraz ograniczenia tej metody.

Czy taka syntetyczna warstwa może w przyszłości zmienić sposób leczenia wybranych chorób rogówki?

Źródło/Kredyt: PubMed, Cornea Journal, EyeYon Medical - badania dotyczące implantu EndoArt.

Naukowcy badający płazińce z rodzaju planaria odkryli wcześniej nieznany typ komórek nazwany „ruptoblastami”. Komórki te...
09/26/2026

Naukowcy badający płazińce z rodzaju planaria odkryli wcześniej nieznany typ komórek nazwany „ruptoblastami”. Komórki te uczestniczą w obronie organizmu poprzez wyjątkowy proces określany jako „ruptosis” - po odpowiednim sygnale ulegają gwałtownemu rozpadowi i uwalniają substancje, które mogą działać na znajdujące się w pobliżu bakterie oraz inne komórki.

Kluczowym sygnałem jest aktywina - hormon, który u płazińców pełni również funkcję związaną z reakcją zapalną. Gdy jej poziom wzrasta, może uruchomić ruptoblasty. Badacze zaobserwowali, że proces ten zachodzi bardzo szybko, a jego mechanizm obejmuje między innymi sygnały wapniowe pochodzące z retikulum endoplazmatycznego oraz zmiany w cytoszkielecie komórki.

Odkrycie pokazuje, że organizmy mogą wykorzystywać bardzo różne strategie ochrony przed zagrożeniami. Badanie przeprowadzono na płazińcach, dlatego nie oznacza ono, że identyczny mechanizm działa u ludzi ani że prowadzi już do nowych terapii. Naukowcy wskazują jednak, że zrozumienie tego procesu może pomóc lepiej poznać ewolucję układu odpornościowego i sposoby kontrolowanego działania komórek w przyszłych badaniach.

Czy taki niezwykły mechanizm obronny płazińców może pomóc naukowcom lepiej zrozumieć działanie odporności?

Źródło/Kredyt: Cell - Chai et al., 2026; DOI: 10.1016/j.cell.2026.05.008

Japoński zespół z Uniwersytetu Mie, kierowany przez dr. Ryotaro Hashizume, opracował metodę wykorzystującą CRISPR-Cas9 d...
09/26/2026

Japoński zespół z Uniwersytetu Mie, kierowany przez dr. Ryotaro Hashizume, opracował metodę wykorzystującą CRISPR-Cas9 do celowania w dodatkową kopię chromosomu 21 w komórkach związanych z trisomią 21. Naukowcy zastosowali specjalnie zaprojektowane mechanizmy, które miały rozpoznawać konkretną kopię chromosomu, pozostawiając pozostałe dwie możliwie nienaruszone.

Po usunięciu dodatkowego chromosomu część znormalizowanych komórek wykazywała zmiany w ekspresji genów, tempie namnażania oraz zdolności antyoksydacyjnej w kierunku obserwowanym w komórkach z prawidłową liczbą chromosomów. Uniwersytet Mie podkreśla jednak, że skuteczność była zmienna i wynosiła maksymalnie 37,5% w badanych warunkach.

To nadal eksperyment na poziomie komórkowym, a nie terapia dla ludzi. Badanie było dowodem koncepcji przeprowadzonym poza organizmem i nie pokazuje, że CRISPR może obecnie zmienić chromosom 21 u osoby z trisomią 21. Wyniki pokazują natomiast, że selektywne usuwanie dodatkowej kopii chromosomu jest możliwe w określonych komórkach laboratoryjnych i może stać się podstawą dalszych badań.

Czy uważasz, że takie badania mogą w przyszłości otworzyć nowe możliwości medycyny genetycznej?

Źródło/Kredyt: Mie University, PNAS Nexus - Hashizume et al. (2025)

Terapia TIL, czyli terapia limfocytami naciekającymi guz, wykorzystuje komórki odpornościowe znajdujące się już wewnątrz...
09/26/2026

Terapia TIL, czyli terapia limfocytami naciekającymi guz, wykorzystuje komórki odpornościowe znajdujące się już wewnątrz guza. Lekarze pobierają fragment guza, izolują limfocyty T, które potrafią rozpoznawać komórki nowotworowe, a następnie namnażają je w laboratorium w dużych ilościach.

Po przygotowaniu komórki są podawane z powrotem temu samemu pacjentowi. Idea polega na dostarczeniu organizmowi znacznie większej liczby własnych limfocytów, które już wcześniej wykazały zdolność rozpoznawania jego guza. W przeciwieństwie do terapii CAR-T, TIL nie wymaga standardowo genetycznej modyfikacji tych komórek.

W lutym 2024 roku FDA przyznała przyspieszoną zgodę na lifileucel (Amtagvi) dla określonych dorosłych pacjentów z nieoperacyjnym lub przerzutowym czerniakiem po wcześniejszym leczeniu. W badaniu stanowiącym podstawę zgody odsetek obiektywnych odpowiedzi wyniósł 31,5% w analizowanej grupie 73 pacjentów. Terapia jest również badana w innych rodzajach nowotworów.

Czy terapia TIL może w przyszłości otworzyć nowe możliwości leczenia większej liczby nowotworów?

Źródło/Credit: U.S. Food and Drug Administration (FDA) / National Cancer Institute (NCI)

Badanie z 2021 roku przeanalizowało przypadki 137 pacjentów z zespołem alfa-gal leczonych akupunkturą uszną w dwóch klin...
09/26/2026

Badanie z 2021 roku przeanalizowało przypadki 137 pacjentów z zespołem alfa-gal leczonych akupunkturą uszną w dwóch klinikach. Spośród 126 osób, które przekazały informacje kontrolne, 121 zgłosiło, że ich objawy znajdowały się w remisji po zastosowanym leczeniu.

Oznacza to, że około 96% pacjentów, którzy udzielili informacji podczas obserwacji, zgłosiło remisję objawów. Wyniki opierały się jednak na relacjach samych pacjentów, a nie na laboratoryjnym potwierdzeniu stanu zdrowia.

Naukowcy podkreślili, że potrzebne są dalsze badania prospektywne, najlepiej z laboratoryjnymi pomiarami przed i po terapii. Samo badanie miało charakter retrospektywny i nie było randomizowanym badaniem kontrolowanym, dlatego wyników nie należy traktować jako potwierdzenia skuteczności terapii.

Czy takie wyniki dotyczące akupunktury usznej i alfa-gal są dla Was zaskakujące?

Źródło/Credit: Badanie z 2021 roku dotyczące akupunktury usznej i zespołu alfa-gal

Badania nad terapiami komórkowymi po udarze rozwijają się, ale naukowcy ostrożnie opisują ich działanie. Komórki macierz...
09/26/2026

Badania nad terapiami komórkowymi po udarze rozwijają się, ale naukowcy ostrożnie opisują ich działanie. Komórki macierzyste nie muszą bezpośrednio zamieniać się w nowe neurony, aby wspierać powrót funkcji - mogą również wpływać na środowisko mózgu, procesy zapalne oraz odbudowę połączeń między istniejącymi komórkami nerwowymi. Przegląd opublikowany w Nature Reviews Neuroscience podkreśla, że potencjał regeneracyjny takich terapii jest intensywnie badany.

W badaniach klinicznych pojawiają się sygnały możliwej poprawy funkcji ruchowych. Przykładowo, badanie fazy 1 z 2026 roku objęło 18 osób po udarze niedokrwiennym i sprawdzało dożylne podanie mezenchymalnych komórek macierzystych pochodzących z pępowiny. Głównym celem było sprawdzenie bezpieczeństwa i wykonalności, a nie ostateczne potwierdzenie skuteczności.

Najnowsze przeglądy badań z udziałem ludzi wskazują na możliwe korzyści dotyczące funkcji neurologicznych, codziennej sprawności i ruchu, ale wyniki różnią się zależnie od rodzaju komórek, sposobu podania, czasu rozpoczęcia terapii i długości obserwacji. Obecne dowody nadal nie pozwalają stwierdzić, że terapia komórkami macierzystymi może już rutynowo odbudowywać utracone neurony lub przywracać sprawność każdemu pacjentowi po udarze. Potrzebne są większe, dobrze kontrolowane badania i długoterminowa obserwacja.

Czy terapie komórkowe mogą w przyszłości zmienić sposób, w jaki mózg odzyskuje funkcje po udarze?

Źródło/Credit: Nature Reviews Neuroscience (2026), Cell Reports Medicine (2026), Journal of International Medical Research (2026).

Naukowcy opracowali spersonalizowaną szczepionkę mRNA przeznaczoną dla pacjentów z operacyjnym rakiem trzustki. Po usuni...
09/26/2026

Naukowcy opracowali spersonalizowaną szczepionkę mRNA przeznaczoną dla pacjentów z operacyjnym rakiem trzustki. Po usunięciu guza jego materiał genetyczny jest analizowany, aby znaleźć charakterystyczne mutacje tworzące tzw. neoantygeny. Następnie na ich podstawie przygotowywana jest indywidualna szczepionka, której zadaniem jest nauczenie układu odpornościowego rozpoznawania komórek posiadających te cechy.

W badaniu fazy 1 szczepionkę otrzymało 16 pacjentów. U 8 z nich wykryto silną odpowiedź komórek T skierowaną przeciwko neoantygenom zawartym w szczepionce. Wywołane przez szczepionkę komórki T mogły utrzymywać się przez długi czas, a u części uczestników pozostawały wykrywalne nawet kilka lat po leczeniu. Pacjenci z wykrytą odpowiedzią immunologiczną mieli również dłuższy okres bez nawrotu choroby, ale badanie było niewielkie i nie zostało zaprojektowane do ostatecznego potwierdzenia skuteczności leczenia.

To podejście pozostaje eksperymentalne. Faza 1 koncentruje się przede wszystkim na bezpieczeństwie, wykonalności i odpowiedzi immunologicznej, dlatego wyniki nie oznaczają jeszcze, że spersonalizowana szczepionka zapobiega nawrotom u większości pacjentów. Na podstawie tych rezultatów rozpoczęto większe badania fazy 2, które mają dokładniej sprawdzić skuteczność tej strategii.

Czy spersonalizowane szczepionki mogą w przyszłości pomóc układowi odpornościowemu skuteczniej rozpoznawać komórki raka trzustki?

Źródło/Credit: Nature (2023), Memorial Sloan Kettering Cancer Center, BioNTech/Genentech.

Naukowcy przeanalizowali dane genetyczne ponad 900 tysięcy uczestników brytyjskiego UK Biobank oraz programu All of Us. ...
09/26/2026

Naukowcy przeanalizowali dane genetyczne ponad 900 tysięcy uczestników brytyjskiego UK Biobank oraz programu All of Us. Badanie wykazało, że powtarzalne fragmenty DNA mogą zmieniać swoją długość w organizmie wraz z wiekiem, a tempo tych zmian różni się między ludźmi. Część tej różnorodności była związana z odziedziczonymi wariantami genetycznymi.

Analiza całego genomu wskazała 29 regionów, w których odziedziczone warianty wpływały na tempo rozszerzania się określonych powtórzeń DNA. Wśród zidentyfikowanych czynników znalazły się również geny związane z naprawą i utrzymywaniem stabilności DNA. W przypadku jednego z badanych powtórzeń tempo zmian było około czterokrotnie różne między osobami znajdującymi się w najwyższych i najniższych 5% wyników genetycznych.

Odkrycie pomaga lepiej zrozumieć, dlaczego stabilność niektórych fragmentów naszego DNA może różnić się między ludźmi i zmieniać się w ciągu życia. Naukowcy podkreślają jednak, że badanie opisuje zależności genetyczne i procesy związane z niestabilnością powtórzeń DNA - nie oznacza jeszcze, że można dzięki nim przewidzieć tempo starzenia konkretnej osoby ani że istnieje już terapia pozwalająca „naprawić” te procesy.

Czy odkrycie genów wpływających na stabilność DNA może w przyszłości pomóc lepiej zrozumieć różnice w starzeniu się organizmu?

Źródło/Credit: Nature - „Insights into DNA repeat expansions among 900,000 biobank participants”, 2026. DOI: 10.1038/s41586-025-09886-z.

Address

Los Angeles, CA

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when The Body Knows posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share