09/14/2026
WARARKA MAANTA 14ka Sebteembar 2026
Su’aalaha Maanta::Yaa Abgaal yiri waa dad-qalato? Maxuu Raysal Wasaare h**e Xamsa u yiri dadka dilay wiilkii askariga ahaa waa dad-qalato? Yaase boobsuy shacabka ? Yaa diiday inuu dhiso Madaxweyne h**e Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiiday inuu dhiiso Maxkammadda Dastuurihga ah oo sharci-darro ku fadhiya ? Yaa diiday inuu djiso oo boobay sacabka xitaa qabuura ka badbaadi waayeen? Yaa noqon doona Madaxweynaha cusub ee ? Maxuu yahay heshiisyada ay Dowladdaha caalamka la galeen Dowlad Gobaleedyada dalka ka jira? Maxay Dowladdaha deriska ah ugu diideen fisooyin dalka ku gel ah qoyskiisa iyo wasiirada xilkoodu dhammaaday ee dowladda ?
Muqdisho 14ka Sebteembar 2026 Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud oo Wasaaradda Arrimaha Dibadda u Aqoonsaday Wasaaradda Labaad ee Ugu Waxqabadka Wanaagsan Xukuumadda DanQaran
Muqdisho, Soomaaliya | 14 Sebtembar 2026
Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xassan Shiikh, ayaa guddoonsiiyey Wasiirka Wasaaradda Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah JFS, Mudane Cabdisalaani, abaalmarin lagu maamuusaayo in Wasaaradda ay tahay Wasaaradda labaad ee ugu waxqabadka wanaagsan Dowladda Federaalka Soomaaliya sannadkan.
Abaalmarintaan ayaa lagu bixiyey bandhigga sanadlaha ah ee isla xisaabtanka dowladda, kaas oo lagu qiimeynayey waxqabadka hay’adaha dowladda iyo heerka ay ku fuliyeen qorshayaashii iyo bartilmaameedyadii loo dejiyey sannadka 2026.
Madaxweynaha ayaa Wasiirrada ku boorriyey inay sii xoojiyaan waxqabadka, isla markaana ay ka faa’iideystaan natiijooyinka la gaaray sannadkaan.
Wasiir Abdisalaan Cabdi Cali ayaa abaalmarintaan u hibeeyay dhammaan shaqaalaha Wasaaradda iyo Safaaradaha iyo Ergooyinka Soomaaliya ee dibadda, isaga oo ku tilmaamay abaalmarintaan mas’uuliyad ka weyn inay tahay guul la gaaray.
Wasiirku wuxuu sidoo kale sheegay in Wasaaraddu sii wadi doonto dadaallada lagu horumarinaayo siyaasadda arrimaha dibadda Soomaaliya iyo u adeegidda muwaadiniinta Soomaaliyeed gudaha dalka iyo dibaddiisaba.
Muqdisho 14ka Sebteembar 2026 Ganacsatada Soomaaliya ayaa bilaabay inay raadiyaan marinno kale oo maraakiibta ah, iyadoo xiisadaha amni ee ka taagan marinka Bab al-Mandab iyo marin-biyoodka Hormuz ay saameyn ku yeesheen isu-socodka badeecadaha iyo ganacsiga gobolka. Shirkadaha Soomaaliyeed ayaa caadiyan badeecooyinka uga soo dhoofsada Aasiya iyagoo sii mara dalalka Khaliijka sida Imaaraadka Carabta, Cumaan iyo Sacuudiga. Hase yeeshee, qaar ka mid ah ganacsatada ayaa hadda isku dayaya inay adeegsadaan marinno toos ah, iyadoo xiisadaha gobolka ay kordhiyeen walaaca laga qabo isu-socodka xamuulka.
“Xiisadaha ka jira marinka Bab al-Mandab iyo sidoo kale kuwa ka jira marinka Hormuz ayaa si xun noo saameeyay,” ayuu yiri Maxamed Cali Nuur, Maareeyaha Dekedda Muqdisho. Wuxuu sheegay in dekeddu ay tallaabooyin qaaday si looga fogaado carqaladahaas, isla markaana ay dhoofiyeyaasha kala shaqeysay sidii loo heli lahaa marinno kale.
“Markii ugu horreysay, waxaan si toos ah uga keenay Sri Lanka markab siday sonkor,” ayuu yiri, isagoo xusay in tallaabadan ay noqon karto istiraatiijiyad ka dhalatay xiisadaha gobolka.
Dowladda Yemen ee caalamku aqoonsan yahay iyo Sacuudiga ayaa muddo 12 sano ah dagaal kula jiray Xuutiyiinta. Xiisaddii ugu dambeysay ee colaadda ayaa soo afjartay xabbad-joojin inta badan joojisay dagaalladii sokeeye ee Yemen tan iyo 2022. Ururka Caalamiga ah ee Socdaalka (IOM) ayaa Axaddii sheegay in in ka badan 85,000 oo qof ay barakaceen tan iyo bilowgii bishan, iyadoo in ka badan 2,000 oo qof ay gaareen Jabuuti oo deris la ah Soomaaliya.
Dekedda Muqdisho oo ah mid mashquul badan ayaa weli qaabilaysa maraakiib sida raashinka iyo badeecooyinka kale. Soomaaliya waxay si weyn ugu tiirsan tahay ganacsiga badda si ay u hesho badeecooyin badan oo maalinle ah. Isbeddellada ku yimaada marinno maraakiibta ayaa ugu dambayn saameyn kara suuqyada gudaha, maadaama safarro dheer ama marinno adag ay sababi karaan kororka kharashaadka gaadiidka iyo dib-u-dhacyo.
Kabtan Cali Jemdi, oo asal ahaan ka soo jeeda Suuriya kana shaqeeya daabulka xamuulka sonkorta, ayaa sheegay in hubanti la’aanta ka jirta gobolka ay walaac ku abuurtay maraakiibta isticmaasha marinno ganacsi oo muhiim ah.
Eritrea 14ka Sebteembar 2026 Wasiirka Arrimaha Dibadda Eritrea, Osman Saleh, ayaa sheegay in dalkiisu walaac ka qabo qorshe kasta oo Israa’iil ay joogitaan milatari ka samaysato Somaliland, isaga oo su’aal geliyey sababta ay Israa’iil u doonayso saldhig milatari oo ku yaalla Geeska Afrika. Saleh oo wareysi gaar ah siiyey Middle East Eye (MEE) ayaa sheegay in Eritrea ay aragto isu-soo-dhawaansho sii kordhaya oo u dhexeeya Israa’iil iyo Imaaraadka Carabta, gaar ahaan marka laga hadlayo arrimaha Geeska Afrika. Wuxuu sheegay in labada dhinac ay h**e ugu midoobeen danahooda Somaliland.
“Waxay h**e ugu midoobeen Somaliland,” ayuu Saleh u sheegay MEE, isaga oo xusay in mas’uuliyiinta Somaliland ay si furan u muujiyeen xiisaha ay u qabaan joogitaan milatari oo Israa’iil ku yeelato Somaliland.
“Waa inaan isweydiinnaa sababta ay Israa’iil ugu ordayso inay gacanta ku dhigto Geeska Afrika? Maxay ugu baahan tahay saldhig Somaliland ku yaalla?” ayuu yidhi Saleh.
Wasiirka ayaa sidoo kale sheegay in Eritrea ay h**e u diidday joogitaanka safaaradda Israa’iil ee Asmara, isaga oo xusay in go’aankaasi aanu ka dhignayn in Eritrea ay colaad u qabto Israa’iil, balse ay ahayd doorasho siyaasadeed oo ay qaadatay.
“Waxaan go’aansannay inaanan doonayn safaaraddooda halkan. Annagu Israa’iil colaad uma qabno, laakiin waxaan go’aansannay inaanan ka doonayn wax xidhiidh ah,” ayuu Saleh yidhi.
Dhinaca kale, Saleh wuxuu si adag u dhaliilay joogitaanka Imaaraadka Carabta ee dekedaha gobolka, isaga oo ku eedeeyay Abu Dhabi inay Afrika ka waddo waxa uu ku tilmaamay “gumaysi dhinaca dekedaha ah”. Wuxuu sheegay in Imaaraadku uu dano ganacsi iyo kuwo milatari ku leeyahay meelo kala duwan oo gobolka ah, oo ay ku jirto Berbera.
“Waa maxay sababta Imaaraadku dekedo ugu leeyahay meel kasta oo gobolka ah?” ayuu Saleh yidhi, isaga oo su’aal geliyey in ujeeddadu tahay oo keliya dhaqaale.
Warbixinta MEE waxay xustay in shirkadaha Imaaraadka ee DP World iyo AD Ports ay dano ama maamul ku leeyihiin xarumo dekedood oo ku yaalla dalal iyo deegaano ka tirsan gobolka, oo ay Somaliland ka mid tahay. Imaaraadku, dhinaciisa, wuxuu h**e u diiday eedeymaha sheegaya inuu Afrika ka wado qorshe “gumaysi” ah.
Muqdisho 14ka Sebteembar 2026 Safiirka Turkiga ee Soomaaliya, Alper Aktaş, ayaa ku dhawaaqay inuu soo gabagabeynayo shaqadiisii Muqdisho, isagoo sheegay inuu u gudbayo xil cusub oo uu ka qaban doono magaalada Skopje ee Waqooyiga Macedonia. Aktaş oo safiir ka ahaa Soomaaliya tan iyo Maarso 2024 ayaa sheegay in uu sharaf weyn u arkayay ka shaqeynta xoojinta xiriirka labada dal, isagoo tilmaamay in iskaashiga Türkiye iyo Soomaaliya uu dhaafsiisan yahay danaha labada dhinac, isla markaana uu saameyn ku leeyahay gobolka iyo bulshada caalamka.
Safiirka ayaa sheegay in muddadii uu xilka hayay ay Türkiye iyo Soomaaliya iska kaashadeen dhinacyo ay ka mid yihiin dhaqaalaha, amniga, waxbarashada, caafimaadka, gargaarka bani'aadamnimada iyo dhisidda awoodda farsamo.
Waxa uu sidoo kale xusay maalgashiga Turkiga ee Soomaaliya, horumarinta kaabayaasha dhaqaalaha, kobaca dhaqaalaha buluugga ah iyo hydrocarbons-ka, isagoo sheegay in arrimahaasi ay gacan ka geysanayaan kordhinta fursadaha ay dhalinyarada Soomaaliyeed ku horumarin karaan mustaqbalkooda.
Safiirka ayaa u mahadceliyay shacabka Soomaaliyeed sida ay isaga, qoyskiisa iyo shaqaalaha safaaradda ugu soo dhaweeyeen Soomaaliya, isagoo sheegay in intii ay dalka joogeen ay mar walba dareemayeen inay gurigooda joogaan.
Enjoy the videos and music you love, upload original content, and share it all with friends, family, and the world on YouTube.