Arxetip

18/05/2026

Arxetip kitoblari yurtimiz kitob do’konlarida sotuvda…

08/01/2026

Arxetip 2025 kitoblari…

22/12/2025

Dear colleagues,

As people who work with words, ideas, and cultural narratives, we cannot remain silent.

On December 16, a crime occurred that must concern everyone engaged in education, publishing, and culture. A 15-year-old Russian teenager stabbed and killed a 10-year-old fourth-grade student, Kobiljon Aliev, a Tajik child. The boy died from knife wounds. He was killed because of his nationality.

This was not an isolated school tragedy. It was a hate crime, and it exposes the lethal consequences of narratives that normalize dehumanization and hostility toward “others.”

Children do not create ideology on their own. They absorb it from the cultural environment we, as adults, help shape — through language, books, media, public discourse, and silence when hate is allowed to pass unchallenged. When exclusion and xenophobia become normalized, they do not remain abstract. They become violence.

For those of us in publishing and culture, this tragedy is a direct ethical challenge. Our work influences how societies imagine identity, difference, and belonging. Words educate long before laws do. Stories shape values long before schools intervene.

This is not about collective blame. It is about collective responsibility.

Kobiljon Aliev was 10 years old.
He was a child, a reader, a student — part of the future we claim to care about.
He should be alive.

If cultural institutions respond to such violence with silence or neutral language, we fail our mission. Silence does not preserve professionalism. It erodes it. In the face of hate, silence becomes complicity.

This moment demands clarity: a firm rejection of xenophobia, an honest examination of the narratives we tolerate, and a renewed commitment to culture as a space of human dignity — not exclusion.

08/06/2025

Hayit — ba’zida bir dasturxon atrofida o’tira olmasak ham bir xil tuyg’uni xis qilishdir. Oila bo‘lish esa… birga gaplashganchalik birgalikda jim turish, bir qarashda eslash, bir jumlada ifodalangan qalb qalb harorati.

Bu hayitda yuragingizdan uradigan bir jumla ila – ba’zida tabassum, ba’zida esa sokin bir sog‘inch bilan yoningizdamiz!

Gabriel Garsia Markes satrlarida unutilish azobini, og‘ir damlarda birga bardosh berish va har narsaga qaramay unib chiqadigan umidni his qilamiz.
Shermin Yashar hikoyalarida esa ota-onamizni, bolaligimizni, tanish chehralarni uchratamiz.
Har bir hayit – eslash; har bir kitob – uchrashuvdir.
Qalb torlarimizni chertgan hikoyalarni bu hayitda “Arxetip” bilan kashf qiling. 📚

30/05/2025

Sharifjon Ahmad nomi “Arxetip”nashriyotida nafaqat tarjimon, balki ma’no me’mori sifatida jaranglaydi.
Har bir so‘zda his, har bir satrda mas’uliyat bor. Borxesning xayol olamidan tortib Markesning qit’alarni larzaga solgan tovushigacha jamlangan bu adabiy xazinada Sharifjon akaning qalami bizga nafaqat o‘zga tilni, balki boshqacha tafakkur tarzini, o‘zgacha tasavvur olamini taqdim qiladi.
Ustozga o‘zbek tili rivoji yoʻlida qilgan xizmatlari va “Arxetip” bilan hamkorligi uchun tashakkur aytamiz.

Arxetip Sharif Ahmedov

27/05/2025

Agar ruhing tanangga qamab qo‘yilgan bo‘lsa, erkinlik qayerdan boshlanadi? 🕊️

– Tanam ruhimga beton kabi yopishib qolgan.

Shermin Yashar “Aytma, bilmay qoʻya qolsinlar” asarida nafaqat his-tuyg‘u, balki chorasizlik haqida shivirlaydi:

“O‘zining ichida siqilib qolgan ruh o‘zidan qochib ketishni istaydi...”

Ayni damda savol ham beradi:
– Tanangdan chiqib ketish qo‘lingdan keladimi?

Shermin Yashar qalamiga mansub “Aytma, bilmay qoʻya qolsinlar” asari sizni o‘z ichki ovozingiz bilan yolg‘iz qoldiradi. “Arxetip” nashriyoti vositasida ilk bor O‘zbekistonda!

Arxetip

26/05/2025

25/05/2025

Xuddi onaizorning tovushidek...
Ham dakki, ham mehrga to‘la: “Tur, o‘rningga yot”. Shermin Yasharning 12 hikoyadan iborat ushbu kitobi hayotda o‘z o‘rnini izlayotgan, yoʻlini yo‘qotib qo‘ygan, vaqt o‘tishi bilan adashib ketgan va kuni kelib “uyg‘ongan” odamlarning hikoyalarini yoritib beradi. Bir tomondan, umidsizlik, yetishmovchilik, ichki sukunat; boshqa tomondan, umid, o‘zgarish va qayta tug‘ilish. Kitob o‘quvchini turli xil hayotlar ichiga olib kirgani bilan, aslida, o‘quvchining ichki ovozini qidirib topishga undaydi. Taqdir o‘yini, tug‘ilganda berilgan ismning qismati, nafaqa, to‘q qizil palto, tiqir-tiqirlar, bosh og‘rig‘i, haykallar, axlat, nikoh, maosh va o‘g‘irlangan hayot...
“Tur, o‘rningga yot” o‘quvchiga hayot bekatlarida o‘ziga muloyimlik bilan asta berib ko‘rgan savolni eslatadi:

“Mening joyim shu yermi?” 🛤️
Ochiq til bilan bitilgan bu asarning ta’siri keng, hikoyalari qisqa, ammo tuyg‘ulari bardavomdir. Bir nafasda o‘qiladigan darajada ravon, ustida uzoq o‘ylash mumkin bo‘lgan darajada murakkab. Ba’zan kuldiradi, ba’zan ko‘zingizni namlaydi, lekin har safar yuragingizda oʻchmas iz qoldiradi.

Agar siz o‘z joyingizni qidirayotgan bo‘lsangiz, ehtimol, bu kitob o‘sha sayohatning birinchi bekatidir. Shermin Yashar “Arxetip” vositasida puxta tarjimasi bilan oʻquvchilari ila! 🪶

Arxetip

23/05/2025

Kundalik hayotning yetib bo‘lmas teranliklarini ochib beradigan asar.
Shermin Yashardan mehrga to‘la, samimiy, goh qahqaha, goh ko‘zyoshga sabab bo‘ladigan 18 hikoyalik sayohat...
Har biri turfa hayotdan, lekin hammasi ham tanish. Onaizorning qalbida o‘n olti yil avaylab saqlangan oddiygina bir jumla, bir choy bardakining qadri, visol bilan yakunlanmagan muhabbat, katta sovrin yutib olish orzulari... Bu hikoyalarda ba’zan yillab davom etgan sukunat tilga kiradi, ba’zan noto‘g‘ri asosga qurilgan turmushlar ko‘z oldingizda namoyon bo‘ladi. Otasiz o‘sish, sevgilisi visoliga yetisha olmaslik, ayolning yillar davomida turmush o‘rtog‘ining qo‘polligiga sabr qilib kelishi… 🥀

“Kelishda non olib keling” asari bilan Shermin Yashar kundalik hayotning kichik lahzalarini hissiyotdan iborat darvoza holiga keltiradi; sukunatga tovush ato qilib, tanish chehralar ishtirokida hikoyalar yozadi. Bir o‘tirishda o‘qiladigan bu asardagi har bir hikoya o‘zining jajji olamida hislar bilan yuzma-yuz kelish, tabassum yoki ichki og‘riq izini qoldiradi. O‘qigan sari sezib boraverasiz: bu hikoyalarda nafaqat boshqalarning hayoti, balki o‘z hayotingizdan ham asarlar bor.
Tanish his-tuyg‘ular, o‘zingiz biladigan chehralar uchraydigan “Kelishda non olib keling” asari qalbingiz torini chertishga tayyordir. 🌿

Arxetip

20/05/2025

Bir odamdan ayrilib qolsangiz, undan nima qoladi? Sukunatmi, xotiralarmi yoki aytib berishga loyiq hikoya?
“Ketganlar uchun marsiya, qolganlar uchun esa she’r, odamlar haqida jamlangan hikoyalar” deb ta’riflaydi Shermin Yashar “Marhumlar kolleksioneri” asarini. 🕊️
Bu kitobda hikoyalar tortmada to‘plangan 3×4 rasmlar, bitta uyga sig‘dirilgan bolalik, yuk kabi og‘ir ismlar orqali jonlanadi. Boy berish, tashlab ketilish, unutilish, qolib ketish...

Sevgilisi vafot etgandan so‘ng marhumlarning suratlarini yig‘ishni boshlagan odam, bir uyda yashasa-da, bir-biriga begonalashib ketgan bir oila a’zolari, tirikchilik tashvishi yetmagandek, to‘tiqush bilan ovora bo‘lishga majbur bo‘lgan talabalar, to‘kin-sochinlikda ulg‘aygan yigitning otasi vafotidan keyingi fojiaviy hayoti, pul dardida o‘z hayotiga nuqta qo‘ygan ishbilarmon… 📖

“Marhumlar kolleksioneri” o‘tib ketganlar bilan bir qatorda ularning ortidan qolganlar haqida ham hikoya qiladi. Shermin Yashar o‘zining ichki dardlarini tabassum bilan qo‘shib, hayotda uchraydigan ko‘ngilbuzarliklar, nozik holatlar va kishining ahvolini ta’sirchan va oddiy tilda taqdim etadi.
O‘zingiz haqidadek tuyulgan satr, unutilgan tuyg‘u, ehtimol, siz yillar davomida nomini ayta olmagan hislar... “Marhumlar kolleksioneri” “Arxetip” vositasida sizning qoʻllaringizda! ✨