12/09/2025
BÀI HỌC PHÁP LÝ QUA BẢN ÁN CÙNG AT LAW
#1
Ngày 17/4/2017, ông Ch cho bà Th và ông H vay 100 triệu đồng. Để đảm bảo khoản vay, các bên ký hợp đồng chuyển nhượng QSDĐ (thửa 509, diện tích 183m², đất LUA, đứng tên bà Nguyễn Thị Năm - mẹ bà Th) tại Văn phòng công chứng Trần Văn Mỹ. Đây là hợp đồng giả cách che giấu hợp đồng vay.
Các bên thỏa thuận lãi suất 5%/tháng, bà Th đã trả gốc 10 triệu đồng và tiền lãi đến tháng 11/2017.
Sau đó, tranh chấp phát sinh do số nợ gốc còn lại 90 triệu đồng chưa thanh toán. Nguyên đơn yêu cầu tuyên hợp đồng chuyển nhượng vô hiệu và buộc trả nợ.
Nhận định của Tòa án
Xác định đây là hợp đồng giả tạo theo Điều 124 BLDS 2015, vô hiệu; hợp đồng vay tài sản còn hiệu lực.
Căn cứ Điều 463, 465, 466 BLDS 2015: bên vay có nghĩa vụ trả nợ.
Buộc bà Trần Thị Th và ông Đỗ Thanh H trả cho ông Trần Văn Ch 90 triệu đồng nợ gốc, không tính lãi do nguyên đơn không yêu cầu.
Nếu chậm trả sau khi có đơn yêu cầu thi hành án thì phải chịu lãi theo khoản 2 Điều 468 BLDS 2015.
Bị đơn phải chịu án phí 4,5 triệu đồng theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14.
Quyết định
Tuyên bố hợp đồng chuyển nhượng QSDĐ ngày 17/4/2017 vô hiệu.
Buộc bà Th và ông H trả cho ông Ch 90 triệu đồng.
Quy định về án phí, quyền kháng cáo, thi hành án theo luật.
🖋️BÀI HỌC RÚT RA TỪ VỤ ÁN
-Về giao dịch giả tạo: BLDS 2015 (Điều 124) quy định rõ: giao dịch giả tạo để che giấu giao dịch khác thì vô hiệu, còn giao dịch bị che giấu (nếu hợp pháp) vẫn có hiệu lực. Trường hợp này, hợp đồng chuyển nhượng đất vô hiệu, nhưng hợp đồng vay tài sản vẫn có giá trị.
- Về bảo đảm nghĩa vụ: Sử dụng hợp đồng chuyển nhượng QSDĐ để che giấu vay mượn tiền vừa rủi ro pháp lý, vừa gây khó khăn khi phát sinh tranh chấp.
- Về chứng cứ: Khi giao nhận giấy tờ gốc như Giấy CNQSDĐ, phải lập biên bản giao nhận rõ ràng, tránh tranh chấp về sau.
- Về lãi suất vay: Lãi suất thỏa thuận 5%/tháng là vượt trần theo khoản 1 Điều 468 BLDS 2015 (không quá 20%/năm). Trường hợp tranh chấp lãi, tòa án sẽ căn cứ quy định này để xem xét.
🖋️ LỜI KHUYÊN
- Đối với người cho vay (chủ nợ): Luôn lập hợp đồng vay bằng văn bản, thỏa thuận lãi suất trong giới hạn luật định. Nếu là vay có tài sản bảo đảm thì phải ký hợp đồng thế chấp hoặc cầm cố tài sản tuỳ vào đối tượng của giao dịch bảo đảm (có công chứng, đăng ký theo quy định)
- Đối với người đi vay (con nợ): Không nên ký hợp đồng giả cách vì dễ mất quyền lợi, thậm chí rơi vào tình trạng bị lợi dụng dẫn đến thiệt hại về tài sản. Yêu cầu ghi rõ lãi suất, kỳ hạn, phương thức trả nợ để tránh bị áp đặt hoặc tính lãi vô lý. Khi giao giấy tờ gốc, phải yêu cầu lập biên bản, ghi nhận rõ mục đích và thời hạn giao.