28/03/2025
[REVIEW SÁCH] A History of the World in 6 Glasses | Lịch Sử Thế Giới Qua 6 Thức Uống (Tom Standage)
Một quyển sách well-written với góc nhìn độc đáo và lượng kiến thức vừa đủ để đem lại cảm giác trông chờ từ đầu đến cuối cho người đọc.
Thay vì bàn đến các vấn đề to tát, tác giả lại viết về 3 loại đồ uống có cồn: bia, wine, spirits và 3 loại đồ uống có caffeine: trà, cà phê, coke rồi qua đó lồng ghép những góc nhìn về lịch sử, văn hoá, chính trị, xã hội.
- Bia đem lại niềm vui chung cho một nhóm bạn nên thường được dùng để gắn kết tình bằng hữu.
- Wine bắt đầu được sử dụng để thể hiện thứ bậc trong xã hội tại các yến tiệc trang trọng dưới thời La Mã.
- Spirits (rượu mạnh) ra đời sau khi con người biết đến kỹ thuật chưng cất
- Cà phê tạo cho con người cảm xúc vui vẻ, tràn trề năng lượng để làm việc và chia sẻ những câu chuyện => quán cà phê là trung tâm trao đổi thương mại, chính trị và tri thức.
- Trà từng là đồ uống xa xỉ của giới quý tộc đến nỗi những người công nhân bình thường không thể đủ tiền mua. Lúc đó, Anh nhập trà từ Trung Quốc theo kiểu gần như là đổi thuốc phiện lấy trà. Trà chỉ bắt đầu rẻ đi (affordable) khi người Anh mang trà sang trồng được ở Ấn Độ và sau này, trà được coi là quốc ẩm của Anh.
- Có rất nhiều chuyện funny xoay quanh việc truyền thông quảng cáo để biến Coke cuối cùng đã trở thành quốc ẩm của Mỹ như ngày nay.
Đọc quyển này mình chợt nhận ra là nền văn minh Lưỡng Hà phát minh ra nhiều thứ hơn mình tưởng, bao gồm cả bia và rượu vang (Lưỡng Hà cổ đại aka Mesopotamia chính là khu vực Iraq-Kuwait-Iran-Syria-Turkey ngày nay, tức là khu vực Tây Á, nằm bên sông Tigris và Euphrates).
Vài ý thú vị mình note lại từ quyển sách:
- Vì sao thức uống được sử dụng để tăng tình hữu nghị? Vì thức uống có thể rót từ cùng 1 nguồn (1 bình) và chia đều cho mỗi người 1 ly để cùng thưởng thức. Trong khi đó, nếu chia đồ ăn thì sẽ có miếng nhỏ/miếng to, miếng ngon/miếng dở nên khó mà chia công bằng được.
- Một số đồ uống được dùng để trao đổi hàng hoá hoặc biểu trưng cho quyền lực/địa vị. Đồ uống có mặt trong hầu hết hoạt động của con người: dùng để ăn mừng, tưởng niệm và gắn kết xã hội. Một số đồ uống cũng gián tiếp góp phần vào lịch sử thế giới như việc mua bán nô lệ sang châu Mỹ hoặc đẩy mạnh thương mại Á-Âu.
- Trong thế kỷ mới, 6 thức uống nổi bật này dần bị giảm sự ưa chuộng và thay vào đó, người dân quay trở về với thứ nước cơ bản nhất: nước lọc đóng chai.