https://www.facebook.com/104639362597871/

300 under 300, Hanoi (2026)

23/04/2023

( #13)

Mẫu số chung.
(và câu chuyện đời thực)

_______________

Tôi nghe phát ngấy những câu từ self-help mà một số celeb phát ngôn trên những bục diễn thuyết, trên những giảng đường hay trên những trang mạng nhằm giảng giải một số đạo lí xưa như Trái Đất. Dẫu vẫn hiểu những thứ như "đừng bỏ cuộc" hay "cứ đi rồi sẽ tới" đều chỉ là bài học kinh nghiệm họ đúc kết từ cá nhân họ, nhưng điều đáng lo là fanbase của các người nổi tiếng phần đông không suy nghĩ bằng cái đầu. Mà nói thật thì con người nhìn chung cũng không lý tính đến thế.

Không phải mọi lời khuyên đều áp dụng được cho mọi cuộc đời, vì không phải mọi cuộc đời đều giống nhau. Nhiều blogger Facebook cũng nói câu này rồi, thì để tôi nhắc lại. Việc cho nghe theo lời khuyên nào nằm ở các bạn. Nếu bạn không có tiền tỉ trong túi, mấy album top Billboard trong tay, Mercedes trong gara và logo Dolce & Gabbana trước ngực thì chưa chắc "thất bại" đã 100% là mẹ "thành công", vì có những thất bại không dễ dàng trả giá bằng tiền. Nhưng không thể lấy lí do đó để ngừng cố gắng sợ thất bại. Nhưng cũng không phải mọi cố gắng đều được đền đáp,...

Không có mẫu số chung cho công thức cuộc đời, cũng như câu chuyện bột mì - kim cương ở #2 vậy. Nhưng dù gì dữ liệu đầu vào cũng sẽ tương xứng với kết quả đầu ra. Cát bụi sẽ về với cát bụi mà thôi.

_______________

word count: 266
24/4/2023.

19/04/2023

( #12)

Học đường.
(và câu chuyện chưa bao giờ cũ)

_______________

Vấn nạn blhd lại trở thành tâm điểm báo giới sau vụ việc bạn nữ trường chuyên kia. Bộ đã vào cuộc, và mọi người đều mong công lý sáng tỏ, để người ra đi thanh thản và kẻ ở lại nguôi ngoai.

Ta nói về nạn nhân và tác hại của blhd, nhưng tôi muốn thử nhìn sự việc dưới một góc nhìn khác, góc nhìn của kẻ bắt nạt. Thật dễ để mạt sát các bạn học sinh kia, mà khó bênh các em khi các em trực tiếp có lỗi. Nhưng để giải quyết gốc rễ vấn đề cần đi sâu hơn.

Cái gì ở môi trường sư phạm sinh ra những kẻ bắt nạt? Bản chất độ tuổi thiếu chín chắn và thừa bồng bột, hành động trên cảm tính? Có thể do ghen tị - đôi khi việc bắt nạt là một sự phóng chiếu những tự ti của bản thân người đó. Hoặc có thể các em tưởng mình trêu đùa và không có hiềm khích, nhưng vô tình gây tổn thương cho đối phương. Còn nữa, cái này chính tôi thấy được ngày còn đeo khăn quàng đỏ, là ta có xu hướng đoàn kết hơn trước một “kẻ thù chung”. Việc "hội đồng" một kẻ yếu thế với các bạn có thể chỉ là một cách bonding.

Những "kẻ bắt nạt" kia, lương tâm có thật sự đen tối, hay các em cũng là nạn nhân của sự thiếu giáo dục? Điều gì sẽ xảy ra nếu ta tiếp tục mạt sát các em như cách các em bắt nạt bạn nữ kia? Và NẾU có chọn sống tiếp, xã hội sẽ nhắc các em nhớ rằng không sự hối lỗi nào là đủ.

_______________

word count: 292
19/4/2023

13/04/2023

( #11)

Cợt nhả.
(và câu chuyện meme culture)

_______________

Meme là những đoạn chữ, ảnh, video ngắn và hài. Không có định nghĩa cứng về thế nào là "ngắn", mọi người ngầm định với nhau thế để phân biệt với một số loại hình truyện dài hay hài kịch. Định nghĩa đầy đủ còn dài, trong khuôn khổ 300 từ ta cứ tạm chấp nhận như vậy đã.

Văn hoá meme thống trị Internet quốc tế từ lâu và cũng đã sớm thâm nhập vào Việt Nam. Dạo một vòng facebook, khá dễ để nhận ra meme đang dần trở thành "ngôn ngữ giao tiếp kiểu mới" của cư dân mạng, và các trang tin tức hay fanpage nhãn hàng cũng sớm nhận ra xu hướng này trong đại bộ phận giới trẻ.

Hài hước vui vui là thế, nhưng mặt trái của văn hoá meme thì ít ai để ý. Không phải vấn đề nào cũng có thể đem ra làm trò đùa, nhưng sức hút của mồi câu tương tác béo bở như meme thật khó cưỡng, và những fanpage dần "meme hoá" thông tin vô tội vạ. Thương v ong gọi là "đăng xuất", biến hình thể của nam nữ thành trò đùa hay thông tin bình thường đăng kèm hình ảnh gợi duc là một số ví dụ dễ thấy. Hệ luỵ lớn hơn là việc này có thể hình thành tâm lý dửng dưng và cợt nhả trước những vấn đề nghiêm trọng cả trên mạng lẫn ngoài đời trong những người dùng mạng.

Không thể hoàn toàn trách các trang đó khi số đông có xu hướng chuộng meme và fanpage sống nhờ tương tác. Đôi khi hài "đen" cũng có cái hay của nó. Chỉ là đúng lúc, đúng chỗ, không người ta bảo vô duyên.

_______________

word count: 294
13/4/2023

07/04/2023

( #10)

Nhanh.
(và câu chuyện cấm hay không cấm Tiktok)

_______________

Thật dễ để gán cho nền tảng chưa đầy 10 tuổi này những tính từ không mấy tốt đẹp. Nhân chuyện Tiktok "vinh dự" được các báo đài quốc dân name-drop, tôi nghĩ cũng nên chém đôi lời.

Tiktok là đại diện tiêu biểu nhất cho những giá trị ngắn hạn. Những con edit capcut lồng sound remix, những one-liner một đứa nghĩ ra cả làng cop paste mới đầu nghe ổn đấy nhưng thoát app 5' sau là quên tiệt. Tiktok khuếch đại ham muốn thoả mãn tức thời của thế hệ người dùng còn rất trẻ của họ, về lâu dài có thể suy giảm độ tập trung, vô cảm và thờ ơ với thế giới thực. Những điều trên tôi nói hoàn toàn không có cơ sở khoa học, nhưng khá dễ thấy trong thực tiễn.

Tôi nghĩ khó để cấm hẳn Tiktok khi nó đã thâm nhập quá sâu vào đời sống tinh thần của dân chúng. Chưa kể nhiều đồng chí e-com mất một kênh kiếm ăn. Nhưng sớm muộn khi đại bộ phận gen Z trưởng thành và vấp váp, cộng sự giáo dục phù hợp thì thị hiếu content chắc chắn sẽ khác: hướng đến những giá trị bền vững hơn meme trend vô bổ, và các tiktoker cũng sẽ nương theo thị hiếu mới để kéo dài content hơn, ít capcut giựt giựt hơn và nhiều đất hơn cho e-com khi gen Z tiến tới tự chủ tài chính. Tôi đoán bộ mặt của Tiktok khi đó sẽ rất khác.

Ít nhất là tôi nghĩ thế. Vì chưa biết gen Alpha sau đó có bắt chước cách tiêu thụ content của gen Z không. Chém gió vui vui thế thôi, còn cầu là còn cung.

_______________

word count: 294
7/4/2023.

06/04/2023

( #9)

Con trai.
(và câu chuyện Ngày Đồng)

_______________

Có "phong trào" khá thú vị vài năm trở lại đây của thanh niên Việt Nam: tự thừa nhận một ngày "dành cho con trai" là 6/4, với logic 64 là nguyên tử khối của Đồng - Cu, tên gọi yêu dành cho con trai.

Trend vui vui cũng chả có gì đáng nói. Con trai cũng hớn hở nhận quà từ các chị em, cả làng cùng vui, tôi không ý kiến. Nhưng cá nhân tôi nhìn sự ra đời của “Ngày Đồng” theo một hướng khác.

Cái "Ngày Đồng". Cá nhân tôi thấy việc này hơi vô nghĩa và có phần... thương hại? Có phải vì đàn ông không có ngày riêng nên phải random một ngày nào đó, nhưng không có ngày nào có ý nghĩa đặc biệt cho đàn ông cả, rồi chế ra cái trò nguyên tử khối đồng. Ngày lễ không có tính chính danh, chả báo đài nào ngợi ca, chả có bóng bay diễu hành và chả có siêu sale - hình như chỉ là có cớ để các chị em tặng quà “đáp lễ”. Hàng trăm năm nay, con trai vẫn lặng thầm “đầu đội trời, chân đạp đất” mà chưa từng đòi hỏi một ngày kỉ niệm. Thậm chí có ngày QUỐC TẾ Đàn ông (19/11) được UN thừa nhận, nhưng không ai nhớ.

Tôi nhìn sự việc hơi cực đoan một chút, thực ra cũng là để gợi mở một góc nhìn khác cho các bạn suy nghĩ. Dĩ nhiên được cảm thấy trân trọng là một điều tốt, nhưng dù gái hay trai, ta không cần đợi đến (hay tự chế) đúng một ngày để tặng nhau mấy thứ phù phiếm tượng trưng. Cả 365 ngày, hãy trân trọng nhau khi còn có thể.

_______________

word count: 296
6/4/2023

02/04/2023

( #8)

Lời khuyên.
(và câu chuyện nhiễu loạn thông tin thời đại mới)

_______________

Với việc Internet thống trị văn minh nhân loại thế kỉ 21, việc tiếp cận và phân phối thông tin trở nên quá dễ dàng. Nhưng như mọi thứ dễ dàng khác, số lượng không đi đôi với chất lượng.

Chúng ta thường tìm đáp án cho những câu hỏi lớn của đời trên Google hay mạng xã hội. Những người cung cấp câu trả lời thường là những guru, chuyên gia, KOL hay một page bâng quơ nào đó không rõ ai điều hành. Vấn đề là nhiều khi cùng một vấn đề, mỗi một nguồn tin đưa một câu trả lời khác nhau, và có khi còn đối lập nhau.

Chúng ta ba hoa về "tư duy phản biện" dù chẳng có mấy ai thực sự đi đến tận cùng của sự phản biện trong tiếp cận thông tin. Dù là hóng drama hay học một kiến thức, mấy ai sẵn sàng bỏ thời gian và công sức để nghiên cứu về tác giả, tự tổng hợp và đối chiếu các nguồn tin liên quan, đánh giá về mức độ thuyết phục trong lập luận... Trăm ông lên mạng hóng biến cả trăm ông "tin chuẩn chưa anh", gió chiều nào theo chiều ấy.

Người trưởng thành sống trong thế giới mở phải chấp nhận sự đa chiều của thông tin. Hình thành chính kiến riêng không dễ dàng như việc nghe mấy ông nhõi mạng múa mép, nhưng bạn cũng không nhất thiết phải phản đối mọi điều bạn nghe. Đầu tư chút thời gian tự kiểm chứng thông tin trước khi tiêu thụ, bằng không bạn cũng chỉ là con tốt trên bàn cờ influencer mà thôi.

_______________

word count: 281
2/4/2023.

02/04/2023

( #7)

Dở dang.
(và câu chuyện trân trọng những thứ đang có)

_______________

Ta thường chỉ tiếc nuối những điều tốt đẹp khi nó đã vụt khỏi tầm với. Sự ngây thơ tuổi trẻ, thời gian đã mất, sức khoẻ, cơ hội, hay tình yêu.

Trong tiếng Anh có cụm "take something for granted", hàm ý chỉ việc coi những phước phần trước mặt là hiển nhiên. Tôi không biết dịch cụm này sang tiếng Việt như nào cho gãy gọn. Tôi chỉ biết, we take a lotta things for granted.

Nhưng tại sao? Khi hàng ngàn nội dung self-help ngoài kia dội bom chúng ta bằng những thông điệp thoáng qua có vẻ hợp lý về việc trân trọng hiện tại và quý lấy những gì đang có, thì vẫn có người cả tuần không thể gọi về cho phụ huynh một cuốc điện thoại, hay sẵn sàng trắng đêm cho những thứ vô bổ?

Đời vần xoay, tâm trí nhiễu động, cơm áo gạo tiền làm ta quên đi những thứ không được quên? Hay danh sách ưu tiên của mỗi giai đoạn đời người lại một khác? Có thể chỉ đơn giản là người vô tâm. Dẫu sao đời người đâu thể trọn vẹn nếu không có đôi ba lần dở dang? Đánh đổi cho mục tiêu lớn lao hơn, như sứ mệnh của mọi người trẻ.

Dường như quá nhiều lần, như hiển nhiên nó phải thế, để biết mình từng có, ta phải mất đi. Không thể khác được. Và chấp nhận rằng vì tâm trí ta có hạn, để dốc lòng cho một ưu tiên, phải để những thứ khác rơi vào quên lãng.

_______________

word count: 267
22/3/2023.

02/04/2023

( #6)

Cuộc thi.
(và câu chuyện thắng thua)

_______________

Những cuộc thi.

Hào nhoáng vinh quang, tủi nhục sau cánh gà. Ganh đua. Cơ hội.

Quan điểm của tôi về những cuộc thi (mà cụ thể là các cuộc thi sinh viên) khá lẫn lộn. Một mặt, không thể phủ nhận những cuộc thi có sự hậu thuẫn của các đơn vị và đàn anh uy tín có thâm niên sẽ đem lại những cơ hội không nhỏ cho người tham gia. Những ý tưởng có cơ hội bước ra ánh sáng. Bàn đạp cho tương lai sau này.

Mặt khác, cũng có người chê rằng thi thố nhiều vô bổ và lãng phí nguồn lực. Thời gian, chất xám đổ vào một sản phẩm, một màn trình diễn (chưa chắc đã đạt giải), đã có thể được dùng làm những công việc khác cấp thiết hơn; rằng chi phí cơ hội là không xứng.

Hồi còn xem "Đường lên đỉnh Olympia", tôi không tập trung nhiều lắm vào câu chuyện của các Quán quân Tuần, Quý hay Năm. Tôi muốn biết về số phận của những người không đội nguyệt quế. Những học sinh hết mình cho nửa ngày tại trường quay, rồi khi ánh đèn tắt lại quay về với nghiên bút. Chẳng báo nào viết về họ. Cuộc đời lãng quên họ. Họ có trở thành kẻ thất bại?

Dù đi thi hay đi làm, đi học hay đi chơi, rốt cuộc ta cũng phải tự hỏi "Mình đang đầu tư vào điều gì? Khoản đầu tư có xứng với lợi nhuận thu về không?".

bởi kẻ thắng cuộc, chưa chắc là người lời nhất.
người lời nhất là người biết mình cần gì.

_______________

word count: 278
22/3/2023.

02/04/2023

( #5)

Đầu tư.
(và câu chuyện networking)

_______________

Khi bắt đầu kết bạn ở cái tuổi "người lớn", cái đầu tiên tôi nhìn vào đó là địa vị xã hội (thành tựu, kiến thức, hình tượng hay tuổi tác) của đối phương. Nó không chỉ quyết định cách tôi đối đãi mà cả bản chất mối quan hệ mà tôi có thể hướng đến. Nhìn theo góc độ đầu tư, địa vị là một yếu tố khá tiên quyết để xem kênh nào nên đầu tư ra sao, sinh lời như nào.

Ví dụ, một số người bạn cùng lớp tôi, to cao hơn, giàu hơn, nhiều giải hơn tôi, thì thấp nhất sẽ ở ngưỡng xã giao, có điểm chung thì thành "bạn nhậu", nhưng khó thân thiết hơn. Nếu cũng thành tích như vậy nhưng hơn tuổi thì cái đích sẽ là mối quan hệ kiểu mentor-mentee.

Mọi mối quan hệ là một cuộc trao đổi giá trị, vật chất hoặc tinh thần. Có câu "mây tầng nào gặp mây tầng ấy" chắc cũng vì mây cùng tầng mới sòng phẳng trao đổi giá trị cho nhau. Người tầng dưới chẳng thể đem lại nhiều cho kẻ tầng trên ngoài sự phục dịch miễn phí, để (chưa chắc) đổi lại được sự ban phát giá trị dưới dạng kiến thức, kinh nghiệm hay cơ hội, rồi dùng cái đó để nâng cấp lên tầng cao hơn. Vì đầu tư nguồn lực cho chiếu dưới chưa chắc đã sinh lời, còn chiếu dưới chẳng có nguồn lực nào để đầu tư cho chiếu trên.

Thực dụng vậy nên tôi ít bạn thân. Không thể hồn nhiên như ngày tấm bé. Tử vi cũng nói bạn bè tôi không giúp tôi tăng tiền tài, nhưng lại hay mời tôi đi ăn.

_______________

word count: 293
22/3/2023

02/04/2023

( #4)

Phi thường.
(và câu chuyện tầm thường hoá sự bình thường)

_______________

Theo tôi, "bình thường" và "tầm thường" là hai khái niệm dễ nhầm lẫn. "Bình thường" chỉ những thứ theo số đông và không có nét độc bản. Nếu phần đông dân số có 2 mắt, 1 mũi và 1 miệng thì việc bạn có đủ các yếu tố trên là "bình thường". "Tầm thường" thì khác: nó nằm ở thái độ, góc nhìn (có thể là thái độ sống, thái độ với ngoại cảnh).

Nói chuyện bình thường - tầm thường ở đây là để tôi nhìn cái peer pressure mà gen Z suốt ngày than vãn đó theo một cách khác.
Vấn đề chưa chắc nằm ở thói so sánh. Cùng hệ quy chiếu, ta so sánh bản thân với người khác thường xuyên hơn ta nghĩ (ví dụ ngay trước mắt là con gái so bì dung nhan). Đã so bì thì sẽ có hơn thua.

Vấn đề là, nhiều người nhìn việc mình kém hơn đồng niên bằng chữ "tầm thường", trong khi thực chất nó là chuyện "bình thường".
Sở dĩ cần phải tách bạch là vì chữ "tầm thường" có một nét nghĩa tiêu cực và hàm ý chỉ sự thất bại, còn "bình thường" là một chữ rất... bình thường. Những hình mẫu hoàn hảo ngoài kia không chỉ hơn một người, họ hơn cả ngàn vạn người khác, đấy là chuyện "bình thường". Bạn ỷ lại, thiếu đạo đức và kĩ năng sống cơ bản nhất, đấy là sự "tầm thường". Và không chỉ không nên cổ suý chuyện "tầm thường", ta còn cần đón nhận sự "bình thường" (tất nhiên, không có nghĩa là ta cứ chấp nhận an phận và không nỗ lực, nhưng việc này xin phép để cho self-help content creator khác làm thay tôi).

_______________

word count: 297
20/3/2023.

02/04/2023

( #3)

Mục đích.
(và câu chuyện điểm đến cuối cùng)

_______________

Quan niệm của tôi khi luận về bất kì vấn đề nào là phải định nghĩa được nó trước. Định nghĩa sai thì tư duy sai và hành động sai.

Nhưng tôi gặp không ít khó khăn khi cố định nghĩa cái gọi là "mục đích sống". Gọi là "cái đích cuối cùng" không đúng lắm, vì cái đích cuối cùng của mọi sự sống là diệt vong. Có thể "mục đích sống" là cái "trạm cuối" của sự sống tư tưởng hơn là sự sống vật lý, và có thể có một số nét tương đồng với "đức tin".

Mục đích sống, có người cả đời loay hoay không thấy. Có người tìm ra từ sớm và kiên định với nó đến cùng. Có người thay đổi mục đích vì nhièu lí do. Cũng có người cứ lẳng lặng, chẳng quan tâm lắm đến mục đích sống là cái gì.

Theo tháp Maslow thì mục đích ở cái tầng cao nhất trong 5 tầng nhu cầu của con người. Nên tôi đoán sẽ khá là khó để người ta quan tâm cái gọi là mục đích cuộc đời khi 4 tầng dưới chưa thoả. Lúc đau chân thì con người ta đâu có nghĩ được gì khác ngoài cái chân đau?

Xem "Cặp lá yêu thương", chúng ta sẽ thấy câu chuyện chung của những mảnh đời thiếu may mắn là họ chỉ mong "học giỏi để thoát nghèo", chứ nói gì đến việc "cống hiến cho đời"?

Mỗi con người, một câu chuyện. Không ai như ai. Còn được thức dậy ngày mai, âu cũng là phúc lớn rồi.

_______________

Word count: 271
20/3/2023.

02/04/2023

( #2)

Áp lực.
(và câu chuyện kim cương - bột mì)

_______________

Dân gian có câu "áp lực tạo kim cương". Thế kỉ 21 đối lại rằng "bột mì chỉ nở khi nó nghỉ", với dụng ý mỗi cá nhân cần một kiểu động lực khác nhau.

Nhưng mà người ta cũng quên rằng trước khi bột mì nghỉ - nở, người ta phải vận hết công lực nhào nó nát bươm thành cục.

Biết rằng không phải cứ dùng áp lực lên con người là ra thành phẩm. Nhưng ở chiều ngược lại, cũng không thể dùng cái cớ bột mì để biện minh cho sự lười nhác.

Bởi cuộc đời là một mảng hỗn độn xám ngoét. Có những lúc con người cần chậm lại, bình thản, hồi sức. Nhưng cũng không thiếu lúc ta phải chạy, phải quay mòng; không có áp lực thì khó có động lực. Nếu bạn may mắn không phải gánh một khoản nợ trời đánh của người thân hay viện phí chồng chất của cha mẹ già thì bạn sẽ khó thấm được rằng cuộc đời bạn sẽ bỏ đi nếu bạn không gồng lên thành kim cương.

Kể cả bạn có không phải là carbon, áp lực cũng sẽ thay đổi bạn thành một thứ cứng rắn hơn. Trước khi bột mì chịu trận dưới bàn tay giày xéo của người làm bánh, nó cũng chỉ là đống bụi rắc lên lòng đỏ trứng gà. Cục sắt nung không có búa đập chắc khó thành lưỡi kiếm. Thế giới sẽ sụp đổ nếu những bộ máy vận hành nó đình trệ.

Biết dung hoà, điều tiết, lúc nhanh lúc nghỉ, mới thực là "kim cuơng".

_______________

word count: 272
16/3/2023.

300 under 300

23/04/2023

19/04/2023

13/04/2023

07/04/2023

06/04/2023

02/04/2023

02/04/2023

02/04/2023

02/04/2023

02/04/2023

02/04/2023

02/04/2023

Address

Telephone

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Category