19/08/2025
Hello mình tên là Key, tớ đang làm Phiên dịch viên và cũng là một seller ( tuy doanh thu chưa được ổn lắm, nhưng mà mình vẫn cố gắng học tập).
Thì hôm nay !
Mình muốn kể cho bạn nghe một câu chuyện của bản thân mình
Mình đã từng đi làm ở hai công ty, nhưng cả hai lần đều kết thúc trong thất bại. Không phải vì lười biếng hay thiếu kiến thức chuyên môn, mà vì một thứ vô hình hơn rất nhiều: thiếu kỹ năng phân tích.
Công ty đầu tiên: “Có dữ liệu mà như không”
Ngày mới đi làm, mình đầy hăng hái. Sếp giao nhiệm vụ nghiên cứu thị trường, mình cặm cụi cả tuần, lục tung internet, gom về cả đống số liệu và tài liệu.
Nhưng khi nộp báo cáo, sếp chỉ hỏi:
Nhiều số liệu thế này, nhưng kết luận đâu? Chúng ta nên chọn thị trường nào, kênh nào?”
Mình im lặng. Hóa ra, dữ liệu thô chẳng có ý nghĩa gì nếu không được phân tích và biến thành quyết định cụ thể. Mình tưởng rằng làm dày báo cáo là đủ, nhưng thực ra điều sếp cần chỉ là một insight rõ ràng. Từ đó, mình dần bị gạt ra khỏi những dự án quan trọng.
Công ty thứ hai: “Có mặt nhưng không có tiếng nói”
Rút kinh nghiệm, lần sau mình quyết tâm tham gia họp nhiều hơn. Nhưng khi đồng nghiệp đưa ý tưởng, sếp hỏi:
•“Có ai thấy điểm yếu trong kế hoạch này không?”
Mọi người tranh luận rôm rả, còn mình chỉ ngồi yên. Không phải không muốn nói, mà là không biết phân tích vấn đề từ nhiều góc độ. Mọi thứ với mình đều mơ hồ, không logic. Lâu dần, mình thành người “ngồi cho đủ”, không ai kỳ vọng đóng góp. Và khi công ty cắt giảm nhân sự, mình bị cho nghỉ đầu tiên.
Nhìn lại hai thất bại
Sau hai lần vấp ngã, mình mới nhận ra:
• Mình không biết đặt câu hỏi để làm rõ vấn đề.
• Mình không biết chọn lọc và kết nối dữ liệu để rút ra kết luận.
• Mình không biết dùng logic và bằng chứng để phản biện.
Nói cách khác, mình chỉ “làm việc”, chứ chưa hề “suy nghĩ”.
Tình cờ, mình xem video của Maz – Học Data nói về tư duy phân tích.
Trong đó, định nghĩa rất rõ: tư duy phân tích là khả năng nhìn nhận vấn đề toàn diện, chia nhỏ vấn đề, rồi kết hợp dữ liệu và lập luận để đưa ra quyết định tốt nhất.
Nghe đến đây, mình như bị chạm đúng vào nỗi đau. Đúng rồi, mình thất bại vì không hề biết “chia nhỏ”, “hệ thống hóa” hay “dẫn chứng bằng dữ liệu”.
Video cũng chia ra 4 cách rèn luyện:
1. Tổng hợp bằng 5W1H – hỏi “Tại sao? Ai? Cái gì? Ở đâu? Khi nào? Như thế nào?”.
2. Logic tree – vẽ cây vấn đề để hệ thống hóa, tránh sót và trùng lặp.
3. Phân tích & phản biện – dựa vào dữ liệu, không cảm tính.
4. Sáng tạo giải pháp – đưa ra hướng đi thực tế, không chỉ nhắc lại con số.
🌱 Bài học rút ra
Mình hiểu một sự thật cay đắng: chăm chỉ thôi chưa đủ.
Xã hội không trả lương cho “người đi copy dữ liệu”, mà trả cho “người biết phân tích để tạo quyết định”. Nếu không có tư duy phân tích, bạn chỉ là cánh tay làm việc, chứ không phải bộ não dẫn dắt.
🌿 Lời kết
Mình không viết để than vãn, mà để tự nhắc nhở. Nếu không thay đổi, đi đâu mình cũng lặp lại vòng tròn: làm việc → bị đánh giá thấp → rồi rời đi.
Giờ đây, mình tập đặt câu hỏi cho mọi việc nhỏ nhất trong ngày, tập viết sơ đồ logic trước khi quyết định, tập nhìn vấn đề từ nhiều chiều. Chưa biết kết quả ra sao, nhưng ít nhất, mình đã tìm thấy “gốc rễ” để sửa.
Mình lập pange này ra để tớ có thể nhìn nhận được bản thân và phát triển hơn nữa - Khả năng viết lách tớ không tốt, nên tớ đã dùng chat GPT để sửa lại nội dung.🥹