19/12/2025
Ý Nghĩa Của Việc Xây Chùa.
Khi xây chùa ta thấy rất rõ, việc thành tựu cho các chùa không phải dành cho các quý thầy, quý sư cô ở mà là để cho cộng đồng đạt được 4 giá trị: tâm linh, đạo đức và xã hội, giáo dục, cũng như từ thiện. Do đó, ngôi chùa thật là quan trọng mà chúng ta cần phải có bổn phận bảo tồn, duy trì và phát huy mạnh mẽ trong tinh thần phụng sự nhân sinh vậy.
“Xây chùa tô tượng đúc chuông
Ba công đức ấy thập phương nên làm”.
Đó là lời khuyên để những Phật tử cùng góp công sức xây dựng chốn an lạc, thanh bình giữa nhân gian giúp mọi người có cuộc sống tốt đẹp, xây dựng đất nước xã hội an vui và phát triển. Cúng dường xây chùa, dựng tượng phải xuất phát từ tấm lòng thành kính dâng lên Tam bảo.
Khi xây chùa ta thấy rất rõ, việc thành tựu cho các chùa không phải dành cho các quý thầy, quý sư cô ở mà là để cho cộng đồng đạt được 4 giá trị: tâm linh, đạo đức và xã hội, giáo dục, cũng như từ thiện. Do đó, ngôi chùa thật là quan trọng mà chúng ta cần phải có bổn phận bảo tồn, duy trì và phát huy mạnh mẽ trong tinh thần phụng sự nhân sinh vậy.
Mỗi khi có xây dựng chùa, chúng ta nên đóng góp xây dựng. Mỗi gia đình nên có ống heo công đức, sáu tháng sau cầm lên cúng xây chùa. Do đó mỗi khi có cơ hội, ta nên đóng góp xây dựng chùa, vì xây dựng một ngôi chùa có 4 ý nghĩa như sau:
1. Chùa là trung tâm phát triển tâm linh:
Chùa là một biểu tượng thiêng liêng thấm sâu vào lòng dân tộc Việt Nam từ ngàn xưa, như nước thấm sâu vào lòng đất. Do đó, dù đã trải qua mấy ngàn năm thăng trầm thịnh suy, vinh nhục, vật đổi sao dời, qua phân ly tán, nhưng hình ảnh ngôi chùa vẫn mãi mãi hiên ngang hiện hữu trong lòng người dân Việt.
Quả đúng như lời thơ của Vũ Hoàng Chương đã viết:
“...Dân tộc ta không thể nào thua
Đạo Phật ta đời đời xán lạn
Dầu trải mấy qua phân ly tán
Nhưng vẫn còn núi còn sông
Còn chót vót mãi ngôi chùa”.
Chùa là tài sản tâm linh chung cho tất cả mọi người. Ai có tâm thì cửa chùa sẽ rộng mở để chào đón. Nếu có tâm ý sai lệch thì tự mình đã quay lưng với chùa.
Sở dĩ người ta thường hay nói, cửa chùa rộng mở là vì ai bước chân vào chùa cũng được hết. Cửa chùa vốn không chứa đựng những công danh lợi lộc, những thị phi tranh chấp, những ganh tỵ thù hằn... ở đời.
Có những ngôi chùa như trở thành một ngôi trường làng, đề ra hẳn chương trình giáo dục thực tiễn nhằm xây dựng đạo đức nhân bản cho con người. Mục đích là nhằm đào tạo con người có được đời sống tâm linh phong phú và trên hết là chất liệu văn hóa tình người.
Đó là con đường hướng đến Chân, Thiện, Mỹ mà những vị Tăng, Ni đóng vai trò chủ chốt trong việc đào tạo này.
2. Chùa là trung tâm sinh hoạt văn hóa và xã hội:
Đã từ lâu, hình ảnh ngôi chùa luôn là một hình ảnh thân thương, rất quen thuộc gần gũi với nếp sống hiền hòa của những người dân quê mộc mạc. Câu nói “Đất vua, Chùa làng” đã cho ta thấy cái giá trị tín ngưỡng thiêng liêng trong tình tự hài hòa gắn bó thể hiện trong nếp sống tình cảm chơn chất đơn thuần của người dân quê. Vì chùa là mái ấm che chở ấp ủ nuôi dưỡng đời sống tâm linh của họ. Họ xem ngôi chùa như là mái ấm gia đình chung. Do đó, họ cùng nhau quyết tâm đóng góp xây dựng bảo vệ và phát huy mạnh mẽ. Mái chùa là niềm an ủi, là nơi xoa dịu những nỗi buồn u uất đè nặng trong tâm hồn người dân. Đó là một tình cảm thật thân thiết đậm đà, nồng nàn. Để từ đó chứng tỏ rằng, hình ảnh ngôi chùa đã ăn sâu trong lòng người Việt Nam, là một dấu ấn sâu đậm không thể nào phai nhòa trong tâm trí. Chính vì lẽ đó, chúng ta cũng không lấy làm lạ khi thấy bất cứ nơi đâu có đông đảo đồng hương, Phật tử sinh sống, thì chắc chắn nơi đó sẽ mọc lên ngôi chùa.
“Mái chùa che chở hồn dân tộc
Nếp sống muôn đời của tổ tông”.
Đây cũng là nơi để chúng ta tôn thờ, hướng lòng tri ân và báo ân đối với các bậc tiền nhân, những vị đã có công lao dựng nước và giữ nước, gần nhất là các đấng sanh thành đã dày công khó nhọc giáo dưỡng chúng ta nên người.
Ngôi chùa là nơi giải tỏa, an ủi những khó khăn đời sống tinh thần của con người. Chùa là mái nhà che chở, an ủi vỗ về cho những con người đau khổ khi thất bại, khi người thân mất đi. Cho nên người Phật tử đến chùa để cầu nguyện, nghe tiếng chuông ngân, hồi mõ hùng ấm, chiêm ngưỡng hình ảnh đức Phật để cầu mong bao nhiêu đau đớn buồn phiền, bực nhọc tan biến. Chùa rất cần cho đời sống tình cảm con người.
3. Chùa là trung tâm giáo dục:
Về thực chất đạo đức, ngôi chùa còn có tác dụng trực tiếp hướng dẫn con người hướng thiện. Nền luân lý đạo đức của Phật giáo dạy người Phật tử phải ăn hiền ở lành. Năm giới cấm của người Phật tử tại gia, đó là năm nguyên lý đạo đức căn bản mà người Phật tử phải giữ gìn cẩn thận. Đồng thời phải ý thức và áp dụng giáo lý nhân quả vào đời sống. Có thế thì người Phật tử mới tránh được những điều tội lỗi. Đó là hướng tiến thăng hoa đạo đức của người Phật tử trong việc tu thân tề gia và đem lại nhiều lợi ích cho nhân quần xã hội.
Ngôi chùa còn như là bệnh viện, bởi nơi đây chữa trị những căn bệnh tâm hồn. Nếu người nào biết nhìn ra được nơi tâm hồn của mình vốn có những tham sân si, độc hại, người ấy đến chùa để mong cầu chánh pháp của đức Phật mà chữa trị những căn bệnh tham giận, si mê, kiêu căng ngạo mạn đó thì chùa lúc nào cũng mở rộng cả. Chúng ta biết rằng, đạo Phật ra đời để phá tan bức màn si mê đó. Vì vậy, đạo Phật chính là đạo khai mở trí tuệ cho con người. Chúng ta đến chùa, xem chùa như là một trường học để nuôi lớn đời sống trí tuệ, đời sống tâm linh. Đến chùa không những chỉ lạy Phật mà còn để nghe pháp, học hỏi giáo lý, mở rộng trí tuệ. Vị nào có trí tuệ, người ấy vượt qua hết những căn bệnh đau khổ.
Dù chùa nhỏ hay chùa lớn, dù đơn sơ hay hoành tráng nhưng đều có chung một mục đích là mang tính giáo dục. Bất luận thời nào, ngôi chùa cũng đóng vai trò then chốt trong việc điều hướng giáo dục quần chúng nhân dân.
Chùa là cái nôi là cái lò rèn luyện, chuyên đào tạo cho mọi người hướng thiện tu hành, đào tạo các thế hệ Tăng Ni giữ vững mạnh mạch Phật pháp.
4. Chùa là nơi hoạt động từ thiện:
Chùa là nơi hoạt dụng của lòng từ bi để giúp các mảnh đời bất hạnh được nguồn an ủi và giúp đỡ cần thiết. Các nhà sư trụ trì tiếp nhận những nguồn đóng góp của Phật tử tại gia rồi trao lại cho những người có hoàn cảnh khó khăn, có nhu cầu. Các hội đoàn xã hội ngày nay cũng học theo việc làm đó. Thế nhưng, niềm tin đối với các hội đoàn không thể bằng với niềm tin mà các Phật tử dành cho chùa được. Lương tâm của các nhà sư làm tốt các việc đó hơn các Phật tử tại gia.
Ngôi chùa ngoài hình thức ngoại diện như lối kiến trúc thẩm mỹ mang tính chất nghệ thuật tuyệt hảo biểu trưng đầy đường nét hoa văn dân tộc, tính ra nó còn có nhiều chức năng nhằm nuôi dưỡng đời sống tâm linh và đóng góp xây dựng nếp sống đạo dức hiền hòa cao đẹp cho con người theo chiều hướng thánh thiện. Bên cạnh đó, ngôi chùa cũng còn đáp ứng được những nhu cầu tín ngưỡng thờ phụng, lễ bái, tu học, sinh hoạt xã hội của mọi tầng lớp dân chúng.
Ngôi chùa là nơi hiện hữu của ba ngôi Tam bảo: Phật, Pháp và Tăng. Với công đức xây chùa, dựng tượng, chúng ta có thể hồi hướng cho thân bằng quyến thuộc như thầy Tổ, ông bà cha mẹ, anh em, bạn bè... cùng các chúng sanh đang sống trong khổ cảnh, họ đang mong đợi trông chờ vào phần phước thiện mà mình hồi hướng. Khi họ hoan hỷ phần phước thiện ấy, ngay tức khắc giải thoát khỏi cảnh khổ và được tái sanh cảnh thiện giới hưởng mọi sự an lạc.
Như vậy chúng ta chớ bỏ lỡ cơ hội ngàn năm một thuở về việc xây chùa. Việc làm thiện lành này sẽ cho quả báo an lạc lâu dài trong kiếp hiện và những kiếp vị lai. Vậy thì chúng ta không nên do dự nếu có điều kiện tốt thì nên kết duyên, đừng bỏ lỡ cơ hội ấy.
Xây dựng chùa, tạo dựng tượng Phật, đúc chuông trước là để tạo nơi thờ Phật, sau là nơi tu học và là nơi hoằng truyền Phật pháp, cứu độ muôn loài chúng sanh. Công đức xây chùa, dựng tượng, đúc chuông lợi ích vô cùng.
Gieo duyên với Tam bảo thì sẽ nhận được sự hộ trì của Tam bảo, nhận được sự chỉ dạy của Phật, Pháp, Tăng dưới nhiều hình thức, hoặc trực tiếp hoặc gián tiếp, biết cái gì nên làm cái gì không nên làm để tránh tai ách về sau.
