30/06/2026
TÔN GIÁO HỌC VÀ KHẢO CỔ HỌC TÔN GIÁO VIỆT NAM
Cuốn sách "Tôn giáo học và Khảo cổ học tôn giáo ở Việt Nam" là tập hợp các công trình nghiên cứu, bài viết giàu tâm huyết của tác giả - TS. Nguyễn Quốc Tuấn, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Tôn giáo, Tổng biên tập Tạp chí Nghiên cứu Tôn giáo (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam), phần lớn đã đăng trên các báo, tạp chí nghiên cứu chuyên ngành.
Những bài viết trong cuốn sách này không chỉ là kết quả những nghiên cứu mà hơn thế, là suy tư của TS. Nguyễn Quốc Tuấn về tôn giáo, về cách tiếp cận mới trong nghiên cứu tôn giáo, đặc biệt là khảo cổ học tôn giáo, nhân học tôn giáo - những lĩnh vực mà tác giả có nhiều thời gian dấn thân và trải nghiệm.
Cuốn sách được chia thành hai phần lớn: Tôn giáo học và Khảo cổ học tôn giáo.
Phần 1 gồm 25 tiểu luận, tập hợp những bài viết về tôn giáo, tín ngưỡng nói chung và một số tôn giáo cụ thể. Trong phần này, tác giả phân tích những vấn đề lí luận và thực tiễn về tôn giáo, cũng như nêu quan điểm, cách hiểu đối với một số khái niệm còn chưa thống nhất trong lĩnh vực tôn giáo học. Đặc biệt, thông qua các tiểu luận này, tác giả xác lập và nhấn mạnh một số khái niệm có nội hàm không hoàn toàn trùng khớp với khái niệm được dùng phổ biến trước đó, ví dụ như khái niệm “tôn giáo”, “Khổng giáo”... Trên cơ sở đó, tác giả cũng đưa ra cách dịch, cách hiểu mới về một số thuật ngữ quan trọng như “Animistic religions” (Hồn linh giáo), “Tiểu Thừa”... Cũng trong phần này, tác giả có một số bài viết về mối liên hệ giữa chính trị với tôn giáo, chính sách của Đảng và Nhà nước đối với tôn giáo, tìm hiểu mối quan hệ khăng khít và tác động tương hỗ giữa tôn giáo với chính trị và sự ổn định của hệ thống xã hội.
Phần 2 gồm 6 bài viết về khảo cổ học tôn giáo. Tác giả đã dày công điền dã, khảo cứu để truy nguyên lịch sử xây dựng và phát triển của một số công trình tôn giáo, nhờ đó mà chúng ta biết đến thành quả đáng kính phục của tiền nhân về kiến trúc, nghệ thuật, quan trọng hơn nữa là diễn tiến quá trình phát triển của đời sống tôn giáo Việt Nam trong quá khứ.
"Tôn giáo học và Khảo cổ học tôn giáo ở Việt Nam" không chỉ là một tài liệu tham khảo hữu ích trong nghiên cứu tôn giáo mà còn có giá trị học thuật liên ngành. Cuốn sách chắc chắn sẽ mang đến cho độc giả những thông tin quý giá trong quá trình tìm hiểu, nghiên cứu về tôn giáo, lịch sử, văn hoá của dân tộc.
