09/10/2025
Kế hoạch bảo trì Lầu Ngũ Phụng
Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế được UBND thành phố Huế giao nhiệm vụ bảo tồn và phát huy giá trị di sản cố đô Huế. Trong nhiều năm qua, đơn vị đã nỗ lực, phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao; đạt được nhiều thành tựu to lớn được Đảng, Nhà nước, nhân dân và du khách trong và ngoài nước ghi nhận.
Trong tiến trình bảo tồn và phát huy giá trị di sản cố đô Huế, với hơn 30 năm kinh nghiệm trong công tác trùng tu, phục hồi nhiều công trình lớn nhỏ, Trung tâm luôn cố gắng thực hiện theo đúng quy trình, khoa học, bài bản và đảm bảo đúng quy định pháp luật. Rất nhiều công trình kiến trúc trọng điểm trong Quần thể Di tích Cố đô Huế sau khi hoàn thành trùng tu, phục hồi đã được các chuyên gia, dư luận trong nước và quốc tế đánh giá cao.
Thời gian vừa qua, Trung tâm đã nhận được một số ý kiến quan tâm, đóng góp của những người yêu quý di sản về việc Lầu Ngũ Phụng có dấu hiệu xuống cấp không còn hình ảnh như ban đầu. Trung tâm cũng đã ghi nhận, tiếp thu với tinh thần cầu thị cao nhất.
Lần gần nhất, Lầu Ngũ Phụng được trùng tu, tu bổ trong Dự án Bảo tồn, tu bổ tổng thể di tích Ngọ Môn được khởi công tháng 4/2017 và được chính thức đưa vào sử dụng vào tháng 5/2021 đến nay. Hiện tại, công trình này nằm trong kế hoạch bảo trì của Trung tâm năm 2025 và đang trong quá trình thi công, dự kiến ngày 10/11/2025 sẽ hoàn thành.
Qua thời gian đưa vào sử dụng, công trình có dấu hiệu b**g tróc, bạc màu bề mặt sơn son. Cụ thể, một số cấu kiện gỗ xuất hiện tình trạng bạc màu, mất độ bóng, màu sắc phai nhạt; những vị trí chịu tác động trực tiếp của thời tiết, bề mặt sơn có dấu hiệu lớp sơn b**g tróc từ một đến hai lớp; có hiện tượng hóa phấn, bề mặt sơn bám bụi; một số vị trí ở lan can son vóc xuất hiện b**g rộp.
Thực tế cho thấy, các công trình kiến trúc gỗ luôn đối diện với sự tác động của nhiều nguyên nhân: Mối mọt, dột thấm, thời tiết, khí hậu cực đoan... làm ảnh hưởng với những mức độ khác nhau khiến công trình xuống cấp theo thời gian, nhất là phần ngoại thất với kỹ thuật sơn son, thếp vàng càng dễ chịu những tác động lớn, trong đó có Lầu Ngũ Phụng.
Các nghiên cứu và thực tiễn trùng tu chỉ ra, nguyên nhân dẫn đến sự xuống cấp của công tác sơn son thếp vàng bắt nguồn từ tác động của khí hậu khắc nghiệt tại Huế. Với đặc trưng mưa nhiều, nắng gắt, độ ẩm cao và bức xạ mặt trời lớn, các cấu kiện gỗ sơn son chịu ảnh hưởng trực tiếp và nhanh chóng xuống cấp. Đặc biệt, ở một số vị trí trên cao như Lầu Ngũ Phụng mức độ tiếp xúc với môi trường càng lớn, làm tăng tốc độ bạc màu, tạo màng so với các công trình khác.
Ngoài ra, nhựa sơn ta có thành phần phức tạp, hiện chưa được chuẩn hóa bằng phân tích khoa học, việc đánh giá chất lượng chủ yếu dựa trên kinh nghiệm. Công tác bảo dưỡng định kỳ do điều kiện thực tế cũng chưa được thực hiện thường xuyên và toàn diện, gây ảnh hưởng đến độ bền của lớp sơn son.
Trước thực tế trên, Trung tâm đã và đang triển khai các phương án, giải pháp khắc phục nhằm từng bước đưa Lầu Ngũ Phụng trở lại màu sơn vốn có của công trình.
Đơn vị đã tiến hành làm sạch lớp bụi bẩn tại hệ thống cột hàng hiên, cột quân và vách ván bằng nước pha dung dịch chuyên dụng. Đối với các chi tiết có thếp vàng, quá trình vệ sinh được thực hiện bằng khăn vải mềm thấm nước, tránh gây ảnh hưởng đến lớp vàng. Các bộ phận ít chịu tác động như ván trần, hệ mái chủ yếu được vệ sinh bằng nước sạch và lau khô.
Cùng với việc lau chùi, công tác tu bổ sẽ được tiến hành với các bước theo kỹ thuật truyền thống:
- Vệ sinh, tít kẹt các khe nứt nhỏ.
- Lót lớp màu ở những vị trí b**g rộp để tạo phẳng.
- Sơn thí lấy nền màu của cấu kiện để chuẩn bị lên lớp màu hoàn thiện.
- Sơn son hoàn thiện.
Quá trình này yêu cầu nghiêm ngặt về vật tư và nhân lực. Vật liệu sơn sẽ được quản lý tập trung, do thợ cả pha chế để bảo đảm chất lượng đồng đều. Công nhân tham gia được tuyển chọn kỹ lưỡng, ưu tiên những nghệ nhân có kinh nghiệm tại các làng nghề truyền thống. Các chi tiết phức tạp được giao cho họa sĩ giàu kinh nghiệm để thực hiện, đảm bảo tính chính xác và giá trị thẩm mỹ của công trình.
Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế cam kết khắc phục hiện tượng màng hóa, bạc màu, b**g tróc bề mặt sơn son Lầu Ngũ Phụng trong thời gian sớm nhất. Công tác khắc phục sẽ tuân thủ quy trình, kỹ thuật sơn truyền thống kết hợp các yêu cầu bảo tồn, nhằm bảo đảm vừa giữ gìn nguyên gốc vừa nâng cao tuổi thọ công trình. Về lâu dài, Trung tâm định hướng tiếp tục nghiên cứu chất lượng vật liệu sơn ta, xây dựng kế hoạch bảo trì định kỳ, đồng thời chú trọng đào tạo và phát triển đội ngũ nhân lực kế thừa để đáp ứng yêu cầu khắt khe của công tác bảo tồn di sản.
Trong quá trình thực hiện, đơn vị sẽ đảm bảo quy trình kỹ thuật, an toàn lao động. Đặc biệt sẽ bảo vệ, che chắn cẩn thận, không làm ảnh hưởng đến du khách tham quan.
———————————————
Cre: Trung Tâm Bảo tồn Di Tích Cố Đô Huế
———————————————
ViVu Huế - Chuyên cung cấp dịch vụ du lịch, phương tiện di chuyển, tour, chụp hình, cổ phục, đổi tiền ngoại tệ,…
Liên hệ trực tiếp page - hotline: 0942 308 106 - 0763 294 344
