05/06/2026
සාගර ජීව විද්‍යාව (marine biology) පැත්තෙන් බැලුවම 3D ප්‍රින්ටින් කියන්නේ ඇත්තටම මේ ක්ෂේත්‍රය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් කරපු තාක්ෂණයක්. ඒකට ප්‍රධානම හේතුව තමයි මේකෙන් පුළුවන් ඉතාම සංකීර්ණ හැඩතල නිර්මාණය කරන්න.
ඉස්සර කෘතිම කොරල් පර හැදුවේ කොන්ක්‍රීට් ගල්, බරැති කොන්ක්‍රීට් ලෑලි, එහෙමත් නැත්නම් පරණ නැව් මුහුදු පතුලට ගිල්වලා. හැබැයි මේවා නිකන්ම බර ගොඩවල් විතරයි. නියම කොරල් පරයක තියෙන අර හීනි, සංකීර්ණ හැඩතල මේවයේ තිබුණේ නැහැ.
නමුත් 3D ප්‍රින්ටින් සොෆ්ට්වෙයාර් (software) හරහා ඉංජිනේරුවන්ට පුළුවන් නියම කොරල් පරයක් වගේම පුංචි බෙන, හෙවන දෙන තැන්, සහ "helix recesses" (ඒ කියන්නේ කොරල් වලට සහ මාළුන්ට හැංගෙන්න පුළුවන් ඇඹරුණු හැඩ) හරියටම නිර්මාණය කරන්න. පාවෙලා යන කොරල් පැටව් සහ කුඩා මාළු සැඩ දියවැල්වලින් සහ හතුරන්ගෙන් බේරෙන්න සහජයෙන්ම සොයන්නේ මේ වගේ තැන්.
මේවා මුහුද යටට බස්සන එකත් (deployment process) දැන් හරිම ලේසියි, පරිසරයට හානියක් වෙන්නේ නැහැ. Reef Design Lab එකෙන් හදපු MARS කියන ක්‍රමයේදී (Modular Artificial Reef Structure) තියෙන්නේ ඇතුළ හිස් බ්ලොක් ගල් වගයක්. ඩයිවර්ස්ලට (divers) පුළුවන් මේවා තනියම පහළට අරන් ගිහින් එකට එකක් ලොක් (lock) කරන්න. මේකට ලොකු ක්‍රේන් (cranes) හෝ බාජ් (barges) වගේ දේවල් ඕන වෙන්නේ නැහැ.
ඇත්තටම, මුහුද රත්වීම, ආම්ලික වීම වගේ කොරල් විනාශ වෙන ප්‍රධාන ප්‍රශ්නවලට මේකෙන් විසඳුමක් ලැබෙන්නේ නැහැ. හැබැයි මේ තාක්ෂණය දැන් විනාශ වෙමින් පවතින කොරල් පරවලට ලොකු හුස්මක් දෙනවා. විද්‍යාඥයෝ මේ වගේ තාවකාලික කෘතිම ඇටසැකිලි (skeletons) හදලා කොරල් පර ඉක්මනින් වැවෙන්න සලස්වනවා. වඳවීගෙන යන සාගර ජීවීන්ට මේක ඉක්මන් රැකවරණයක් වෙනවා.
ඒ වගේම, ඉස්සර කර්මාන්තශාලාවල බඩු හදන්න ගත්ත රොබෝ අත්වලට දැන් ස්වභාවධර්මයේ තියෙන අලංකාර දේවල් ආයෙත් නිර්මාණය කරන්න පුළුවන් කියලා මේකෙන් ඔප්පු වෙනවා.
