Royal Shwe Myanmar

  • Home
  • Royal Shwe Myanmar

Royal Shwe Myanmar ဘာဘာဘာမွမသိ

 #ဝါးသီး or  #ဒုက္ခသီး ရဲ့ဖြစ်ရပ်မှန်မှတ်တမ်းသမိုင်းဟိုးပြီးခဲ့တဲ့၁၅နှစ်၁၆နှစ်ဖြစ်တဲ့၂၀၀၅/၂၀၀၆တုန်းကစပြီးချင်းပြည်နယ်တော...
29/08/2026

#ဝါးသီး or #ဒုက္ခသီး ရဲ့ဖြစ်ရပ်မှန်မှတ်တမ်းသမိုင်း

ဟိုးပြီးခဲ့တဲ့၁၅နှစ်၁၆နှစ်ဖြစ်တဲ့၂၀၀၅/၂၀၀၆တုန်းကစပြီးချင်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းဒိုရ်ဒေသမှစပြီးမြန်မာပြည်အနှံ့အပြားမှာသီးခဲ့တဲ့အလှည့်ကျနှစ်ရောက်မှသီးတတ်လျှက်ရှိတဲ့သဘာဝဝါးသီးကိုမိတ်ဆွေတို့မြင်ယောင်ကြအုံးမယ်လို့ထင်ပါတယ်။ဒီအသီးဟာဝါးသီးဆိုတာထက်ပိုပါတယ်ဒုတိယခေါင်းစဥ်ပေးထားတဲ့အတိုင်းပဲ ဝါးပေါက်ရောက်တဲ့ဒေသတွေမှာမနည်းလှတဲ့ဒုက္ခပေါင်းစုံကိုသယ်ဆောင်လာတဲ့အသီးတစ်မျိုးဖြစ်ပါတယ်။အဲဒီဒုက္ခတွေအကြောင်းကိုမိတ်ဆွေများလည်းနောက်ထပ်သိရှိနားလည်နိုင်ဖို့တဖန်အတတ်နိုင်ဆုံးလိုရင်းတိုရှင်းကြိုးစားပြီးပြောပြချင်တာမို့အကြောင်းစုံသိရှိဖို့ကျေးဇူးပြုပြီးစာကိုဆက်ဖတ်ပေးပါ။

အောက်ပါမြင်ရတဲ့ဝါးအသီးမျိုးဟာနှစ်ပေါင်း၅၀ရှိမှတစ်ခါသီးပွင့်လျှက်ရှိတယ်လို့သက်ကြီးရွယ်အိုများပြောပြ ချက်အရသိရပါတယ်။ဒီလိုနှစ်၅၀မှာတစ်ခါဖြစ်လေ့ဖြစ်ထရှိတဲ့အကြောင်းကိုအသေးစိပ်လေ့လာခဲ့မယ်ဆိုရင်ခိုင်းနှိုင်းစရာတွေ၊အဓိပ္ပါယ်အမျိုးမျိုးတွေတွေ့ရနိုင်ပါတယ်။ဥပမာ-ကျမ်းစာထဲမှာ #ယူပိလ ဆိုတဲ့ Jubilees တနည်းအားဖြင့် #ဣသရေလ လူမျိုးများကို #အဲဂုတ္တုပြည် ဆိုတဲ့ "အီဂျစ်" (Egypt)ကနေ ဂတိတော်နယ်မြေ #ခါနန်ပြည် ကိုပြန်လည်ပို့ဆောင်တဲ့အခါမှာ ကျွန်ခံရာ #အဲဂုတ္တုပြည် ကနေလွှတ်မြောက်ခြင်းအကြောင်းကိုသတိရအောက်မေ့ဖို့ရန် ၄၉နှစ်သွားလာလှုပ်ရှားအလုပ်လုပ်ပြီး နှစ်၅၀ပြည့်နှစ်ကို #ယူပိလJubilees အဖြစ်သတိမှတ်ပြီးလယ်မြေ​ကျွဲနွားအစလူပါအထိအနားယူမယ့်နှစ်အဖြစ်သမိုင်းတင်ထားတာနှုတ်ကပတ်တော်ထဲမှာမြင်တွေ့နိုင်ပါတယ်။ဒါကြောင့်ယခုPostထဲက #ဝါးအသီး သီးခြင်းဟာဘာကြောင့်နှစ်၅၀မှာတစ်ခါသီးပြီးဘာကြောင့်ဒုက္ခမျိုးစုံနဲ့ပြည်နက်နေသလဲဆိုတာတွေကိုစဥ်းစားစရာဖြစ်လာစေပါတယ်။ဒါကြောင့်ကျမ်းစာထဲကအကြောင်းနဲ့ဒီဝါးသီးခြင်းဟာတိုက်ဆိုင်နေသလားဆိုတာကိုဆက်လေ့လာနိုင်ဖို့စာကိုဆက်ဖတ်ပါ။
အထက်ပါပြောထားတဲ့အတိုင်းပဲအမှန်ကန်ဝါးအသီးသီးတာကျတော့၂၀၀၇/၂၀၀၈ခုနှစ်မှာပါဒါပေမယ့် စပွင့်တာကတော့၂၀၀၅ခုနှစ်လောက်ကစပြီးပွင့်ခဲ့တာပါ။အဲလိုစပွင့်လာတဲ့အချိန်ကစပြီးဒုက္ခ ကစတော့တာပါပဲ။အဲဒီလိုဝါးအပွင့်တွေတဖြည်းဖြည်းချင်းနေရာအနှံ့အပြားမှာပွင့်လာကြတာမြင်နေရတယ်။အပွင့်ကနေဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ #ယားယမ် စေနိုင်တဲ့ #အမှုန်အမှေး တွေရှိခဲ့တယ် ပွင့်နေတဲ့ ဝါးတောထဲ ဝင်တိုးလိုက်တာနဲ့တပြိုင်နက် လူက စပြီး #ယားယမ် လာတာပဲ။အဲဒီအပွင့်က #ရင့်မာ လာတော့အသက်ရှိတဲ့ #ပိုးကောင် 🐛🦗 လေးတွေအဖြစ်အတွင်ပြောင်းလဲလာတယ် အဲဒီ #ပိုးကောင်🐛🦗 လေးတွေကို စားမယ့်တောကြက်နှင့်ယှဥ်တူတဲ့ငှက်မျိုး ဒိုရ်ချင်းဒေသ စကားအခေါ်ဝေါ်ဖြင့် #ခါးဟယ်🐓🦜 လို့ခေါ်တဲ့ငှက်တွေက အဲဒီ #ပိုးကောင်🐛🦗လေးတွေကိုစားဖို့အတွက် အကောင်ရေထောင်ချီ သောင်းချီ ရုတ်တရက် ရောက်လာကြတယ်။သူတို့ကနေပြီးစောစောက ဝါးအပွင့်ကနေဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာတဲ့ #ပိုးကောင်🐛🦗လေးတွေကိုစပြီးစား​သောက်ကြပါတယ်။အပွင့်ပြီးလို့ဝါးပင်🎋🌴၃ပုံ ၁ပုံခန့်အရင်းဖက်မှာ #ဝါးအသီး🍈 ကစသီးလာပါပြီ အဲဒီအသီးကြီးလာတာနဲ့အမျှ ဝါးအသီးရဲ့အထဲမှာ အုန်းရည် လိုမျိုး #ဝါးသီးအစေ့​အဆံဖြစ်လာမယ့်အရည်တွေစရှိလာတယ်။အဲဒါနဲ့ပဲ ဝါးသီးထဲကအရည်ရယ်အစေ့အဆံဖြစ်ပြီးလို့အဲဒီအစေ့အဆံစားကြဖို့ရယ်ဆိုပြီးပုံမှန် တော်ရုံမတွေ့ဖူးမမြင်ဖူးတဲ့ #ကြွတ်အမျိုးအစား🐁🐀တွေကရုတ်တရက်အကောင်ရေသောင်းချီ သိန်းချီရောက်လာကြပြန်တယ်။အဲဒီ #ကြွတ်အမျိုးအစား🐁🐀တွေကစပြီး ဝါးအသီးထဲကအရည်တွေကိုဖောက်ပြီးစသောက်ကြတယ်။ဝါးအသီးရင့်လာလို့အထဲကအစေ့အဆံတွေကိုဖောက်ပြီးစားကြပြန်တယ်။အဲဒီလိုနဲ့ဝါးအသီးရင့်မာလာတဲ့အချိန်က #စက်တင်ဘာလ #အောက်တိုဘာလ ဖြစ်ပါတယ်။အဲတော့စောစောကဖော်ပြတဲ့ #ကြွတ်တွေ🐁🐀ကနေပြီးဖူးသစ်စ ဒိုရ်နယ်ဒေသ အသီးသီးက #ပြောင်းဖူးတွေ🌽🌶 #ဖယုံသီးတွေ🍅🥒🍆 ကအစစိုက်ပျိုးသီးနှံ အစုံကိုစားသောက်ဖျက်ဆီးကြတယ်။ဒါတွေအားလုံးကို စားသောက်ဖျက်ဆီးအပြီးမှာ #စပါးပင်🌾🎋ကစပါးလုံး စပါးစေ့တွေကို မရေတွက်နိုင်သော #ကြွတ်🐀🐁အကောင်ရေများစွာတွေက ညတွင်းချင်း #စပါး🌾🎋တွေကို #ပိုးဆိုးပက်စက် စားကြပါတယ်။နေ့ခင်းပိုင်းရောက်လာတော့လည်း အထက်မှာဖော်ပြခဲ့တဲ့ တောကြက်လိုမျိုး ခါးဟယ် 🐓🐓🐓 ငှက်မျိုးတွေက အုပ်စုလိုက်ဆင်းလာပြီးညတုန်းက ကြွတ်🐀🐁တွေရဲ့စားကျွင်းစားကျန်တွေကိုသူတို့က ထပ်ပြီးစားသောက်ဖျက်ဆီးနေကြပြန်တယ်။ဒီလိုမျိုးနဲ့ ပြောင်း စပါး စိုက်ပျိုး သီးနှံ မထွက်ခင်ကတည်းက ဝါးအသီးတွေကို တောင်ယာခင်း အားလုံးမှာ မြေပြင်​မှာကောမြေအောက်မှာပါ ပိုးဆိုးပက်စက် သီးတာကကမ်းကုန်ပါပဲဗျာ။ဒါတွေအားလုံးဟာ၂နှစ်တိတိကိုယ်တွေ့လက်တွေ့ ရုန်းကန်ကျော်ဖြတ်ခဲ့ရသူပါ။ဝါးအသီးတွေကြောင့်မြေစာတွေက ခါးပြီး စိုက်ပျိုးသီးနှံက ၁၀နှစ်ဝန်းကျင်အထိ အထွက်မကောင်းခဲ့ပါဘူး။ဒီလိုနဲ့လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးခက်ခဲပြီးပညာရေးမထွန်းကားတဲ့ကျွန်တော်တို့ဒေသမှာ အစား ရေစာ ခေါင်းပါး ငတ်ပြတ်မှုတွေ ကျန်းမာရေး ခက်ခဲမှုတွေ ပညာရေးခက်ခဲမှုတွေ ကိုနှစ်ဆယ်စုနှစ်ချီ ဝါးသီးခြင်းအစကနေ ခါးစီးပြီး အသက်လုပြီး ရုန်းကန်လာခဲ့ကြတာ ကမ္ဘာကြီးက သိပုံ မပေါက်ဘူး။သဘာဝကပေးထားတဲ့ အသားငါး ကြံဖန်ရှာဖွယ်စားသောက်ကြတယ်။ လူမစိုက်ဘဲသဘာဝအတိုင်း အလှည့်ကျအသီးအပွင့် အဖူးအညွှတ် တွေကိုတောထဲတောင်ထဲမှာ နေပူမရှောင်မိုးရွာမရှောင် လိုက်ရှာခူးဆွတ် စားသောက်ကြရတယ်။ဟိုးးးရှေးရှေးတုန်းက ဆိုရင် ဆန်စပါး မလုံလောက်လို့ ဆန်၁ဗူး မျှစ်တစ်အိုး ရောနှောချက်ပြုတ်ပြီး များရင်အဝ နည်းရင်အမျှ ဝေငှစားသောက်ကြတယ်လို့အဖေတို့ အဘိုးတို့က ပြောပြလို့ကြားဖူးပါတယ်။ကျွန်တော်တို့ခေတ်တုန်းက အဲလောက်ကြီးမဆိုးပေမယ့် အရင်လူတွေလောက် မရိုးရှင်းတော့တဲ့ လူမှုပတ်ဝန်းကျင်မှာ ဝတ်စားဆင်ယင်ဖို့ အဝတ်အထည်တွေရဖို့ ပိုရုန်းကန်ခဲ့ကြရတယ် ဗဟုသုစုံလင်ဖို့ ပညာတွေပိုပြီးသင်ကြားခဲ့ကြရတယ်။အရင်ခေတ်နှင့်ယခုခေတ်ရဲ့အခက်ခဲချင်းတွေက တထပ်ထဲမကျပေမယ့် သူ့ဟာနဲ့သူ ဒုက္ခများစွာရုန်းကန် ရင်ဆိုင်ကြတာကတော့ မနည်းလှပါဘူး။၂၀၅၀နှစ်မတိုင်ခင်အထိတော့ ပြီးခဲ့တဲ့၂၀၀၇/၃၀၀၈ခုနှစ်တုန်းက #ဝါးသီးခြင်း အဖြစ်ပျက်တွေကို ပုံပြင်ဝထ္တုလိုပါပဲသမိုင်းမှာကျန်ခဲ့လိမ့်မယ်။စာရေးသူအနေနဲ့အသက်၇၅/၈၀ အသက်ရှင်ခဲ့ဒုတိယအကြိမ်ဝါးအသီးကြုံတွေ့နိုင်ပါသေးတယ်။စာဖတ်သူအနေနဲ့လည်းအထက်စာရေးသူဖော်ပြတဲ့အချက်အလက်အတွေ့အကြုံတွေကိုနှဖူးတွေ့ဒူးတွေ့ကြုံတဲ့သူတွေရှိနေနိုင်သလို၊စာရေးသူဖော်ပြတဲ့အရာတွေကဟုတ်ရောဟုတ်ပါ့မလားဆိုပြီးမယုံသင်္ကာခံစားတဲ့သူတွေလည်းရှိနေနိုင်ပါတယ်။ဘာဖြစ်ဖြစ်ကျွန်တော်တို့လူသားတွေဟာ သဘာဝဘေးအန္တာရာယ်တွေ၊နည်းပညာဘေးအန္တာရာယ်တွေ၊လောဘသားတွေရဲ့ဘေးအန္တာရာယ်တွေရဲ့လှိုင်းလုံးတွေကြားမှာရုန်းကန်နေရင်းအသက်ရှူကြပ်နေတဲ့သားကောင်လေးတွေအနေနဲ့ အသက်ရှင်နေအုံးမှာပေါ့။ဘာမဆို ဘာဖြစ်ဖြစ်ဖန်ဆင်းရှင်ထာဝရဘုရားအစီအစဥ်အတိုင်း ဖြစ်ပါစေလို့ဆုတောင်းရင်းဒီမှာပဲရပ်နားခွင့်ပြုပါ။အထက်ပါဖော်ပြချက်တွေထဲမှာ အပိုအလိုရှိခဲ့ရင် အားမနာတမ်း ကွန်မန့်မှာဖြစ်ဖြစ် မက်ဆေ့မှာဖြစ်ဖြစ်ဖြည့်စွပ်ပြုပြင်ဖို့အကြုံပြုလို့လည်းရပါတယ်။စာလုံးပေါင်းသပ်ပုံတွေ အသုံးအနှုန်းတွေအမှားအယွင်းရှိခဲ့ရင်လည်းပြုပြင်ဖြည့်စွပ်ဖို့ရယ် နားလည်ခွင့်လွှတ်ပေးဖို့တောင်းဆိုချင်ပါတယ်။မှတ်ချက်-ဤPostထဲကစာများသည်ကူးယူမှုမရှိပဲကိုယ်တွေ့ခံစားချက်တွေကိုကိုယ်တိုင်ရေးသားဖော်ခြင်းဖြစ်ပြီး ဝါးအသီးပုံများသည်မီဒီယာထဲကပြန်လည်မျှဝေပေးခြင်းဖြစ်ကြောင်းသိစေလိုပါသည်။တစ်ဆင့်တည်းမှာဒီPostအားဖြင့်တစ်ခုခု ပညာဗဟုသုတရ ခဲ့လို့ပြန်လည်ကူးယူချင်ရင်ဖြစ်ဖြစ် မျှဝေချင်ရင်ဖြစ်ဖြစ် Shareသွားချင်ရင်ဖြစ်ဖြစ် စာရေးသူဆီမေးစရာမလိုပဲ အားမနာတမ်းလွတ်လပ်စွာ ကူးယူမျှဝေနိုင်ကြောင်းသိစေချင်ပါတယ်အားလုံးကိုအထူးကျေးဇူးတင်ပါတယ်။

မူရင်းရေးသားဖော်ပြသူ-ဆလိုင်းချင်းဆုမောင်

မိုးခေါ်တဲ့ဖား========================«**"မိုးမိုး ဘာလို့ရွာ၊ဖားအော်လို့ရွာ။ဖားဖား ဘာလို့အော်၊မြွေကိုက်လို့ အော်ရတယ်။"**...
28/08/2026

မိုးခေါ်တဲ့ဖား
========================

«**"မိုးမိုး ဘာလို့ရွာ၊
ဖားအော်လို့ရွာ။

ဖားဖား ဘာလို့အော်၊
မြွေကိုက်လို့ အော်ရတယ်။"**»

ငယ်စဉ်ကလေးဘဝတွင် လူတိုင်းလိုလို ကြားဖူးကြသည့် ကလေးကဗျာလေးတစ်ပုဒ် ဖြစ်ပါသည်။ တိုတိုတုတ်တုတ်ဖြင့် ရေးဖွဲ့ထားသော်လည်း မိမိ၏နှုတ်ကြောင့် မိမိဒုက္ခရောက်နိုင်ကြောင်းကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း သတိပေးထားသော ပညာပေးကဗျာတစ်ပုဒ်လည်း ဖြစ်၏။

ဤကဗျာလေးကို သတိရတိုင်း စာရေးသူ ငယ်စဉ်က မိခင်ကြီး ပြောပြခဲ့သည့် ဖြစ်ရပ်လေးတစ်ခုကို အမြဲအမှတ်ရမိပါသည်။ ထိုဖြစ်ရပ်သည်လည်း “စကားတစ်ခွန်း၏ အကျိုးအပြစ်” ကို ထင်ဟပ်စွာ ဖော်ပြထားသော သာဓကတစ်ခုဖြစ်သဖြင့် မျှဝေတင်ပြလိုက်ရပါသည်။

တစ်ချိန်က ရွာငယ်လေးတစ်ရွာတွင် လယ်ယာလုပ်ငန်းဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပြုနေသော ဇနီးမောင်နှံနှစ်ဦး ရှိလေသည်။ လင်ယောကျ်ားဖြစ်သူမှာ နံနက်နေထွက်ချိန်မှ ညနေ နေဝင်ချိန်အထိ လယ်ထဲတွင် အလုပ်ကြိုးစားနေတတ်ပြီး၊ ဇနီးဖြစ်သူကလည်း နေ့လယ်မွန်းတည့်ချိန်တိုင်း ထမင်းဟင်းယူ၍ လယ်ထဲသို့ သွားရောက်ပို့ဆောင်ပေးလေ့ရှိသည်။

သူတို့တွင် ခုနစ်နှစ်ခွဲအရွယ် သားကြီးတစ်ယောက်နှင့် လသားအရွယ်သာရှိသေးသော မွေးကင်းစသားငယ်တစ်ယောက် ရှိ၏။

တစ်နေ့တွင် ဇနီးဖြစ်သူက သားငယ်ကို နို့တိုက်ပြီး ပုခက်ထဲ၌ အိပ်စေကာ သားကြီးကို ထမင်းကျွေးပြီးနောက်—

“သားကြီးရေ… အမေ မင်းအဖေစားဖို့ ထမင်းသွားပို့လိုက်ဦးမယ်။ ညီလေးကို သေချာကြည့်ထားနော်။ အပြင်ထွက်ပြီး မဆော့နဲ့။ မင်းအဖေကို ထမင်းကျွေးပြီးတာနဲ့ အမေ ချက်ချင်းပြန်လာမယ်။”

ဟု မှာကြားပြီး ထမင်းတောင်းကို ခေါင်းပေါ်တင်ကာ ထွက်ရန်ပြင်လေသည်။

ထိုအချိန်တွင် သားကြီးလေးက—

“အမေ… ပြန်လာရင် သားဖို့ မုန့်ဝယ်လာခဲ့နော်”

ဟု အပြစ်ကင်းစွာ မှာလိုက်သည်။

မိခင်ဖြစ်သူမှာ ရံဖန်ရံခါ မုန့်ဝယ်လာပေးလေ့ရှိသဖြင့် ယခုတစ်ခါတွင်လည်း နောက်ပြောင်လိုသည့်သဘောဖြင့်—

“အော်… ငါ့သားရယ်၊ အမေ့မှာ ပိုက်ဆံမရှိဘူး။ မင်းစားချင်ရင် မင်းညီလေးကိုပဲ ခုတ်ထားလိုက်။ အမေပြန်လာမှ ချက်ကျွေးမယ်။”

ဟု ရယ်မောကာ ပြောဆိုပြီး လယ်ထဲသို့ ထွက်သွားလေတော့သည်။

အချိန်အနည်းငယ်ကြာ၍ ထမင်းပို့ပြီး အိမ်သို့ပြန်ရောက်လာသောအခါ အိမ်ပေါ်သို့ပင် မတက်ရသေးမီ သားကြီးလေးက ဝမ်းသာအားရ အော်ပြောလိုက်သည်။

“အမေ… သား ညီလေးကို ခုတ်ထားပြီးပြီ။ ခေါင်းကိုတော့ သားမခုတ်တတ်လို့ အမေပဲ ခုတ်လိုက်တော့။”

ထိုစကားကို ကြားလိုက်ရသော မိခင်၏ ရင်ထဲတွင် မိုးကြိုးပစ်ချလိုက်သကဲ့သို့ ဖြစ်သွားလေသည်။ မစဉ်းစားဘဲ နောက်ပြောင်ပြောဆိုခဲ့သော စကားတစ်ခွန်းက အပြစ်ကင်းစင်သော ကလေးငယ်တစ်ယောက်၏ စိတ်ထဲတွင် အမှန်တကယ် လုပ်ဆောင်ရမည့် အမိန့်တစ်ခုအဖြစ် စွဲမှတ်သွားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

ဤဖြစ်ရပ်က နှုတ်စကား၏ အန္တရာယ်ကို လေးလေးနက်နက် သတိပေးနေပါသည်။ တုတ်၊ ဓား၊ လက်နက်တို့ကို မသုံးဘဲ လူတစ်ယောက်ကို လိမ္မာအောင် ဆုံးမနိုင်သကဲ့သို့၊ လူတစ်ယောက်၏ ဘဝကိုလည်း နှုတ်စကားတစ်ခွန်းတည်းဖြင့် ပျက်စီးသွားစေနိုင်ပါသည်။

ထို့ကြောင့် မိမိပြောဆိုမည့် စကားတိုင်းကို ဆင်ခြင်သင့်ပါသည်။ “ငါသိ၊ ငါတတ်” ဟူသော မာနဖြင့်ဖြစ်စေ၊ နောက်ပြောင်လိုသော စိတ်ဖြင့်ဖြစ်စေ လက်လွှတ်စပယ် မပြောဆိုသင့်ပါ။

“စကားကျယ် နားငယ်မဆန့်ရာ” ဟူသော စကားပုံအတိုင်း လူတိုင်းသည် မိမိကဲ့သို့ နားလည်သဘောပေါက်နိုင်မည် မဟုတ်ပါ။ မိမိအတွက် ဟာသဖြစ်သော စကားတစ်ခွန်းသည် တစ်ဖက်သားအတွက် အမိန့်တစ်ရပ် ဖြစ်သွားနိုင်သည်။ မိမိအတွက် အပျော်သဘော ပြောဆိုခြင်းတစ်ခုသည် အခြားသူအတွက် ဘဝပျက်စေသော အကြောင်းတရား ဖြစ်သွားနိုင်သည်။

ထို့ပြင် စိတ်ကို ထိခိုက်နာကျင်စေသော စကားသည် အဆိပ်လူးထားသော ဓားတစ်လက်နှင့် မခြားပါ။ သူတစ်ပါးကို နာကျင်စေရုံသာမက တစ်နေ့တွင် မိမိထံသို့လည်း အန္တရာယ်အဖြစ် ပြန်လည်ရောက်ရှိလာနိုင်ပါသည်။

ထို့ကြောင့် အကျိုးမရှိသော စကား၊ အငြင်းပွားဖွယ်စကား၊ နောက်ပြောင်မသင့်သော စကားများကို ရှောင်ကြဉ်သင့်ပါသည်။ စကားဆိုသည်မှာ ပြောတိုင်း မကောင်းသကဲ့သို့၊ မှန်သည်ဆိုတိုင်းလည်း ပြောရမည် မဟုတ်ပါ။ အချိန်၊ နေရာ၊ ပုဂ္ဂိုလ်ကို လိုက်၍ ပြောဆိုတတ်ခြင်းသည်သာ ပညာရှိတို့၏ အလေ့အကျင့် ဖြစ်ပါသည်။

သို့ဖြစ်၍ “မိုးခေါ်တဲ့ဖား မြွေကိုက်ခံရ” သကဲ့သို့ မိမိနှုတ်ကြောင့် မိမိဒုက္ခမရောက်စေရန်၊ သူတစ်ပါးလည်း မထိခိုက်စေရန် မိမိ၏နှုတ်ကို မိမိကိုယ်တိုင် စောင့်စည်းထိန်းသိမ်းနိုင်ကြပါစေကြောင်း တိုက်တွန်းလိုက်ရပါသည်။ (ပြီး)

သျှင်ပျို(ဉာဏပဒေသာ)

စကားလက်ဆောင် -
“အသိပညာသည်သာ ဘဝ၏ အလင်းရောင်ဖြစ်ပါသည်။
ဤ ‘ဉာဏပဒေသာ’ မှ ရရှိသော အသိအမြင်များဖြင့် မိမိနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ကို အကျိုးပြုနိုင်သော ပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်ပါစေ။”

မှတ်ချက်။ ။ လွတ်လပ်စွာ ကူးယူဖော်ပြခွင့်ပြုပါသည်။

#အသိပညာရေးဆိုင်ရာပရဟိတဖောင်ဒေးရှင်း
#သျှင်ပျို_ဉာဏပဒေသာ #ဉာဏပဒေသာ
Crd to owner with respect #

ဦးကျည်ပွေ့ နှင့် လွဲမှားရေးသား သမိုင်းများ=================================ဦးကျည်ပွေ့ခေါ်  သျှင်ဒိသာပါမောက္ခသည် မြန်မာ့...
28/08/2026

ဦးကျည်ပွေ့ နှင့် လွဲမှားရေးသား သမိုင်းများ
=================================

ဦးကျည်ပွေ့ခေါ် သျှင်ဒိသာပါမောက္ခသည် မြန်မာ့သမိုင်း၌စတုတ္ထပုဂံခေတ်တွင် ထင်ရှားခဲ့သော ဆရာတော် ဖြစ်သည်။ မြန်မာ့ရှေးဦးသင်ဖြစ်သော သင်ပုန်းကြီးကျမ်းကိုလည်း ရေးသားတော်မူ၏။ ထိုကျမ်းအား ကျစွာမင်းကြီးအလိုကျအတိုင်း ရှေးကာလက မရှိခဲ့ဖူးသေးသော 'အာဒိပုဗ္ဗကျမ်း' ခေါ် ရှေးဦးသင်ပုန်းကြီးကျမ်းကို ရေးသားစီရင်တော်မူခြင်းဖြစ်သည်။ ထိုအကြောင်းကို သင်ပုန်းကြီးဋီကာနိဒါန်း၌ -

"ဘန္တေ၊ အရှင်ဘုရား။ ဧကံ၊ တစ်ခုသော။ ဂန္ဓံ၊ ကျမ်းကို။ ကရောတု၊ ပြုတော်မူပါလော့။ ဣတိ၊ ဤသို့။ ကျစွာရာဇေန၊ ကျစွာမင်းသည်။ အဘိယာစိတော၊ ရှေးရှုတောင်းပန်အပ်သည်ဖြစ်၍။ ဝါ- တောင်းပန်အပ်သော။ ဒိသာပါမောက္ခော၊ ဒိသာပါမောက္ခဖြစ်သော။ ဝါ-အရပ်ရှစ်မျက်နှာ၌ ထင်ရှားသော။ အာစရိယော၊ ဆရာသည်။ ပုဗ္ဗဂန္ဓံ၊ ရှေးဦးအစ ပကတူပဖြစ်သောသင်ပုန်းကြီးကျမ်းကို။ ဝါ- အစရှေးဦး ပကတူး၌ဖြစ်သော သင်ပုန်းကြီးကျမ်းကို။ ရစိတံ၊ စီရင်အပ်၏။"ဟု ရေးသားခဲ့လေသည်။

ဦးကျည်ပွေ့ခေါ် ဒိသာပါမောက္ခဆရာတော်
-----------------------------------------------------------------
ဦးကျည်ပွေ့သည် သက္ကရာဇ် (၅၈၁) ခုနှစ်တွင် နန်းတက်တော်မူသော ကျစွာ မင်းကြီးလက်ထက်တော်တွင် ဖြစ်သည်။ ထိုမင်းလက်ထက်၌ သာသနာ-ဘာသာနှင့် စာပေပရိယတ္တိများ အလွန်ပင် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လျက် ရှိသည်။ ကျမ်းပြုဆရာများနှင့် စာဆိုတော်များလည်း ပေါ်ပေါက်ထွန်းကားလျက် ရှိသည်။ သဒ္ဒနီတိကျမ်းပြု အရှင်အဂ္ဂဝံသ၊ မင်းကြီးသမက်တော်ဖြစ်သော သံပျင်ဋီကာ ကျမ်းပြု သံပျင် အမတ်၊ စာဆိုအကျော် အရှင်ဒိသာပါမောက္ခ၊ သမီးတော် သံပျင်မင်းသမီး စသော ပုဂ္ဂိုလ်ကျော်များ ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။

အမျိုးသမီးများပင် စာပေပရိယတ္တိများကို လေ့လာလိုက်စားကြသည်။ တစ်ခါသော် ရဟန်းငယ်တစ်ပါး အိမ်တစ်အိမ်သို့ ကြွလာတော်မူရာ အိမ်ရှင် အမေကြီး ဖြစ်သူက ဘွဲ့တော်မေးလျှောက်ရာ ရဟန်းငယ်က “ဦးခေမာ ခေါ်ပါသည်”ဟုမိန့်သည်။ အိမ်ရှင် အမေကြီးက “မောင်ပဇင်းဘွဲ့က ဣတ္ထိလိင် ချည်းနဲ့ ပါကလား” ဟု ပြန်လျှောက်လိုက်ရာ၊ မီးဖိုချောင်မှ သမီးဖြစ်သူ ကြားသဖြင့် “အမေကလည်း ဟို ‘သျှာစ' သုတ်ကို ထောက်ပါဦး” ဟု လှမ်းအော်ပြောလိုက် လေသည်တဲ့။

စာတတ်စာဆိုကျမ်းပြု ဆရာတော်များအထဲတွင် ကျည်ပွေ့ဆရာတော် တစ်ပါးလည်း အပါအဝင်ဖြစ်သည်။ တစ်ရံရောအခါ သက်တော် (၆၀)ကျော် ရဟန်းအိုကြီးတစ်ပါး ဖြစ်သူသည် နေ့ဆွမ်းစားပြီးတိုင်း နေ့တိုင်းနေ့တိုင်း တံပူတစ်ချောင်း စားပြီး(သွားတိုက်ပြီး) လေးတောင်ပမာဏရှိသော တွင်းကြီး ထဲသို့ ပစ်ချလေ့ရှိသည်။ တွင်းကြီးထဲတွင် တံပူများ ပြည့်လျှံမောက်လျက် ရှိလာသည်။

တစ်နေ့သောအခါ ထိုရဟန်းအိုကြီးသည် ထိုတွင်းကြီးထဲ တံပူချောင်းများ ပြည့်လျှံမောက်နေသည်ကို မြင်လျှင် “အော် … ငါသည် အနှစ် (၆ဝ) ကာလ ပတ်လုံး မေ့လျော့ပေါ့ဆစွာ နေခဲ့သည်။ အချိန်တွေ အလဟဿ ကုန်ခဲ့ချေ သည်။ အယုတ်သဖြင့် တစ်နေ့လျှင် တံပူတစ်ချောင်းခန့်မျှ စာပေတို့ကို ကျက်မှတ်လေ့လာ သင်ကြားခဲ့လျှင် စာတတ်မြောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်ရပေ လိမ့်မည်” ဟု အောက်မေ့စဉ်းစားလျက် ရှိနေခဲ့သည်။

ထိုရဟန်းအိုကြီးသည် စဉ်းစား ဆင်ခြင်ပြီးနောက် သူ့စိတ်ကိုသူ ဆုံးဖြတ် ချက်ချကာ “ငါ ကျမ်းဂန်တတ်မြောက်အောင် သင်ကြားအံ့” ကြံပြီးလျှင် ဘာသာ သာသနာနှင့် ပတ်သက်၍ လည်းကောင်း၊ စာပေနှင့် ပတ်သက်၍ လည်းကောင်း အလေးအမြတ်ထား၍ ပူဇော် လှူဒါန်းလေ့ရှိသော ကျစွာမင်းကြီး၏ နန်းတော်သို့ ကြွသွားတော်မူသည်။ ကျစွာမင်းကြီးကလည်း နေရာ ထိုင်ခင်းများပေးပြီး “အရှင် ဘုရား အဘယ်အလို့ငှာ ကြွလာပါသနည်း၊ လိုရာ မိန့်ကြားတော်မူပါဘုရား” လျှောက်လေလျှင် ရဟန်းအိုကြီးက “အရှင် မင်းကြီး ငါသည် စာပေကျမ်းဂန် များကို သင်လိုသည်။ အသင်မင်းကြီးထံ ကန့်ကူဆံများ အလိုရှိ၍လာ၏' ဟု မိန့်ကြားလေသည်။

ထိုအခါ ကျစွာမင်းကြီးက “အရှင်ဘုရား. . .အရှင်ကား အရွယ်ကြီး ရင့်လှပြီ၊ ဆုံကျည်ပွေ့တို့သည် အညွန့်အခက်ပေါက်ရာ၏။ အရှင်ကား စာပေကျမ်းဂန် မတတ်နိုင်ရာ” ဟု ပြောဆို လျှောက်ထားကာ အလိုရှိသော ကန့်ကူဆံတို့ကို လှူလိုက်လေသည်။

ရဟန်းအိုကြီးလည်း ကျောင်းသို့ ပြန်လာပြီး တစ်နေ့လျှင် တံပူတစ်ချောင်း စာမျှ (တံပူတစ်ထောက်) စာကိုသင်၏။ ဒန္တကဌပ္ပမာဏဘမတ္တံ”ဟု စာတွင် ဆိုထားသောကြောင့် “တံပူတစ်ထောက်”စာမျှသာ စာကျက်သည်ဟု မှတ်ယူ ရပါမည်။ ကျက်လိုက်သော စာများကိုလည်း မမေ့မလျော့အောင် အခေါက် ခေါက် အခါခါ ရွတ်ဖတ် သရဇ္ဈာယ်လျက် နေ၏။ အသည်းထဲ အရိုးထဲ စွဲသွားအောင် ပြန်ဆို၏။ အပိုအလို စာကျက်ခြင်း မပြုဘဲ တစ်နေ့လျှင် တံပူတစ်ထောက်စာမျှသာ ကျက်သည်။ မှန်မှန်နှင့် နေ့ညမပြတ် လုံ့လဝီရိယဖြင့် အားထုတ်၏။

ထိုရဟန်းအိုကြီးသည် မည်သည့်မြို့ရွာ၊ မည်သည့်ကျောင်းတိုက်၊ မည် သည့် ဆရာတော်ကြီးများအထံတော်တွင် စာပေသင်ကြားသနည်းဟု ဆိုလျှင် “တတောပစ္ဆာ ဝိဟာရံဂန္တာ(ပ)အာစရိယဿသန္တိကေဥဂ္ဂဏိ” ဟု ဖော်ဆိုပြ ထားသောကြောင့် ပုဂံမြို့ စာတတ်အကျော် ဆရာတော်များထံတွင်ပင် စာပေသင်ကြားသည်ဟု ယူဆရပါသည်။

ဤသို့ဖြင့် ရဟန်းအိုကြီးသည် တစ်နေ့တစ်နေ့ မှန်မှန် ဝီရိယစိုက်ထုတ် လေ့လာလိုက်စားလာခဲ့ရာ မကြာမီ သင်ရိုးဖြစ်သော သဒ္ဒါသင်္ဂြိုဟ် ဆန်းလင်္ကာ အဘိဓာန်စသော အခြေခံကျမ်းများ တတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ ထို့နောက် အဋ္ဌကထာ ဋီကာ အနု မဓု ယောဇနာဂဏ္ဍိ စသော ပရိယတ္တိဆိုင်ရာ စာပေ ကျမ်းဂန်များကိုလည်း တတ်မြောက် ကျွမ်းကျင်လာခဲ့သည်။ သက္ကတနှင့် နာဂရီ ဘာသာများကိုလည်း ကျွမ်းကျွမ်းကျင်ကျင် တတ်မြောက်လာခဲ့သည်။ ဆေးကျမ်း၊ ဓာတ်ကျမ်း၊ နက္ခတ္တကျမ်း၊ ဗေဒင်ကျမ်းနှင့်တကွ ပျို့၊ ကဗျာ၊ လင်္ကာ စသော အနုပညာများကိုပါ တတ်ကျွမ်းလျက် ပြောင်မြောက်သော မဟာထေရ် တစ်ဆူဖြစ်လာခဲ့သည်။ အဘက်ဘက်မှ စုံလင် တတ်မြောက်လာသည့် အလျောက် “ပညာရဲရင့် ပွဲလယ်တင့်” သဘောဖြစ်ကာ ပညာမာန်တက်လာ ခဲ့သည်။ “ဒိုးလိုမွှေ ရေလိုနှောက်” နိုင်သော ပညာရပ်များ ပြည့်စုံလာ၍ ကျစွာမင်းကြီး ပြောလိုက်သောစကားကို ကြားယောင်လာသည်။

ထိုအခါ ပညာတတ်ရဟန်းအိုကြီးသည် ကျည်ပွေ့တစ်ချောင်းတွင် သစ်ခက်စိမ်း သစ်ခက်ရွက်တို့ကို စုစည်းချည်နှောင်ပြီးလျှင် ကျစွာမင်းကြီး နန်းတော်သို့ ဝင်ရန်သွားလေသည်။ ကျောင်းမှ နန်းတော်သို့အသွား လမ်းခုလတ် များတွင် သင်္ကန်းရုံကြီးနှင့် ကျည်ပွေ့ကြီးတစ်ချောင်းကို သစ်ခက်သစ်စိမ်းများ စုစည်းချည်နှောင်၍ သွားနေသည်ကို လူအများ မြင်လေလျှင် “ဟ...ဒီ ကိုယ်တော်ကြီး ဘယ်လိုဖြစ်လာပါလိမ့်။ စိတ်တော်မှကော. . .ကောင်းရဲ့လား” ဟု ဆိုသူကဆိုကြသည်။ ပြေး၍ လိုက်ကြည့်သူကလည်း ကြည့်ကြသည်။ ပညာတတ်ရဟန်းအိုကြီးကား. . မည်သူကိုမျှ ဂရုမပြု။ ကျစွာမင်းကြီး နန်းတော် သို့သာ တန်း၍သွားသည်။

ကျစွာမင်းကြီးလည်း ပညာတတ်ရဟန်းအိုကြီးလာသည်ကို မြင်လေလျှင် ရပ်တော်မူ၍ နေရာထိုင်ခင်းများ ပေးတော်မူ၏။ ထိုအခါ ပညာတတ် ရဟန်းအိုကြီး က “အရှင်မင်းကြီး … ဆုံ၊ ကျည်ပွေ့တို့လည်း အတက်ပေါက်ပြီ ငါလည်း စာပေကျမ်းဂန်တို့ကို တတ်ပြီ”ဟု ဆို၏။ ကျစွာမင်းကြီးလည်း မိမိအမှတ်မထင် ပြောလိုက်သောစကားကို သတိရကာ အာလာပ သလ္လာပ စကား တို့ကို ပြောဆိုကြလေသည်။ ပုစ္ဆာများကိုလည်း မေးမြန်း၏။ မေးတိုင်းလည်း ဖြေကြားနိုင်၏။ အထစ်အငေါ့မရှိ ဖြေကြားနိုင်၏။ “တပည့်တော်အား ပစ္စည်းလေးပါး ဒါယကာဟူ၍ မှတ်ယူတော်မူပါ” ဟု ဖိတ်ကြားတော်မူပြီး “ကျမ်းပြုတော်မူပါဦး” ဟု လျှောက်ထားလေလျှင် “အိမ်း.. ပြုတာပေါ့လေ”ဟု ဝန်ခံထားခဲ့၏။

ကျစွာမင်းကြီးလည်း ပညာတတ်ရဟန်းအိုကြီးအား မိမိတစ်ဦးတည်း စာပေကျမ်းဂန်များကို မေးမြန်းသည်ထက် ပိဋကတ်အကျော် ဆရာတော်များနှင့် မေးမြန်းပါက ပိုကောင်းမည်ဟု အထင်ရှိကာ ပုဂံပြည်၌ ကျမ်းဂန်တတ် အကျော် ဆရာတော်များ ဖြစ်ကြသော ခြောက်ကျောင်းသားဆရာတော် များနှင့် စာပေတို့ကို မေးမြန်းခြင်းအမှုကို ပြုတော်မူသည်။ ခြောက်ကျောင်းသားဆရာတော် တို့ မေးတိုင်း မေးတိုင်းလည်း ပညာတတ်ရဟန်းအိုကြီး ဖြေကြားနိုင်သည်။

ပညာတတ်ရဟန်းအိုကြီးက “အရှင်ဘုရားတို့ မေးတိုင်း မေးတိုင်း တပည့် တော် ဖြေကြားနိုင်ပါ၏။ အရှင်တို့ကို တပည့်တော် တစ်ဖန်မေးမြန်းပါရစေဦး” ဟုဆိုကာ “အညသမန်းစေတသိက်၌ အည၏ အပါဒါန်ကိုခံပါ”ဟု မေးမြန်းရာ ခြောက်ကျောင်းသား ဆရာတော်တို့ မဖြေနိုင်၊ မဆိုနိုင် ဖြစ်ကြ၏။

ပညာတတ်ရဟန်းအိုကြီးအား စာမေးမြန်းသော ရေကန်ကို စာမေး ရေကန် ဟူ၍ လည်းကောင်း၊ ရုပ်တွက်ရေကန် ဟူ၍ လည်းကောင်း ယခု ထက်တိုင် အမည်တွင်လျက် ရှိသည်။ ပုဂံမြို့ စူဠာမဏိဘုရား အနီး ကျောင်းတိုက် အတွင်းတွင် ရှိ၏။

ရဟန်းအိုကြီး စာပေတတ်မြောက်ပြီဖြစ်၍ ကျည်ပွေ့တစ်ချောင်းတွင် သစ်ရွက် သစ်ခက်များ ချည်နှောင်စုစည်းကာ ကျစွာမင်းကြီးထံ ကြွသွားသည်ကို အကြောင်းပြု၍ ဦးကျည်ပွေ့ဟု ပြည်သူများက ခေါ်စမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။ မှတ်တမ်းများတွင်လည်း ဦးကျည်ပွေ့ဆရာတော် ဟု အမှတ်အသားပြုကြ၏။ နောင်တွင် ဒိသာပါမောက္ခ ဘွဲ့တော်ရရှိသဖြင့် ဒိသာပါမောက္ခဆရာတော် ဟု ကျော်စောထင်ရှား အမှတ်အသားပြုခဲ့ကြသည်။

ဦးကျည်ပွေ့ဆရာတော်သည် ကျစွာမင်းကြီးထံတွင် ကျမ်းပြုရန် ဝန်ခံကတိ ပြုထားခဲ့သည့်အတိုင်း ပုဗ္ဗဂန္ထ ခေါ် သင်ပုန်းကြီးကျမ်းကို စတင်ပြုစုခဲသည်။ ထို ပုဗ္ဗဂန္ထ ခေါ် သင်ပုန်းကြီးကျမ်း၏ အဖွင့်ဋီကာဖြစ်သော သင်ပုန်းကြီး ဋီကာကျမ်း ကိုလည်း ရေးသားပြုစုခဲ့ပြန်သည်။

ဦးကျည်ပွေ့ခေါ် ဒိသာပါမောက္ခဆရာတော်ကြီးသည် နောင်သောအခါ “တရုတ် - မြန်မာစစ်ပြေငြိမ်းရေး” အတွက် (ငြိမ်းချမ်းရေးသံတမန်) အဖြစ် တရုတ်ပြည်သို့ သွားရောက်ခဲ့၍ အထူးကျော်စော ထင်ရှားခဲ့သော ဆရာတော်တစ်ပါး ဖြစ်ခဲ့လေသည်။

တဘောင် -
"ကျည်ပွေ့လည်းပျောက် ၊ မောင်းလည်းရောက် ၊ အနောက်အင်းကြီး ပေါ်လတံ့။ အင်းကြီးအလယ် ၊ ဖားသူငယ် ၊ အစွယ်ပြူးတူး ပေါ်လတံ့။

ကျစွာမင်း၏ သာသနာတော်ဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်မှုများ
-----------------------------------------------------------------
စာပေကျမ်းဂန်တွင် ကျနစွာ တတ်မြောက်ကျွမ်းကျင်သော မင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ပိဋကတ်သုံးပုံကို ကိုးခေါက် ပြန်၍ သင်တော်မူခဲ့ကြောင်းနှင့် မြန်မာရာဇဝင်တို့၌ ဆိုသည်။ ပါဠိ၊ အဌကထာ ဋီကာကျမ်းတို့မှ အထူးထူး သော အဓိပ္ပာယ်တို့ကို ကြံတော်မူသည်ဖြစ်၍ မေးအံ့ သောအရာ၌ ထိုမင်းနှင့်တူသူမရှိ၊ အရိယာသင်္ဃာတော် တို့အားလည်း တစ်နေ့ ခုနစ်ဝါရ စာချတော်မူသည်။ စေတသိက်၊ ရုပ်၊ နိဗ္ဗာန်ရ ပုဂ္ဂိလ်တို့အားလည်း သိစေ လို၍ မောင်းမတို့အား ပြညွှန်းစရာ ပရမတ္ထဗိန္ဓုကို လည်း စီရင်တော်မူသည်။ သဒ္ဒါဖက်ကလည်း သဒ္ဒဗိန္ဓု ကျမ်းကို အဖွင့်ဋီကာနှင့်တကွ ပြုစုတော်မူသည်။ ထို မင်းသည်သာမကာ သမီးတော် သံပျင်မင်းသမီးပင် လျှင် ရဟန်းသံဃာတော်တို့အား စာပို့ချနိုင်လောက် အောင် စာပေကျမ်းဂန်တို့၌ ကျွမ်းကျင် တတ်မြောက်သည်။ သမီးတော်၏ခင်ပွန်း သံပျင်အမတ်သည်လည်း သံပျင်ဋီကာကို စီရင်သည်ဟု ဆိုသည်။

ဆရာတော် သျှင်ဒိသာပါမောက္ခသည် သားတော်ဥဇနာမင်း၊ နရသီဟပတေ့မင်းလက် ထက်တို့၌လည်း မင်းဆရာအဖြစ် ဆက်လက် ကိုးကွယ်ခြင်းခံရလေသည်။

နရသီဟပတေ့(တရုတ်ပြေးမင်း)
-------------------------------------------------
ရှင်ဒိသာပါမောက္ခရဟန်းသည် မြန်မာတို့အတွက် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် ဆက်ဆံမှုသမိုင်းတွင် ပထမဆုံး သံတမန်ဖြစ်သည်ဟုဆိုနိုင်သည်။ ပုဂံမင်းဆက်(၅၂)ဆက်‌မြောက် နန်းတက်သော နရသီဟပတေ့(တရုတ်ပြေးမင်း)လက်ထက်တွင် တရုတ်ပြည်ကို သိမ်းပိုက်ထားသည့် မွန်ဂို(တာတာ)တို့ ပုဂံပြည်ကြီးကိုဖျက်ဆီးလိုက်ကြသဖြင့် နရသီဟပတေ့လည်း တိမ်းရှောင်ထွက်ပြေးရသည်။ သို့ဖြင့် မိမိတို့ပိုက်နက်ဒေသကို ပြန်လည်ပေးအပ်ရန်၊ စစ်ပြေငြိမ်းရန်အတွက် သံတမန်တစ်ဦးကိုစေလွှတ်ရန် ရှာဖွေရာ ရှင်ဒိသာပါမောက္ခအား ရွေးချယ်ခဲ့ကြသည်။ ရှင်ဒိသာပါမောက္ခသည် ပုဂံမှ ဝေးလံလှသည့် တရုတ်ပြည် မြောက်ပိုင်းရှိ မြို့တော် ဘေကျင်းမြို့(ပီကင်း)ထိတိုင် တစ်နှစ်ကျော်ကြာ ခရီးရှည်ကြီးကို သွားရောက်ခဲ့ပြီး ထိုစဉ်က မွန်ဂို ဧကရာဇ် ကူဗလိုင်ခန်နှင့်တွေ့ဆုံကာ သံတမန်ရေးနည်းလမ်းဖြင့် တိုင်းပြည် ငြိမ်းချမ်းရေးကို ဖော်ဆောင်နိုင်ခဲ့သည်။

မင်းဆက် အစီအစဉ်အရ -
-------------------------------------------------
▪ ဓမ္မရာဇာဘွဲ့ခံ ကျစွာမင်းသည် ပုဂံနေပြည်တော်၌ ပုဂံခေတ်ကျောက်စာများအရ ကောဇာသက္ကရာဇ် (၅၉၇)ခု (ခရစ်နှစ် ၁၂၃၆ ခုနှစ်)၊ နံကာလဆန်း (၁၄)ရက်၊ ကြာသပတေးနေ့တွင် နန်းတက်သည်။
▪ကျစွာမင်းလွန်လျှင် သားတော် ဥဇနာမင်း နန်းတက်သည်။
▪ဥဇနာမင်းလွန်သောအခါ နရသီဟပတေ့မင်း(နရပတေ့မင်း)သည် အေဒီ (၁၂၅၆-၁၂၈၇) ကာလအတွင်း စိုးစံသွားခဲ့သည်။

နန်းတက်ခုနှစ် ကွဲလွဲချက်များ
-------------------------------------------------
ပုဂံခေတ်မင်းတို့၏ နန်းစံသက္ကရာဇ်များနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ရာဇဝင်ကျမ်းအများ ကွဲလွဲနေကြသည်။ ကျောက်စာပါသက္ကရာဇ်တို့နှင့် အနီးစပ်ဆုံး သက္ကရာဇ် များကို ဇာတာပုံရာဇဝင်၌သာတွေ့ရသည်။ ကျစွာမင်း နန်းစံနှစ်ကို ဦးကုလားရာဇဝင်၌ (၅၈၁)ခု၊ တွင်းသင်း တိုက်ဝန်ရာဇဝင်၊ မှန်နန်းရာဇဝင်နှင့် ဇာတာပုံရာဇဝင် တို့၌ (၅၉၆)ခု၊ အခြားမှတ်တမ်းများက (၅၉၇)ဟု ဖော်ပြထားကြသည်။

လွဲမှားနေတဲ့ သမိုင်းဇာတ်ကြောင်း
-------------------------------------------------
အမျာအားဖြင့် "ဦးကျည်ပွေ့”ဇာတ်ကြောင်းကို ပြန်လည်ရေးသာကြရာဝယ် "ရှေးအခါက ပုဂံပြည်တွင် ကျစွာမင်းလက်ထက်”မဟုတ်ပဲ "ရှေးအခါက ပုဂံပြည်တွင် နရသီဟပတေ့မင်းလက်ထက်”ရယ်လို့ ပြန်ဆို ရေးသားနေကြသည်ကို တွေ့မြင်ရသည်၊ သို့သော် သမိုင်းကို ပြန်လည်လေ့လာကြည့်တဲ့အခါ မူလပထမ "ကျစွာမင်း”က စတင်ကိုးကွယ်ခဲ့သည်ကို ရှေ့ဦးစွာ ဖော်ပြခဲ့တဲ့ "သင်ပုန်းကြီးဋီကာနိဒါန်း”မှာ ထင်ရှားစွာ တွေ့ကြရပါလိမ့်မည်၊ ထို့နောက် သားဖြစ်သူ "ဥဇနာမင်း"က ဆက်လက်ကိုးကွယ်ခဲ့ရာ၊ ဥဇနာမင်းလွန်ပြီးနောက် ဥဇနာမင်း၏သာတော် "နရသီဟပတေ့မင်း"ကပဲ ဆက်လက်ကိုးကွယ်လာခဲ့သည်ကို ရှေ့ဇာတ်ကြောင်းတွေမှာ ဖော်ပြထားပြီးသားလည်း ဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် ဤဇာတ်ကြောင်းအမှန်ကို သူငါအများ သိရှိ မှတ်သားနိုင်စေရန် ရည်သန်၍ ပြန်လည်ရေးသားလိုက်ရခြင်း ဖြစ်ပါပေတော့သတည်း။ ​(ပြီး)

စကားလက်ဆောင် -
“အသိပညာသည်သာ ဘဝ၏ အလင်းရောင်ဖြစ်ပါသည်။
ဤ ‘ဉာဏပဒေသာ’ မှ ရရှိသော အသိအမြင်များဖြင့် မိမိနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ကို အကျိုးပြုနိုင်သော ပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်ပါစေ။”

လေးစားစွာဖြင့်-
သျှင်ပျို(ဉာဏပဒေသာ)

ကျမ်းကူး/-
▪ ဂန္ထဝင်ကျော် ရဟန်းတော်များ (စာအုပ်)။
▪ သုခမိန်ရေး နဝရတ်ကိုးသွယ် မိုးဂျာနယ်(၂၀၀၈)
▪ မြန်မာ့စွယ်စုံကျမ်း၊ အတွဲ(၂)၊ အပိုင်း(က)၊ စာမျက်နှာ (၁)။ (ပိဋကတ်စာပေကျွမ်းကျင်သော ကျစွာမင်းမြတ်၊ ပြုစုသူ-ဦးဘရှင်)
▪မှန်နန်း အတွဲ ၁၊ ၂၀၀၃၊ စာ - ၃၅၈။
▪မဟာရာဇဝင်-ပ၊ ၂၃၆။

မှတ်ချက်။ ။ လွတ်လပ်စွာ ကူးယူဖော်ပြခွင့်ပြုပါသည်။

#အသိပညာရေးဆိုင်ရာပရဟိတဖောင်ဒေးရှင်း
#သျှင်ပျို_ဉာဏပဒေသာ #ဉာဏပဒေသာ
Crd to owner with respect #

မှတ်သားစရာ ၃၁-မျိုးသော အံ့ဖွယ်ဂမုန်းများ===============================မြန်မာ့ရှေးဟောင်းဆေးပညာ၊ တောတွင်းဆေးဖက်ဝင်အပင်လေ့...
28/08/2026

မှတ်သားစရာ ၃၁-မျိုးသော အံ့ဖွယ်ဂမုန်းများ
===============================

မြန်မာ့ရှေးဟောင်းဆေးပညာ၊ တောတွင်းဆေးဖက်ဝင်အပင်လေ့လာမှုနှင့် ရိုးရာယုံကြည်မှုများအတွင်း “ဂမုန်း” ဟူသောအမည်သည် ထူးခြားစွာ တွေ့ရသည်။ ရှေးကျမ်းများတွင် ဂမုန်းအမျိုးအစားများကို အပင်၏ အရွက်ပုံသဏ္ဌာန်၊ အရောင်၊ အမြစ်၊ အစေး၊ အနံ့နှင့် ပေါက်ရောက်သည့်နေရာတို့ကို အခြေခံ၍ ခွဲခြားဖော်ပြထားသည်။

အချို့ဂမုန်းများကို လူ၊ တိရစ္ဆာန်နှင့် သဘာဝအင်အားများအပေါ် အကျိုးသက်ရောက်စေနိုင်သည်ဟု ရိုးရာယုံကြည်ချက်များနှင့် တွဲဖက်ဖော်ပြထားသကဲ့သို့ အချို့ကို သတ္တုနှင့် ဆေးဖက်ဆိုင်ရာ အသုံးပြုမှုများနှင့်လည်း ဆက်စပ်ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ကြောင့် ဂမုန်း ၃၁-ပါးစာရင်းသည် အပင်အမည်စာရင်းတစ်ခုမျှမဟုတ်ဘဲ ရှေးလူတို့၏ သဘာဝလေ့လာမှု၊ ဆေးပညာအယူအဆနှင့် ရိုးရာယုံကြည်မှုတို့ ပေါင်းစပ်တည်ရှိနေသည့် မှတ်တမ်းတစ်ရပ်ဟု ဆိုနိုင်သည်။

အောက်တွင် “ဂမုန်းညွှန်းကျမ်း” လာ ဖော်ပြချက်များကိုလည်း မူရင်းအဓိပ္ပာယ်မပျက် ပြန်လည်ကိုးကား တင်ပြလိုက်သည်။

၁။ ဂမုန်းဖြူ
--------------------------------------------------
ဂမုန်းဖြူသည် နနွင်းရွက်နှင့် ဆင်တူသော အရွက်ရှိပြီး အမြစ်မှာ ဖြူစင်သည်ဟု ဆိုသည်။ တစ်နှစ်လျှင် တစ်ကြိမ်ခန့် နေရာရွေ့၍ ပေါက်တတ်သဖြင့် “ဂမုန်းလည်” ဟူ၍လည်း ခေါ်ကြသည်။ အဖြူစင်ဆုံးမျိုးမှာ နေရာတစ်နေရာတည်းတွင် အမြဲမတည်ဘဲ ရွေ့လျားပေါက်တတ်သည်ဟု ရှေးကျမ်းက ဆိုသည်။ ထိုအမျိုးကို ကြေးဖြူနှင့်လည်း ဆက်စပ်ဖော်ပြထားသည်။

၂။ ဂမုန်းနီ
--------------------------------------------------
ဂမုန်းနီ၏ အရွက်သည် ဆိတ်ဖူးရွက်ကဲ့သို့ရှိပြီး အရောင်မှာ ပြာလဲ့လဲ့ ဖြစ်သည်။ ပင်ရင်းမှာ နီပြီး နနွင်းတက်နှင့် ဆင်တူသည်။ ထုံးတွင် ခတ်ကြည့်လျှင် အနီရောင်ထင်ရှားလာပြီး ဟင်္သပြဒါးကဲ့သို့ နီရဲမှသာ အစစ်ဟု သတ်မှတ်ထားသည်။

ရှေးရိုးရာယုံကြည်ချက်အရ ဂမုန်းနီသည် သဗ္ဗရာဇ၊ အစိမ်း၊ ဖုတ်၊ တဇ္ဇေ၊ ဘီလူးတို့ကို အနိုင်ယူနိုင်သည်ဟု ဆိုထားပြီး ဂဝံထု၍ ဆောင်ထားလျှင် ရှိမ်းပြီးသည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။

၃။ ဂမုန်းနက်
--------------------------------------------------
ဂမုန်းနက်သည် နနွင်းတက်ပုံနှင့် ဆင်တူပြီး ကျောက်မီးသွေးကဲ့သို့ နက်မှသာ အစစ်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ကိုယ်တွင် လိမ်းထားလျှင် ရှိမ်းပြီးစေသည်ဟူသော ရိုးရာယုံကြည်ချက်ရှိသည်။

ထို့ပြင် ဂဝံထု၍ ဆောင်ထားပါက ရှိမ်းဆာယာအောင်စေသည်ဟု ဆိုပြီး အမှုန့်ပြု၍ ကြေးခပ်ပြားကို လင်းလက်စေရန် အသုံးပြုခြင်း၊ ရေနံတွင် သွန်း၍ “သုဝဏ္ဏဓမ္မရာဇ်” ဖြစ်စေခြင်းတို့ကိုလည်း ရှေးကျမ်း၌ ဖော်ပြထားသည်။

၄။ ဂမုန်းကတိုး
--------------------------------------------------
အရွက်သည် လက်ဝါးခန့်ရှိပြီး အရှည်ဝန်းဝန်းဖြစ်ကာ မြေပြင်မှ တစ်ထွာခန့်အထိ မြင့်တတ်သည်ဟု ဆိုသည်။ အနံ့မွှေးကြိုင်ပြီး အမျိုးသမီးများနှင့် သက်ဆိုင်သော ရိုးရာယုံကြည်ချက်တစ်ရပ်ဖြစ်သည့် “ဣတ္ထိသျှို” ကောင်းသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။

၅။ ဂမုန်းခတ္တာ
--------------------------------------------------
ဂမုန်းခတ္တာသည် ဂမုန်းကတိုးနှင့် အရွက်ပုံသဏ္ဌာန်ဆင်တူသည်။ သို့သော် အရွက်အနားတွင် လက်တစ်လုံးခန့် ရေးရေးနီသော အရောင်ရှိသည်။ ဂမုန်းကတိုးကဲ့သို့ပင် “ဣတ္ထိသျှို” ကောင်းသည်ဟု ရှေးကျမ်းတွင် ဆိုထားသည်။

၆။ ဂမုန်းခွေးလာ
--------------------------------------------------
အရွက်မှာ လက်ဝါးခန့်ရှိပြီး အရွက်ကြောသည် ပြာသာဒ်ပုံသဏ္ဌာန် ထင်ရှားသည်။ ဆိတ်ဖူးရွက်ကဲ့သို့ ပြာပြာ၊ စိမ်းစိမ်း၊ ညိုညိုအရောင်များ တွေ့ရသည်။ ခွေးများကို ချစ်စေတတ်သည်ဟု ရိုးရာအယူအဆအရ ဖော်ပြထားသည်။

၇။ ဂမုန်းကြက်လာ
--------------------------------------------------
ဆိတ်ဖူးရွက်ကဲ့သို့ ပုံသဏ္ဌာန်ရှိပြီး ပြာရောင်နှင့် အစိမ်းရောင် အမျှင်များ တွေ့ရသည်။ ရိုးရာယုံကြည်ချက်အရ ကြက်များကို ချစ်စေတတ်သော ဂမုန်းဟု ဆိုသည်။

၈။ ဂမုန်းဝက်လာ
--------------------------------------------------
အတွင်းဝမ်းမှာ နီပြီး ကျောက်မဲကဲ့သို့ အရောင်ရှိသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ဝက်ကို ချစ်စေတတ်သည်ဟု ရိုးရာအယူအဆအရ သတ်မှတ်ထားသည်။

၉။ ဂမုန်းနွားလာ
--------------------------------------------------
အရွက်ကြောမှာ ညိုရောင်ရှိပြီး အတွင်းဝမ်းမှာ နီသည်။ ညိုမောင်းသောအရောင်ပေါ်တွင် ဖြူဖြူအပြောက်များ ပါရှိသည်။ ရိုးရာယုံကြည်ချက်အရ နွားကို ချစ်စေတတ်သည်ဟု ဆိုထားသည်။

၁၀။ ဂမုန်းပြောက်ကြီး
--------------------------------------------------
နနွင်းပင်နှင့် ဆင်တူပြီး ညိုမောင်းသော အရောင်ပေါ်တွင် အဖြူရောင် ညှင်းပြောက်များ ပါရှိသည်။ အရွက်၏ အစက်အပြောက်ပုံစံကို အဓိကလက္ခဏာအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။

၁၁။ ဂမုန်းပြောက်ငယ်
--------------------------------------------------
ဆိတ်ဖူးရွက်နှင့် ဆင်တူပြီး ဥတွင် ပြာသာဒ်ရောက်သည်ဟု ဆိုသည်။ အရွက်တွင် ညှင်းပြောက်များ ရှိသည်။

၁၂။ ဂမုန်းရှင်သူငယ်
--------------------------------------------------
ဆေးတစ်လုံးပင်နှင့်လည်း ဆင်တူပြီး ငှက်ပျောရွက်နှင့်လည်း ဆင်တူသည်။ အရွက်အဖျားမှာ တိတိဝန်းဝန်းဖြစ်ပြီး အရွက်အရောင်မှာ နီသည်။ ငှက်ပျောခေါင်း၊ ပိန်းခေါင်းကဲ့သို့ သဏ္ဌာန်ရှိမှ အစစ်ဟု ဆိုထားသည်။

အမှုန့်ပြု၍ ဘင်တွင် ဖြူးပြီး ထိုးခြင်း၊ နွားချေးရေတွင် သွန်း၍ ဘင်ဖြူစေခြင်း၊ ဒန်ကို ဖြူး၍ ဒန်သေစေခြင်းတို့ကိုလည်း ရှေးကျမ်းတွင် အသုံးပြုပုံအဖြစ် ဖော်ပြထားသည်။

၁၃။ ရစ်ဂမုန်း
--------------------------------------------------
နနွင်းသဏ္ဌာန်ရှိပြီး အရွက်မှာ နီသည်။ ပြာစိမ်းစိမ်းအရောင်တွင် ညှင်းသေးသေးပြောက်များ ပါရှိပြီး အရွက်သားထူကာ ရွက်ဖျားမှာ စိမ်းသည်။

ရိုးရာအယူအဆအရ “ဣတ္ထိသဗ္ဗသျှို” ပြီးသည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့အပြင် စားသောက်တန်ပြန်၊ သေဆေးစသည်တို့ကို နိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ခဲ့ကြပြီး ကျားမွေ မကိုက်ဝံ့ဟူသော အယူအဆလည်း ပါဝင်သည်။

၁၄။ ဂမုန်းလိပ်မတွား
--------------------------------------------------
ဆိတ်ဖူးရွက်နှင့် ဆင်တူပြီး အရွက်ပုံစံမှာ ကွကွရှိသည်။ အရွက်ကျရာနေရာ၌ အညွန့်နှင့် အပင်သစ်ပေါက်တတ်ပြီး အမြစ်ပေါ်နေတတ်သည်ဟု ဆိုသည်။

ရှေးရိုးရာယုံကြည်ချက်အရ အိမ်မှ ထွက်ပြေးတတ်သော ကျွန်ကျေးများအား ထိုအပင်၏ အမှုန့်ကို ထမင်းဟင်းတွင် ခတ်ကျွေးလျှင် မပြေးနိုင်တော့ဟု ဆိုထားပြီး “ဣတ္ထိသျှို” ကောင်းသည်ဟုလည်း ဖော်ပြထားသည်။

၁၅။ ဂမုန်းလိပ်မေ့
--------------------------------------------------
ဂမုန်းလိပ်မေ့သည် ဇရစ်၊ မဟောရာတို့နှင့် ဆင်တူသည်။ အပင်မှာ သေးငယ်ပြီး အရွက်တစ်ချပ်သာရှိကာ အမြစ်မှာလည်း တစ်လုံးတည်းရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ အရိုးကို ဆိတ်လျှင် နို့ရည်ကဲ့သို့ အရည်ထွက်တတ်သည်။

အမည်အတိုင်းပင် မေ့စေတတ်သည်ဟူသော ရိုးရာယုံကြည်ချက်နှင့် ဆက်စပ်ဖော်ပြထားသည်။

၁၆။ ဂမုန်းဆိတ်လာ
--------------------------------------------------
ခတ္တာရွက်ကဲ့သို့ အရွက်ရှိပြီး ကျောဘက်မှာ နက်ကျောကျော ဖြစ်သည်။ အမြစ်သည် တမာမြစ်နှင့် ဆင်တူသည်ဟု ဆိုထားသည်။

၁၇။ ဂမုန်းလိပ်လာ
--------------------------------------------------
ဆိတ်ဖူးရွက်နှင့် ဆင်တူပြီး အရွက်အတွင်းဝမ်း၌ အပြောက်များ ပါရှိသည်။ အမြစ်တွင် အပေါက်အပေါက်များရှိသည်ဟု ရှေးကျမ်းက ဖော်ပြထားသည်။

၁၈။ ဂမုန်းသင်္ဃာစင်
--------------------------------------------------
အမြစ်သည် ဇလတ္ထာပုံကဲ့သို့ လုံးလုံးဝန်းဝန်း ဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြထားသော ဂမုန်းမျိုးဖြစ်သည်။

၁၉။ ဂမုန်းဂေါ်သဇင် - ဂမုန်းပေါင်း
--------------------------------------------------
ဂမုန်းမျိုးများကို သတ်မှတ်ထားသည့် အစီအစဉ်အတိုင်း မှန်ကန်စွာ စုစည်းအသုံးပြုပါက “ဂမုန်းပေါင်း” ဟူ၍ ခေါ်သည်ဟု ရှေးကျမ်းက ဆိုထားသည်။

၎င်းသည် ခြင်္သေ့၊ ကျား၊ သစ်၊ ဆင်၊ မြင်း၊ ကျွဲ၊ နွား၊ နဂါး၊ မိကျောင်း၊ ဝံ၊ ဘီလူး၊ တဇ္ဇေ၊ ဝနေရုက္ခ၊ ဘုမ္မဋ္ဌနတ်များ၊ ပြိတ္တာများနှင့် စုန်းတို့ကို နိုင်သည်ဟု ရိုးရာယုံကြည်ချက်ဖြင့် ဖော်ပြထားသည်။

ထို့ကြောင့် ဂမုန်းဂေါ်သဇင်ကို အခြားဂမုန်းမျိုးများနှင့် ဆက်စပ်၍ “ဂမုန်းပေါင်း” ဟူသော အယူအဆ၏ အရေးပါသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် တွေ့ရသည်။

၂၀။ ဂမုန်းဆင်လာ
--------------------------------------------------
ဆေးတစ်လုံးရွက်နှင့် ဆင်တူပြီး ရွက်ကြောမှာ စိမ်းစိမ်းဖြစ်သည်။ သရက်ကင်းနှင့်လည်း ဆင်တူကာ အထက်ဖျားမှာ ဆင်ခေါင်းကဲ့သို့ ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ ဆင်ကို ချစ်စေတတ်သည်ဟူသော ရိုးရာယုံကြည်ချက်ကြောင့် “ဂမုန်းဆင်လာ” ဟု ခေါ်ခြင်းဖြစ်နိုင်သည်။ “ဂမုန်းဆင် ကာလကဏ္ဍိ” ဟူ၍လည်း အခြားအမည်ဖြင့် ခေါ်ဆိုကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

၂၁။ ဂမုန်းမြင်း ကာလကဏ္ဍီ
--------------------------------------------------
အရွက်တစ်ဖက်တွင် အရိုး၊ အကြောနှင့် အရွက်အလုံးစုံ နီပြီး တစ်ဖက်မှာ စိမ်းသည်။ အတက်သည် သရက်ကင်းနှင့် ဆင်တူသည်။ မြင်းကို ချစ်စေတတ်သည်ဟု ရိုးရာအယူအဆရှိသည်။

၂၂။ ဂမုန်းလူ ကာလကဏ္ဍီ
--------------------------------------------------
အရွက်သည် ကြက်ဖြူရွက်နှင့် ဆင်တူသည်။ အရွက်ခေါင်းတွင် လှံနှစ်စင်း ကြက်ခြေခတ်ထားသကဲ့သို့ ထူးခြားသော အမှတ်အသားရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ “သဗ္ဗရာဇဣတ္ထိသျှို” ဟု ရှေးကျမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။

၂၃။ ဂမုန်းမ
--------------------------------------------------
ရွှေသားသဏ္ဌာန်ရှိပြီး ပင်လုံးသည် ဝင်ရိုးဖျားကဲ့သို့ ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ ကြောင်ပန်းနှင့် ရှားစောင်းပင်များတွင် ပေါက်တတ်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။

၂၄။ ဂမုန်းကြက်တောင်စင်
--------------------------------------------------
အရွက်ခက်များမှာ ကြက်မွေး၊ ကြက်တောင်နှင့် ဆင်တူသည့် ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသောကြောင့် ထိုအမည်ဖြင့် ခေါ်ဆိုသည်ဟု ယူဆနိုင်သည်။

၂၅။ ရှင်သီဝလိဂမုန်း
--------------------------------------------------
အရွက်များသည် တောက်ပသော အစိမ်းရင့်ရောင်ရှိပြီး လှပသည်။ အပွင့်သည် အဖြူရောင်ရှိပြီး အနံ့အနည်းငယ် (သင်းသင်းလေး) မွှေးသည်။ အစိမ်းရောင် ရိုးတံဖြောင့်ဖြောင့် အပေါ်တွင် အဖြူရောင်အပွင့် ငွားငွားစွင့်စွင့် ပွင့်နေသည်မှာ အင်မတန် ကြည့်ကောင်းပါသည်။ အစိမ်းနှင့် အဖြူ ဆန့်ကျင်ဘက်အရောင်နှစ်ခုကို ပေါင်းစည်းထားသော ပန်းပွင့်၏ အလှသည် ပန်းချီဆန်လှပါသည်။

၂၆။ ဂမုန်းစံပါစု
--------------------------------------------------
နွားမြက်ရင်းပင်နှင့် ဆင်တူသည်။ အစေးထွက်ပြီး အရွက်သားထူထူ၊ အရွက်ကြောစိမ်းစိမ်းနှင့် အမြစ်စုစုရှိသည်ဟု ဆိုထားသည်။

၂၇။ ဂမုန်းလက်ညှိုး
--------------------------------------------------
လက်ညှိုးထိုးနေသည့် ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသောကြောင့် ထိုအမည်ရသည်။ ကျောက်ပင်၊ သစ်ပင်များတွင် ပေါက်တတ်သည်ဟု ရှေးကျမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။

၂၈။ ဂမုန်းကျီးခြေ
--------------------------------------------------
အပင်သေးသေးလေးဖြစ်ပြီး အရွက် သို့မဟုတ် အကိုင်းအခက်မှာ ကျီးခြေပုံသဏ္ဌာန်နှင့် ဆင်တူသည်ဟု ဆိုထားသည်။

၂၉။ ဂမုန်းလက်ဆက်
--------------------------------------------------
အလက်များသည် တစ်လက်နှင့်တစ်လက် ဆက်စပ်နေသည့်ပုံရှိပြီး အဖြူနှင့် အနီရောင် နှစ်မျိုးရှိသည်။ အနီရောင်အမျိုးမှာ “ပီယ” ဖြစ်သည်ဟု ရှေးကျမ်းတွင် သတ်မှတ်ထားသည်။

၃၀။ ဂမုန်းလဝန်း
--------------------------------------------------
အရွက်သည် ကံ့ကော်ရွက်၊ ပိတောက်ရွက်တို့နှင့် ဆင်တူသည်။ အမြစ် သို့မဟုတ် ခေါင်းပိုင်းမှာ ကြက်သွန်ဖြူခေါင်းနှင့် ဆင်တူသည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။

၃၁။ ဂမုန်းပြာသာဒ်
--------------------------------------------------
ဆိတ်ဖူးပင်နှင့် ဆင်တူပြီး အရွက်တွင် “ပြာသာဒ်” ဟု ခေါ်သည့် ထူးခြားသော ပုံသဏ္ဌာန်ရှိသည်ဟု ဆိုသည်။ ရိုးရာအယူအဆအရ “ပီယ” ဖြစ်သည်ဟု ဖော်ပြထားသည်။

ဂမုန်း ၃၁-ပါး၏ ထူးခြားချက်
--------------------------------------------------
ဂမုန်းမျိုး ၃၁-ပါးကို လေ့လာကြည့်လျှင် ရှေးမြန်မာတို့သည် အပင်များကို အမည်ပေးရာတွင် အပင်၏ အရွက်ပုံ၊ အရောင်၊ အမြစ်၊ အစေး၊ အနံ့၊ အပင်အမြင့်၊ ပေါက်ရောက်ရာနေရာနှင့် အခြားအရာများနှင့် ဆင်တူသည့် ပုံသဏ္ဌာန် တို့ကို အလေးထားခဲ့ကြောင်း တွေ့ရသည်။

“ဂမုန်းဖြူ၊ ဂမုန်းနီ၊ ဂမုန်းနက်” ကဲ့သို့ အရောင်ကို အခြေခံ၍ ခွဲခြားသည့် အမည်များရှိသကဲ့သို့ “ဂမုန်းခွေးလာ၊ ဂမုန်းကြက်လာ၊ ဂမုန်းဝက်လာ၊ ဂမုန်းနွားလာ၊ ဂမုန်းဆင်လာ၊ ဂမုန်းမြင်း” စသည်ဖြင့် တိရစ္ဆာန်အမည်များနှင့် ဆက်စပ်ပေးထားသည့် အမည်များလည်း တွေ့ရသည်။

ထို့အပြင် “ဂမုန်းလက်ညှိုး၊ ဂမုန်းကျီးခြေ၊ ဂမုန်းလဝန်း၊ ဂမုန်းပြာသာဒ်” စသည့် အမည်များကလည်း အပင်၏ ပုံသဏ္ဌာန်ကို တိုက်ရိုက်အခြေခံထားပုံရသည်။

သို့ရာတွင် ဤဖော်ပြချက်များအနက် အချို့သည် ခေတ်သစ်ရုက္ခဗေဒအရ အတည်ပြုထားသော မျိုးစိတ်ခွဲခြားချက်များ မဟုတ်ဘဲ ရှေးဟောင်းကျမ်းစာနှင့် ရိုးရာယုံကြည်ချက်များအပေါ် အခြေခံထားသော မှတ်တမ်းများ ဖြစ်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ယနေ့ခေတ်တွင် ဂမုန်းအမည်တစ်ခုချင်းစီကို ခေတ်သစ်အပင်သိပ္ပံအမည်နှင့် တိုက်ရိုက်တူညီသည်ဟု မယူဆသင့်ပေ။

အထူးသဖြင့် အဆိပ်အတောက်ဖြစ်နိုင်သော အပင်များ၊ သတ္တုများနှင့် ဆေးဖက်ဆိုင်ရာ အသုံးပြုမှုများနှင့် ပတ်သက်သည့် ရှေးနည်းများကို လက်တွေ့အသုံးချမည်ဆိုပါက ခေတ်သစ်ဆေးပညာနှင့် ရုက္ခဗေဒပညာရှင်များ၏ အတည်ပြုချက်မရှိဘဲ မစမ်းသပ်သင့်ပေ။

နိဂုံး -

“ဂမုန်းမျိုး ၃၁-ပါး” ဆိုသည်မှာ ရှေးမြန်မာ့အပင်လေ့လာမှုနှင့် ရိုးရာအယူအဆများ၏ စိတ်ဝင်စားဖွယ်ကောင်းသော မှတ်တမ်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤစာရင်းထဲတွင် အပင်များ၏ ပုံသဏ္ဌာန်နှင့် သဘာဝလက္ခဏာများကို အသေးစိတ်ဖော်ပြထားသကဲ့သို့ လူတို့၏ နေ့စဉ်ဘဝ၊ တိရစ္ဆာန်များ၊ ဆေးပညာ၊ သတ္တုနှင့် ရိုးရာမှော်အယူအဆများအထိ ဆက်စပ်ဖော်ပြထားသည်။

ထို့ကြောင့် ဂမုန်း ၃၁-ပါးစာရင်းကို ရိုးရိုး “အပင်အမည်စာရင်း” အဖြစ်သာ မမြင်ဘဲ ရှေးမြန်မာတို့၏ သဘာဝကိုကြည့်မြင်ပုံ၊ အပင်များကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ပုံနှင့် ယုံကြည်မှုယဉ်ကျေးမှုတို့ကို တစ်စုတစ်စည်းတည်း ထင်ဟပ်ပြသနေသော ရိုးရာပညာမှတ်တမ်းတစ်ရပ် အဖြစ် လေ့လာသင့်ပေသည်။

“ကျမ်းလာသည်” နှင့် “သိပ္ပံနည်းကျ အတည်ပြုထားသည်” ဟူသော အချက်နှစ်ရပ်ကို ခွဲခြားနားလည်ပြီး ရှေးစာပေအမွေအနှစ်အဖြစ် ထိန်းသိမ်းလေ့လာနိုင်လျှင် ဂမုန်းညွှန်းကျမ်းကဲ့သို့သော ရှေးဟောင်းဗဟုသုတများသည် မြန်မာ့ရိုးရာပညာသမိုင်းကို ဖော်ထုတ်ရာတွင် အဖိုးတန်သော အထောက်အထားများ ဖြစ်လာနိုင်မည်သာတည်း။ (ပြီး)

သျှင်ပျို(ဉာဏပဒေသာ)

ကိုးကား/-
▪ သုတေသန သရုပ်ပြ အဘိဓာန်

“အသိပညာသည်သာ ဘဝ၏ အလင်းရောင်ဖြစ်ပါသည်။
ဤ ‘ဉာဏပဒေသာ’ မှ ရရှိသော အသိအမြင်များဖြင့် မိမိနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ကို အကျိုးပြုနိုင်သော ပညာရှင်တစ်ဦး ဖြစ်ပါစေ။”

မှတ်ချက်။ ။ လွတ်လပ်စွာ ကူးယူဖော်ပြခွင့်ပြုပါသည်။

#အသိပညာရေးဆိုင်ရာပရဟိတဖောင်ဒေးရှင်း
#သျှင်ပျို_ဉာဏပဒေသာ #ဉာဏပဒေသာ
Crd to owner with respect #

Address


Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Royal Shwe Myanmar posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

  • Want your business to be the top-listed Media Company?

Share