11/10/2025
🌋 Apolaki Caldera: Ang Higanteng
Natutulog sa Ilalim ng Dagat ☄️
📝 Estoryahan likha ni Eyo Laurio
Sa silangang bahagi ng Pilipinas, sa kailaliman ng Philippine Rise (dating Benham Rise), nakahimlay ang isang dambuhalang bulkan na halos kasinglaki ng buong Metro Manila—ang Apolaki Caldera.
Itinuturing itong pinakamalaking caldera sa buong mundo, may lawak na humigit-kumulang 150 kilometro, at natuklasan ng isang Filipina scientist na si Jenny Anne Barretto.
Pinangalanan ito bilang Apolaki, ang Diyos ng Araw at Digmaan sa mitolohiyang Pilipino—isang sagisag ng liwanag, lakas, at katatagan ng lahing Pilipino. Bagama’t matagal nang tahimik at hindi na aktibo, nananatili itong patunay ng nag-aalab na puwersang bumuo sa ating kapuluan. Paalala ito na ang Pilipinas ay nakapatong sa isang buhay na kalikasang laging gumagalaw at nagbabago—isang lupang nilikha ng apoy, tubig, at panahon.
Kamakailan, niyanig ng magnitude 7.4 na lindol ang Davao Oriental, kasunod ng isa pang magnitude 6.2 sa timog ng Mindanao. Nagdulot ito ng pagkasira ng mga gusali, pagguho ng lupa, at takot sa mga pamayanang baybayin. Habang gumigising ang lupa sa Mindanao, napapaalala sa atin ang likas na lakas ng mga puwersang bumuo sa ating bansa—ang parehong puwersang humulma sa Apolaki Caldera.
Ang mga lindol na ito ay bunga ng mga tectonic plates na patuloy na nagbabanggaan sa ilalim ng ating mga paa, nagpapatunay na hindi kailanman natutulog ang kalikasan ng Pilipinas. Sa harap ng ganitong katotohanan, dapat tayong manatiling handa at may kamalayan sa mga panganib na dulot ng kalikasang ating kinabibilangan.
Kasabay ng mga usaping ito ay ang tumitinding tensyon sa West Philippine Sea at iba pang isyung pangkaragatan. Sa gitna ng mga alon ng sigalot, nararapat nating bigyang pansin ang Philippine Rise, kung saan matatagpuan si Apolaki. Bahagi ito ng maritime zone ng Pilipinas, mayaman sa yamang-dagat at posibleng pinagkukunan ng enerhiya sa ilalim ng lupa. Kaya’t ang pagkakatuklas ng Apolaki ay hindi lamang tagumpay sa agham, kundi isang simbolo ng soberanya at pambansang pagkakakilanlan. Habang ipinaglalaban natin ang ating karapatan sa Kanlurang Dagat ng Pilipinas, marapat din nating pahalagahan ang ating yaman sa Silangan—kung saan tahimik na nakahimlay ang higanteng nagbabantay sa ilalim ng dagat.
Sa panahong puno ng takot sa lindol, bagyo, at mga alitan sa pagitan ng mga bansa, may liwanag pa rin sa gitna ng dilim: ang pagbangon ng agham at kamalayang Pilipino. Ang pagkakatuklas ng Apolaki ay bunga ng talino at pagsisikap ng isang Pilipinong siyentipiko—patunay na kaya nating manguna sa larangan ng karagatan at agham. Kung paanong patuloy nating pinag-aaralan ang mga lindol, bulkan, at alon, ganoon din dapat nating tuklasin ang mga lihim ng ilalim ng dagat, dahil dito nakatago ang kasaysayan at pagkakakilanlan ng ating bansa.
Mula sa Apolaki Caldera, maraming aral ang maaaring mapulot: una, ang paggalang sa kalikasan, sapagkat ang lupa at dagat ay may buhay at alaala. Pangalawa, ang kaalaman ay paghahanda, dahil sa pag-unawa sa kalamidad ay nakasalalay ang kaligtasan. Pangatlo, ang pambansang pagkakakilanlan, dahil maging sa kailaliman ng dagat ay may tatak-Pinoy na tuklas. At panghuli, ang pagkakaisa, sapagkat tulad ng sinag ng araw ni Apolaki, dapat tayong magkaisa sa pagharap sa mga pagsubok—mula sa lindol hanggang sa mga alon ng pagbabago.
Sa huli, ang Apolaki ay higit pa sa isang sinaunang diyos o dambuhalang bulkan. Siya ay metapora ng diwa ng Pilipinas—malalim, masigla, at matatag. Sa panahong ginugupo tayo ng mga lindol, bagyo, at sigalot sa karagatan, marapat nating alalahanin ang paalala ng kalikasan:
“Mula sa apoy at dagat tayo isinilang — at sa parehong lakas, tayo’y patuloy na mabubuhay.”
