13/07/2025
آیا امریکا (USA) اټومې ځواک ترڅنګ سایبری ځواک هم لری؟
ارزونه یي دنورو هیوادونو په پرتله
هو
د متحده ایالاتو سایبری پوځ، چې په اصلي ډول د امریکايي سایبر قوماندې (USCYBERCOM) لخوا تنظیم شوی او دهمدی اداری لخوا اداره کیږی، دا په نړۍ کې تر ټولو پرمختللې او ځواکمنه سایبری ځواک یا ډله بلل کېږي، چې په بریدکوونکو او دفاعي وړتیاو کې له نورو هیوادونو څخه مخکې ده.
دلته د نړیوالې درجې په اړه یو تفصیل شوی پرتله ده:
۱ د سایبر په برخه کې سوپر پاور لومړۍ درجه (Tier-1)
متحده ایالات په لومړۍ درجه (Tier 1) کې یوازینی هېواد دی چې دنړیوال دفاعي مطالعاتو انستیتیوت (IISS) لخوا په ترسره شوی سروی کې چې په ۲۰۲۴ کال کې شوی په ټولو مهمو برخو کې برلاسی دی:
- بریدکوونکي سایبری وړتیاوې لکه: سټکسنټ، د ISIS پر وړاندې عملیات
- دفاعي مقاومت لکه: د حیاتي زیربناو ساتنه، "د دفاع مخکې" یعنی مخکې دحملې څخه دهغې دفاعی استراتیژي
- سایبری استخبارات د NSA همکارۍ، نړیوال SIGINT ته لاسرسی
- دکترین او حکومتي روښانه ملي استراتیژۍ، پوځي او مدني همکارۍ
پرتله دنورو هیوادونو سره :
- دوهمه درجه (Tier 2) (ځواکمن خو په ټولو برخو کې نه): چین، روسیه، بریتانیا، اسراییل، فرانسه
- دریمه درجه (Tier 3): شمالي کوریا، ایران (ځواکمن برید خو محدود دفاع/استراتیژي)
۲. سایبری ځواک لپاره د امریکا بودیجه او دهغې اندازه دنورو هیوادونو په پرتله
- امریکا ه ټولو سیالانو څخه ډیر پیسې مصرفوي، چې په 2024 کال کې یې 13.5 میلیارډ ډالره سایبري بودیجه ده (چین ټوله دفاعي بودیجه 178 میلیارډ ډالره ده، خو یوازې یوه برخه یې سایبر ته ځي).
- 6,000+ پرسونل د سایبری قوماندې د سایبر ماموریت ځواک کې دي، چې د NSA له خوا ملاتړ کېږي.
۳. بریدکوونکي وړتیاوې
-په دقیقه بریدونه: لکه سټکسنټ (ایران) او د ISIS شبکو ته زیان رسونه.
- د دفاع مخکې" دکترین: په بهرنیو هېوادونو کې د ګواښونو مخنیوی (لکه په 20+ هېوادونو کې "د لټون عملیات".
۴. دفاعي ځواک او دامریکا متحدین
- د حیاتي زیربناو ساتنه: د خصوصي سکتور او متحدینو سره همکارۍ لکه: NATO، Five Eyes.
- مقاومت: که څه هم کمزورۍ شته، خو امریکا په چټک غبرګون کې مخکې دی (لکه د اوکراین په جګړه کې د روسیې بریدونه ګواښول).
۵. نړیواله اغیزه په پرتله د سیالانو سره
- چین: ځواکمن جاسوسي بریدونه لکه: PLA Unit 61398 خو ضعیف دفاع.
- روسیه: هایبرډ جګړه (لکه اوکراین سایبر بریدونه) خو د امریکا په څیر هماهنګي نلري.
-اسراییل/بریتانیا: سایبری واحدونه خو کوچنۍ اندازه.
د ځواک اوسط پرتله (له ۰–۱۰۰ پورې)
- امریکا: ۱۰۰ (اعلی درجه)
-چین: ۹۰.۳ | روسیه: ۹۰.۱
-بریتانیا/فرانسه/اسراییل: ۷۵–۸۲
-شمالي کوریا/ایران: ۷۰–۷۵
د نورو معلوماتو لپاره د IISS راپور
(https://www.c4isrnet.com/cyber/2021/06/28/who-can-match-the-us-as- a-cyber-superpower-no-one/)
یا د دفاع وزارت سایبر استراتیژي:
(https://www.heritage.org/military-strength/assessment-us-military-power/cyber-warfare-and-us-cyber-command)
#امریکا
#کوریا