Oral Magazine فارسی

13/04/2026

در ادامه رویدادهای خشونت‌آمیز اخیر، گزارش‌ها حاکی از آن است که دو تن از شهروندان هزاره در شهر کویته پاکستان، که به کارهای روزمره معیشتی اشتغال داشتند، در پی یک حمله مسلحانه جان باخته‌اند. این رویداد در امتداد مجموعه‌ای از حوادث مشابه قابل ارزیابی است که طی سال‌های گذشته این جامعه را هدف قرار داده است.

پیش از این نیز، در حمله‌ای در روز جمعه ۲۱ حمل ۱۴۰۵ در ولسوالی انجیل ولایت هرات، ده‌ها غیرنظامی کشته و زخمی شدند. این رویداد در روستای دهمیری رخ داد؛ جایی که افراد مسلح ناشناس گروهی از غیرنظامیان را هدف قرار دادند. بر اساس گزارش‌های موجود، بخش قابل توجهی از قربانیان از میان هزاره‌ها بوده‌اند.

تحلیل این رویدادها نشان می‌دهد که فراتر از هر حادثه منفرد، نوعی الگوی تکرارشونده از آسیب‌پذیری امنیتی در قبال این جامعه وجود دارد. این وضعیت، ضرورت بررسی دقیق‌تر از سوی نهادهای مسئول را برجسته می‌سازد.

مسئولیت‌ها و الزامات

در گام نخست، تأمین امنیت شهروندان، از جمله هزاره‌ها، در حوزه مسئولیت حاکمیت های ذی‌ربط، به‌ویژه در افغانستان و پاکستان، قرار دارد. ایجاد سازوکارهای مؤثر برای پیشگیری از حملات هدفمند، پیگیری قضایی عاملان، و تقویت حفاظت از غیرنظامیان، از جمله اقدامات ضروری در این زمینه محسوب می‌شود.

در سطح بین‌المللی نیز، نهادهای مرتبط می‌توانند با بررسی نظام‌مند این رویدادها در چارچوب حقوق بین‌الملل، به ارزیابی الگوهای خشونت و ارائه توصیه‌های عملی برای کاهش آن بپردازند. توجه به استمرار این حوادث در طول زمان، اهمیت انجام مطالعات مستقل و مبتنی بر شواهد را دوچندان می‌کند.

ضرورت بازنگری در رویکردهای داخلی

در کنار مسئولیت دولت‌ها و جامعه بین‌المللی، این وضعیت نیازمند تأمل و بازنگری در سطح درون‌جامعه‌ای نیز است. تجربه‌های پیشین نشان می‌دهد که تقویت انسجام اجتماعی، ارتقای سطح هماهنگی میان نهادهای مدنی، و توسعه راهکارهای مبتنی بر ظرفیت‌های داخلی می‌تواند در کاهش آسیب‌پذیری نقش مؤثری ایفا کند.

همچنین، بررسی این موضوع که چه خلأهایی—در حوزه سازماندهی اجتماعی، مدیریت بحران، یا نمایندگی مؤثر—ممکن است وجود داشته باشد، می‌تواند به طراحی پاسخ‌های واقع‌بینانه‌تر کمک کند. این فرآیند، در صورت مشارکت گسترده و مسئولانه، می‌تواند زمینه‌ساز بهبود تدریجی وضعیت شود.

24/03/2026

گزارش تصویری از مراسم تکریم و بزرگداشت زنده‌یاد سلطان‌علی کشتمند، صدراعظم پیشین افغانستان، که امروز در شهر کویته برگزار گردید.

22/03/2026

عید سعید فطر و نوروز مبارک

این ایام در حالی فرا رسیده که با یاد دو چهره مهم تاریخ معاصر—استاد عبدالعلی مزاری و سلطان‌علی کشتمند—و در سایه تنش‌ها و ناامنی‌های منطقه و خاورمیانه، بسیاری از هموطنان ما، یعنی افغانستانی‌ها، چه در داخل کشور و چه در ایران و برخی کشورهای عربی، در میان خشونت، بی‌ثباتی و نگرانی به‌سر می‌برند و از آسیب‌پذیرترین اقشار این شرایط به شمار می‌روند.

این دو شخصیت، با وجود تفاوت در مسیر و دیدگاه، در یک اصل مشترک بودند: خدمت به مردم، حمایت از محرومان، و تلاش برای کاهش بی‌عدالتی. تجربه آنان نشان می‌دهد که می‌توان با وجود تفاوت‌های فکری، در راستای منافع عمومی و بهبود وضعیت جامعه هم‌سو و مؤثر عمل کرد.

امروز که مردم ما در نقاط مختلف جهان پراکنده‌اند و با فرهنگ‌ها و اندیشه‌های گوناگون مواجه‌اند، این تجربه بیش از هر زمان دیگری قابل تأمل است. معیار اصلی در ارزیابی افراد و جریان‌ها، باید صداقت، کارنامه و میزان خدمت به مردم باشد، نه صرفاً تفاوت در دیدگاه‌ها. چنین رویکردی می‌تواند زمینه‌ساز همبستگی اجتماعی و مشارکت گسترده‌تر همه اقشار در مسیر توسعه و رفاه عمومی گردد.

در شرایطی که فشارها بیش از همه بر دوش اقشار آسیب‌پذیر سنگینی می‌کند، امید آن است که این دشواری‌ها زودگذر بوده و زمینه برای روزهای روشن‌تر، باثبات‌تر و عادلانه‌تر برای همه مردم افغانستان فراهم گردد.

عیدتان مبارک، نوروزتان پیروز
با آرزوی صحت، آرامش و آینده‌ای بهتر برای همه.

18/03/2026

گزارش فشرده مراسم خاک‌سپاری سلطانعلی کشتمند – لندن، ۱۷ مارچ ۲۰۲۶

روز سه‌شنبه ۱۷ مارچ ۲۰۲۶، پیکر سلطانعلی کشتمند، نخست‌وزیر پیشین افغانستان، در شهر لندن و در گورستان پتنی‌ول واقع در منطقه ریچموند به خاک سپرده شد. مراسم در حدود ساعت ۱ بعد از ظهر، در فضایی آرام اما آکنده از احساس و حضور گسترده دوستداران و همکاران سابق او برگزار گردید.

این مراسم با ادای نماز، دعا و تلاوت قرآن کریم برگزار شد و پیکر وی مطابق آیین‌های مذهبی به خاک سپرده شد؛ امری که در کنار پیشینه سیاسی سکولار او، بازتابی از پیوندهای شخصی و اعتقادی‌اش با سنت‌های دینی خانواده‌اش به شمار می‌رفت.

در این مراسم، جمعی از یاران دیرین، شخصیت‌های سیاسی، و افغان‌ستانی های مقیم کشورهای مختلف—از اروپا تا آمریکا—حضور یافته بودند تا با یکی از چهره‌های برجسته تاریخ معاصر افغانستان وداع کنند. فضای مراسم آمیخته با اندوه، احترام و خاطره‌گویی از سال‌ها فعالیت سیاسی و خدمات دولتی او بود.

از سلطانعلی کشتمند به‌عنوان سیاستمداری وفادار به رفقای حزبی، تکنوکراتی کارآزموده، و شخصیتی متین و کم‌حاشیه یاد شد که با وجود سال‌ها حضور در بالاترین سطوح قدرت، زندگی ساده‌ای داشت و از جنجال‌های سیاسی روزمره پرهیز می‌کرد. او از معدود رهبران سیاسی افغانستان بود که دیدگاه‌هایی چون نظام فدرالی را برای آینده کشور مطرح کرده و در عین تعلق قومی، نگاه ملی و فراگیر را حفظ کرده بود.

شرایط آب‌وهوایی آفتابی و گرم لندن در روز مراسم، برای بسیاری از حاضران حال‌وهوایی نمادین داشت؛ گویی طبیعت نیز در بدرقه این چهره تاریخی سهمی گرفته است.

بدین‌گونه، یکی از چهره‌های تأثیرگذار سیاست افغانستان، پس از سال‌ها دوری از وطن، در غربت به خاک سپرده شد؛ اما یاد و میراث فکری و سیاسی‌اش همچنان در حافظه جمعی مردم باقی خواهد ماند.

روحش شاد و یادش گرامی باد.

16/03/2026

گاهشمار یک تجربه تاریخی

سلطان‌علی کشتمند و درس‌هایی برای آینده افغانستان

۱۹۳۵ – آغاز راه
سلطان‌علی کشتمند در سال ۱۹۳۵ در چهاردهی کابل در خانواده‌ای زحمتکش متولد شد. زندگی او از همان آغاز نشان داد که استعداد و پشتکار می‌تواند از دل ساده‌ترین شرایط اجتماعی نیز راهی به سوی مسئولیت‌های بزرگ باز کند.

سال‌های تحصیل – توجه به اقتصاد و برنامه‌ریزی
او با علاقه به دانش اقتصاد روی آورد و به این باور رسید که توسعه و رفاه یک جامعه بدون برنامه‌ریزی علمی و مدیریت سنجیده امکان‌پذیر نیست.

ورود به عرصه سیاست و اداره کشور
در سال‌های بعد، کشتمند وارد فعالیت‌های سیاسی و اداری شد و در دوره‌های مختلف مسئولیت‌هایی چون وزارت پلان و سپس ریاست شورای وزیران را برعهده گرفت؛ مسئولیت‌هایی که در یکی از دشوارترین دوره‌های تاریخ معاصر افغانستان به او سپرده شد.

دهه شصت خورشیدی – مدیریت در میانه بحران
در زمانی که افغانستان با جنگ و فشارهای اقتصادی روبه‌رو بود، تلاش‌هایی برای پیشبرد برنامه‌های اقتصادی، توسعه برخی طرح‌های زیربنایی و گسترش خدمات عمومی صورت گرفت. هرچند شرایط آن زمان تحقق کامل بسیاری از برنامه‌ها را دشوار می‌ساخت، اما همان تلاش‌ها نشان داد که مدیریت مبتنی بر دانش حتی در سخت‌ترین شرایط نیز می‌تواند روزنه‌هایی از امید و بهبود را ایجاد کند.

گسترش افق مشارکت اجتماعی
در آن سال‌ها زمینه‌هایی فراهم شد تا گروه‌های بیشتری از شهروندان بتوانند در عرصه آموزش، اداره دولتی و فعالیت‌های اجتماعی نقش ایفا کنند. برای بسیاری از مردم، حضور او در ساختار رهبری کشور نشانه‌ای از گشایش نسبی در مسیر مشارکت اجتماعی تلقی می‌شد.

موانع تاریخی و فرصت‌های ناتمام
با وجود این تلاش‌ها، پیچیدگی‌های سیاسی و فضای پرتنش آن دوران سبب شد بسیاری از ظرفیت‌های مدیریتی و برنامه‌های اصلاحی تنها بخشی از امکان تحقق خود را بیابند.

سال‌های پایانی – دوری از وطن
سال‌های پایانی زندگی او نیز در بیرون از کشور سپری شد؛ سرنوشتی که در دهه‌های پرآشوب افغانستان برای بسیاری از شخصیت‌های سیاسی و فکری رقم خورده است.

۲۰۲۶ – پایان یک زندگی، آغاز یک بازاندیشی
در سال ۲۰۲۶ در شهر لندن چشم از جهان فروبست، اما نام و تجربه تاریخی او همچنان در حافظه جمعی افغانستان باقی مانده است.

درس یک تجربه تاریخی

مرور زندگی و کارنامه چنین شخصیت‌هایی یادآور یک حقیقت مهم است:
هرگاه دانش، تخصص، صداقت و توان مدیریتی معیار مسئولیت و خدمت در جامعه قرار گیرد، حتی در دشوارترین شرایط نیز می‌توان مسیرهای پیشرفت را گشود.

افغانستان کشوری است با جمعیت جوان، منابع طبیعی گسترده و موقعیت مهم جغرافیایی. اگر فرصت‌های خدمت بر پایه شایستگی فراهم شود و جامعه بتواند از ظرفیت‌های انسانی خود حمایت آگاهانه کند، رسیدن به رفاه و توسعه پایدار دور از دسترس نخواهد بود.

در مقابل، اگر تعصب‌ها، سوءتفاهم‌ها یا تخریب شخصیت‌ها جای شناخت درست از توانایی‌ها را بگیرد، جامعه ممکن است بار دیگر فرصت‌ها و ظرفیت‌های ارزشمند خود را از دست بدهد.

از این رو، بازخوانی تجربه‌های تاریخی تنها یادآوری گذشته نیست؛ بلکه دعوتی است برای آن‌که جامعه بتواند استعدادهای انسانی خود را بهتر بشناسد، قدر بداند و در مسیر ساختن آینده‌ای روشن‌تر به کار گیرد.

15/03/2026

پیام مجله اورال به مناسبت درگذشت سلطان‌علی کشتمند

درگذشت سلطان‌علی کشتمند، از چهره‌های شناخته‌شدهٔ تاریخ سیاسی افغانستان و نخستین فرد از میان هزاره‌ها که به مقام صدارت کشور رسید، یادآور دوره‌ای مهم و پیچیده از تاریخ معاصر افغانستان است؛ دوره‌ای که جامعهٔ افغانستان در میان تحولات بزرگ سیاسی، اجتماعی و اقتصادی مسیرهای تازه‌ای را تجربه می‌کرد.

سلطان‌علی کشتمند در سال ۱۹۳۵ در چهاردهی کابل در خانواده‌ای زحمتکش چشم به جهان گشود. او با پشتکار و تلاش به تحصیل در رشتهٔ اقتصاد روی آورد و در سال‌های بعد در عرصهٔ فعالیت‌های سیاسی و دولتی نقش گرفت. کشتمند از چهره‌های فعال حزب دموکراتیک خلق افغانستان (شاخهٔ پرچم) بود و در دوره‌های مختلف، به‌ویژه در مقام وزیر پلان و سپس صدراعظم، در ادارهٔ امور کشور سهم مهمی ایفا کرد.

او در دههٔ شصت خورشیدی، در شرایطی دشوار که افغانستان با جنگ و بحران‌های اقتصادی روبه‌رو بود، تلاش کرد برنامه‌هایی در حوزهٔ مدیریت اقتصادی، طرح‌های زیربنایی و گسترش خدمات عمومی پیش ببرد. در کنار این مسئولیت‌ها، کوشش‌هایی نیز برای فراهم‌شدن فرصت‌های آموزشی و مشارکت گسترده‌تر شهروندان در ساختارهای دولتی صورت گرفت که در فضای آن زمان تأثیرات قابل توجهی بر تحولات اجتماعی کشور بر جای گذاشت.

در جامعه‌ای که سال‌ها با نابرابری‌های تاریخی و محدودیت‌های اجتماعی روبه‌رو بود، حضور کشتمند در رهبری دولت برای بسیاری از شهروندان نشانه‌ای از گشایش نسبی در عرصهٔ مشارکت اجتماعی و سیاسی تلقی می‌شد. در همان سال‌ها زمینه‌هایی فراهم گردید تا گروه‌های بیشتری از شهروندان، از جمله اقشار کمتر برخوردار، بتوانند در عرصهٔ آموزش، ادارهٔ دولتی و فعالیت‌های اجتماعی نقش فعال‌تری ایفا کنند.

با وجود این تلاش‌ها، پیچیدگی‌های سیاسی و شرایط پرتنش آن دوران سبب شد که بسیاری از برنامه‌ها و اندیشه‌هایی که می‌توانستند به تغییرات گسترده‌تری منجر شوند، تنها بخشی از ظرفیت خود را تحقق بخشند. سال‌های پایانی زندگی او نیز در بیرون از کشور سپری شد؛ سرنوشتی که برای بسیاری از شخصیت‌های سیاسی افغانستان در دهه‌های پرآشوب گذشته رقم خورده است.

سلطان‌علی کشتمند در ماه مارچ سال ۲۰۲۶ در شهر لندن چشم از جهان فروبست و قرار است مراسم به‌خاک‌سپاری وی نیز در همان شهر برگزار شود.

با این همه، نام و کارنامهٔ او همچنان در حافظهٔ تاریخی افغانستان جایگاه خاص خود را دارد و یادآور بخشی از تلاش‌های سیاسی و اجتماعی در مسیر تحولات آن دوره است. بازخوانی تجربه‌های تاریخی چنین شخصیت‌هایی می‌تواند فرصتی برای اندیشیدن به آینده باشد؛ آینده‌ای که در آن دانش، تجربه و ظرفیت‌های انسانی جامعه بتواند در فضایی مبتنی بر گفت‌وگو، همبستگی و احترام متقابل در خدمت پیشرفت کشور قرار گیرد.

تجربهٔ تاریخ نشان می‌دهد که پیشرفت پایدار زمانی شکل می‌گیرد که جامعه بتواند از گذشته بیاموزد، تفاوت‌ها را به رسمیت بشناسد و ظرفیت‌های انسانی خود را برای ساختن آینده‌ای بهتر به کار گیرد. تقویت فرهنگ گفت‌وگو، همکاری اجتماعی و مسئولیت‌پذیری شهروندان از مهم‌ترین پایه‌های چنین آینده‌ای است.

مجله اورال درگذشت این شخصیت تاریخی افغانستان را با اندوه فراوان به خانواده، بازماندگان، دوستان و همهٔ مردم افغانستان تسلیت عرض می‌کند. خدمات و نقش او در بخشی از تاریخ سیاسی و اجتماعی کشور همواره در حافظهٔ این سرزمین باقی خواهد ماند.

روحش شاد و یاد و نامش گرامی باد.

07/03/2026

اطلاعیه انتشار کتاب : مهاجرت پناه در ناشناخته ها

با خرسندی اعلام می‌گردد کتاب «مهاجرت و پناه در ناشناخته‌ها» منتشر شد.

این اثر حاصل سالها تحقیق، مشاهده میدانی و شنیدن روایت‌های واقعی مهاجران است؛ انسانهایی که مسیرهای

پیچیده، پرخطر و گاه دردناکی را برای بقا، حفظ کرامت انسانی و ساختن آیندهای بهتر پشت سر گذاشتهاند. کتاب با

نگاهی تحلیلی و انسانی، پدیده مهاجرت را به عنوان تجربهای اجتماعی، تاریخی و فرهنگی بررسی کرده و ریشه‌های

آن را در جنگ، ناامنی، تبعیض، فروپاشی ساختارهای اجتماعی و انسداد فرصتهای زندگی تحلیل میکند.

در این اثر، پیامدهای اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و روانی مهاجرت، چالشهای حقوقی پناهندگی، وضعیت زنان و

خانواده‌ها، مشکلات نسل جوان مهاجر و روند سازگاری با جامعه میزبان به صورت جامع بررسی شده است. همچنین

با روایت تجربه‌های واقعی موفقی تها و شکستها در جوامع مهاجرپذیر، بر نقش آموزش، ادغام فرهنگی و مشارکت

اجتماعی تأکید شده است.

این کتاب با حدود ۵۵۰ صفحه، خواننده را از مرحله تصمیمگیری برای مهاجرت تا استقرار و پیشرفت در جامعه مقصد

همراهی میکند و تلاش دارد زمینه تصمی مگیری آگاهانه، شناخت بهتر مسیرها و کاهش خلأ اطلاعاتی در حوزه

مهاجرت را فراهم سازد. مطالعه این اثر برای متقاضیان مهاجرت، پناهندگان، مهاجران مقیم، پژوهشگران و مسئولان

کشورهای مهاجرفرست و مهاجرپذیر توصیه میشود.

علاقهمندان میتوانند نسخه چاپی یا الکترونیکی این کتاب را از طریق لینک آمازون تهیه نمایند :

نسخه چاپی و برقی:

https://a.co/d/03npUF05

https://a.co/d/0jgpcFjo

با سپاس از همراهی شما در ترویج آگاهی و درک متقابل درباره پدیده مهاجرت

‫مهاجرت پناه در ناشناخته ها: مهاجرت پناه در ناشناخته ها‬

01/03/2026

پیام مجله فرهنگی و اجتماعی اورال

درباره تحولات اخیر منطقه و مسئولیت تاریخی جامعه ما

در شرایطی که منطقه با تنش‌ها و درگیری‌های گسترده روبه‌رو است و خبر کشته شدن رهبر جمهوری اسلامی ایران نیز منتشر شده، مجله فرهنگی و اجتماعی اورال لازم می‌داند دیدگاهی انسانی و مسئولانه را با مخاطبان خود در میان بگذارد.

ما مردمی هستیم که دهه‌ها جنگ و بی‌ثباتی را تجربه کرده‌ایم. به همین دلیل باور داریم که از دست رفتن جان هر انسان، بدون توجه به مقام یا دیدگاه سیاسی او، مایه تأسف است. هیچ خشونتی نمی‌تواند جایگزین گفت‌وگو و هیچ مرگی نمی‌تواند راهی برای حل اختلاف‌ها باشد.

در کنار این نگاه انسانی، تجربه تاریخی نیز برای مردم افغانستان اهمیت ویژه‌ای دارد. ملت‌هایی که گذشته خود را با صداقت مرور می‌کنند، بهتر می‌توانند از تکرار اشتباهات جلوگیری کنند.

جامعه هزاره و شیعیان افغانستان در چهار دهه گذشته تجربه‌های پیچیده و گاه دشواری را پشت سر گذاشته‌اند. در این سال‌ها، بسیاری از مردم انتظار داشتند که پیوندهای مذهبی و فرهنگی باعث همبستگی و حمایت بیشتر شود، اما واقعیت‌ها همیشه مطابق این انتظار نبوده است.

در حافظه تاریخی مردم هزاره، سال‌های جنگ داخلی افغانستان از تلخ‌ترین دوره‌ها به شمار می‌رود. فروپاشی غرب کابل و کشته شدن بابه مزاری، که برای بسیاری نماد دفاع از عدالت و محرومان بود، هنوز هم به عنوان بخشی از تجربه تاریخی مردم باقی مانده است.

برای بسیاری از خانواده‌ها، این رویدادها تنها یک فصل تاریخی نیست، بلکه بخشی از زندگی و خاطره شخصی آنان است. طبیعی است که چنین تجربه‌هایی در شکل‌گیری نگاه نسل‌های مختلف تأثیر بگذارد.

همچنین تجربه مهاجرت میلیون‌ها شهروند افغانستان، به‌ویژه به کشورهای همسایه، بخش مهمی از واقعیت چهار دهه گذشته بوده است. بسیاری از مهاجرین در کنار روابط انسانی و فرهنگی با مردم میزبان، با دشواری‌هایی نیز روبه‌رو بوده‌اند که اثر آن تا امروز باقی است.

یادآوری این تجربه‌ها به معنای دشمنی با هیچ ملت یا کشوری نیست. مردم منطقه، از جمله مردم ایران و افغانستان، پیوندهای تاریخی و فرهنگی عمیقی دارند و آینده روابط آنان می‌تواند بر پایه احترام متقابل و شناخت واقعیت‌های گذشته شکل بگیرد.

اما یک واقعیت تاریخی برای جامعه ما روشن است:

مردم ما هرگاه در کشمکش‌های قدرت‌های منطقه‌ای و جهانی وارد شده‌اند، بیش از همه خودشان آسیب دیده‌اند.

به همین دلیل، تجربه تاریخی ما نشان می‌دهد که واکنش‌های احساسی و موضع‌گیری‌های شتاب‌زده، هرچند از سر باور یا احساسات باشد، در درازمدت به سود جامعه ما نبوده است.

امروز میلیون‌ها شهروند افغانستان در کشورهای مختلف جهان زندگی می‌کنند و آینده نسل‌های بعدی آنان با ثبات و امنیت همان جوامع پیوند خورده است. مسئولیت تاریخی ما ایجاب می‌کند که با خردمندی و آرامش، منافع درازمدت جامعه خود را در نظر بگیریم.

بیان دیدگاه انسانی نسبت به مرگ هر انسان، به معنای تأیید عملکرد سیاسی او نیست؛ همان‌گونه که نقد تجربه‌های تاریخی نیز به معنای دشمنی با ملت‌ها نیست.

جامعه ما بیش از هر زمان دیگر به آرامش، عقلانیت و نگاه به آینده نیاز دارد.

اگر از گذشته درسی گرفته باشیم، آن درس این است که آینده نسل‌های ما باید بر پایه دانش، کار، همزیستی و احترام متقابل ساخته شود، نه بر اساس احساسات زودگذر و کشمکش‌های سیاسی.

این پیام تنها از سر مسئولیت فرهنگی و دلسوزی برای آینده نسل‌های بعدی نوشته شده است.

امید ما این است که جامعه ما این دوره حساس را با آرامش و خردمندی پشت سر بگذارد و راهی را انتخاب کند که به امنیت، احترام و آینده بهتر فرزندان ما منتهی شود.

http://oralmagazine.org/post?subcat=notices&id=01983

22/02/2026

داستان «پانچ»، بچه‌میمون یتیمی که در یکی از باغ‌وحش‌های جاپان زندگی می‌کند و صحنه‌هایی از بازی معصومانه‌اش با عروسک کوچکش، پس از آن‌که مادرش در هفت‌ماهگی او را رها کرد، دل میلیون‌ها کاربر شبکه‌های اجتماعی و دوستداران حیات‌وحش را به لرزه آورده است. تصویر دستان کوچک او که عروسکش را در آغوش می‌فشارد، روایت خاموشی از دلتنگی و نیاز به مهر مادری است.

این صحنه‌ها، ناخواسته یادآور هزاران کودک انسان نیز هست؛ کودکانی که در آتش جنگ‌ها و با در اثر جنایت پدر یا مادر خویش را از دست داده‌اند، یا در غربت و تبعیدی ناخواسته، دور از آغوش خانواده روزگار می‌گذرانند. درد یتیمی، چه در جنگل و چه در میان آدمیان، زبانی مشترک دارد؛ زبانی آمیخته با تنهایی، اشتیاق و آرزوی بازگشت به آغوشی که دیگر نیست

21/02/2026

استاد جلال:

«ایقدر که روشنفکرا ره، معلما ره، این‌قدر انجینرا ره، این‌قدر دکترا ره، برادرای جمعیت ما، شورای نظار ما، در بدخشان، در تخار، در قندوز، در اندراب‌ها، در همین خودِ پنجشیر، به هدایت آمر صاحب کشته شدن که همین گلبدین همو قد نکشته. چرا صادقانه گپ نمی‌زنین؟
تو که به مسایل ملی عقیده داری، خو نکش نی روشنفکرِ پنجشیری ره. به هزارها هزار روشنفکر پنجشیری توسط مسعود کشته شد ؛
در چاهِ آهو ۷۳ نفر ره به امر امیر صاحب، بم سرشان انداختند کشتند.