13/06/2026
Kisha e Shën Mëhillit në Vithkuq, Trashëgimia e Shenjtë e Shekullit XVII.
Kisha e Shën Mëhillit në Vithkuq, është ndërtuar në vitin 1682, shekulli XVII dhe është shpallur Monument Kulture Kategoria e Parë, sipas Ligjit nr. 586, datë 17.03.1948, me vendim të Institutit të Shkencave nr. 6, datë 15.01.1963, të Rektoratit të Universitetit Shtetëror të Tiranës nr. 68/7, datë 30.05.1970, dhe me vendim të Ministrisë së Arsimit dhe Kulturës nr. 1886, datë 10.06.1973. Kjo është kisha më e vjetër dhe më e madhe që ruhet në Vithkuq, e pikturuar më pas në vitin 1728.
Kisha përbëhet nga naosi, narteksi dhe hajati. Naosi është i tipit bazilikal, trenefësh, me përmasa të brendshme 15.5 m x 9.5 m. Dy radhë kolonasj ndajnë nefet nga njëri-tjetri, me nefin qendror më të gjerë dhe më të lartë.
Ato lidhen me muret perimetrale përmes një sistemi harqesh që në nefet anësore formojnë bërthama katrore të mbuluara me kupola. Nefi qëndror mbulohet me një qemer cilindrik në gjithë gjatësinë e tij.
Një nef tërthor ndërpret nefet gjatësore, duke krijuar një bërthamë qendrore të mbuluar me kupolë duke fuqizuar hapësirën e brendshme.
Struktura komplekse e qemerëve, kupolave dhe harqeve është e fshehur nga çatia e gjerë dyujëse. Në anën lindore ndodhet apsida, trajtuar me pilastra të lidhura me harqe të shkallëzuara në formë fund lundre. Muratura është e rregullt, e ndërtuar me blloqe guri shmërç.
Narteksi është shtuar më vonë në anën perëndimore dhe ndryshon nga naosi në teknikat e ndërtimit dhe konceptimin e hapësirës. Ai ka një radhë kollonash prej guri dhe një prej druri si dhe është mbuluar me çati prej druri pa tavan.
Hajati në anën jugore të kishës përbëhet nga një harkadë e mbështetur mbi kollona të holla guri, e mbuluar nga zgjatimi i flegrës së çatisë. Harkada e lehtë dhe elegante e zbut masivitetin e çatisë së gjerë të mbuluar me rrasa guri.
Përpara kishës ndodhet një shesh i gjerë, i rrethuar me mure, ndërsa në anën veriore ndodhen varrezat e vjetra të fshatit. Lartësia e objektit arrin rreth 8 metra.