10/08/2026
Elez Isuf Ndreu: Simbol i Qëndresës dhe Trimërisë Dibrane.
Elez Isuf Ndreu (1861–1924) ishte prijës popullor i çetave të Dibrës dhe një figurë emblematike e qëndresës shqiptare. Lindur në fshatin Sllovë të Dibrës, ai ishte bir i Isuf Ndreut, nga një familje që do të bëhej simbol i krahinës. I njohur për trimërinë dhe mençurinë e tij, Elez Isufi u dallua që në moshë të re si udhëheqës i popullit dhe luftëtar i palodhur për mbrojtjen e trojeve shqiptare.
Gjatë jetës së tij, Elez Isufi mori pjesë në ngjarje kyçe të historisë së Shqipërisë. Në vitin 1908, gjatë Kongresit të Manastirit, ai udhëhoqi 200 djelmosha që siguruan zhvillimin e këtij evenimenti të rëndësishëm. Në periudhën 1912–1913, Elez Isufi mori pjesë në kryengritjet e Dibrës dhe Lumës kundër pushtuesve serbë dhe malazezë, ku forcat popullore të Dibrës, Lumës dhe Hasit shkaktuan humbje të mëdha armikut. Më 5 dhjetor 1915, ai goditi Divizionin e Nish*t dhe mori pjesë në beteja të tjera vendimtare, duke treguar aftësi të jashtëzakonshme ushtarake dhe guxim.
Në mars të vitit 1922, Elez Isufi organizoi kryengritjen e parë me armë kundër qeverisë së udhëhequr nga Ahmet Zogu. Pas shumë betejave, ai takoi Zogun në një negociatë pa protokolle zyrtare, duke i dhënë dorën njëri-tjetrit, një ngjarje që la të habitur konsullin anglez Ayres, ndërmjetës i takimit. Gjatë gjithë periudhës 1912–1924, Elez Isufi ishte prezent në pothuajse të gjitha ngjarjet e mëdha politike të vendit, duke lënë një emër të njohur në historinë kombëtare. Një nga thëniet më të njohura të tij ishte:
“Kam çue djemtë në dasëm se u rritën. Vetë po kqyr shpajën se mos ma çart ujku.”
Trimëria e tij është përshkruar edhe në këngë popullore:
“Elez aga i hipka atit
Çoi kabile (popullin) bahi gati
Bahi gati, jam tuj ardhe
Kam shemb Dibër, Reç e Dardhe
Elez aga e tunde malin
Tash nantët vjet lufton me Krajlin…”
Të gjitha betejat i bëri ballë për ballë, deri më 16 dhjetor 1924, kur Elez Isufi u vra pas shpine. Ai la pas një trashëgimi të paharrueshme të sakrificës dhe trimërisë, duke mbetur një simbol i lirisë për Dibrën dhe për Shqipërinë