20/05/2026
PARTIA MË DHA DORËN E SAJ TË PASTËR
I DASHUR SHOKU ENVER HOXHA
Po ju shkruaj thjesht, po ju diftoj çka më thotë zemra ime, po ju dëftej shkurt për luftên që bana dhe fitoren që arrita me ndihmën e nanës parti
Quhem Dila Gjergj Simoni (Demka). Jam bija e nji fshatari të verfën dhe të vuejtun nga regjimet e paraçlirimit në zonën e Zadrimës të rrethit të Lezhës. Baba dhe nana i ushqenin fëmijët në atë kohë me copa buke të thata, shpesh të mykuna dhe me hirën e djathit që merrnim si shpërblim për punën e kryrme nga pronarët e mëdhej të zonës, si Lazër Tuku me shokë.
Sot unë jam 17 vjeçe. Punoj në sektorin e Gjadrit të NBSH-së të Lezhës bashkë me familjen. Kur isha e vogël, afërsisht dy vjeçe, dhe sapo kisha fillue të thosha nanë dhe babé, prindët e mij përparimtarë në shumë anë, por shumë prapanikë nga ana e zakoneve, të ushqyem thellë me idetë e priftit dhe të kishës, që e kishim 20 metra larg shtëpisë, më fejuen me nji moshatarin tim, nga fshati Kodhel i rrethit tonë.
Kaluen vite dhe unë po rritesha. Prindët e mij, që kishin përqafue çdo thirrje të partisë, përkundrazi, në luftën kundër zakoneve prapanike, un dëftun shumë konservatorë, ata heshtën për fejesën time në moshë të mitun, Kur unë u bana afërsisht në moshë sipas zakonit, kur isha në vazhdim të shkollës tetëvjeçare, pjesëtarët e familjes filluen të më thonë: Mos na korit, bijë, ose: -Djali asht nga derë e mirë. Në këtë kohë un edhe kuptoja edhe skuptoja. Mendja m'u çerodit ca nga detyrat e shkollës, ca nga fjalët që më thoshin. Unë për çdo gja heshtja. Koha po kalonte dhe, bashkë me kohën, edhe bisedat e kuvendet pranë zjarrit në familjen teme shtoheshin. Gjithë pjesëtarët e familjes më thoshin të kemi dhanë. Nana më këshillonte se po na e theve besën, zakonin, baba yt ta pret kryet, Unë, megjithëse mësimet e partisë dhe t'mijat fillova me i kuptue, prapë për hir të zakonit kam heshtë, sepse edhe familja ime, mbas gjithë atyne kuvendeve që u banë në rrethin tonë për zhdukjen e zakoneve prapanike dhe për të prishë fejesat e bame në moshë të mitun, heshtën të gjithë pa përjashtim.
Kur pionierët e shkollës tetëvjeçare të Gjadrit, ndër të cilët bajsha pjesë dhe unë. ju dërguen letër juve, i dashtun shoku Enver, dhe në vazhdim të diskutimit të fjalimit tuej të madh të 6 Shkurtit për të prishun fejesat e bame në djep ose në bark të nanës, prapë unë, nga forca e zakonit dhe e ndonji intriganti të fshatit, heshta. Heshtjet e mija i kuptoj si faje të randa, por ja që rrethanat më detyruen të veproj kështu. Kërkova kohët e fundit pranë nanës dhe kunatës që ata të më afronin djalin, ta njihja edhe unë atë, sepse që kur qe ba fejesa nuk e kesha pa asnji herë. Edhe ky hap i emi nuk u përkrah. Nana dhe kunata më thoshin shkurt: Mos ban za sa të mushësh moshën për martesë. Kështu, prit sot e prit nesër, prit e mos folë, siç i thonë, nuk u ba asnji ditë e mundun që unë ta njoh të fejuemin e moshës féminore.
Durova kështu për shumë kohë. Mësimet e partisë dhe tuejat, shoku Enver, fillova me i kuptue edhe ma mirë sa herë që organizata e partisë në fshat dhe organizatat e masave diskutonin probleme të kësaj natyre. Për vendimin që unë dojsha me marrë. se boll durova me fjalët boshe të familjes. më dha zemër fjala juej më 18 tetor 1969. Vendosa edhe unë të dal hapun, të mos shkoj tek dera e tjetrit, ashtu siç na mësoni ju, derr në thes. U them kështu prindërve që të fejuemin e fëminisë nuk do ta marr, sepse edhe ju nuk po më njihni me të, Këtë veprim njerëzit e familjes sime jo vetëm nuk e përshëndetën dhe nuk e aprovuan hapin që kisha hedhun, por përkundrazi, ala u zemruan keq me mue. Prindët u shqetësuen shumë tej thanë na turpnoi, ndërsa disa llafazanë të fshatit përhapën fjalë se u prish nderi i familjes së Gjergjit, Dila e njollosi fshatin, etj.
Familja çdo natë më fliste, herë me t'butë e herë me të egër, me qëllim që të më kthenin nga veprimi i shëmtuet që ushqehej çdo ditë nga konservatorët. Unë u përpoqa pak, them kështu sepse nuk bana sa duhet përpjekje për t'ia mbushë mendjen familjes që ta kuptonin veprimin tim. Kalova kështu disa muej me çqetësime në familje. Njerëzit më të dashtun, pjesëtarët e familjes, më shikonin të gjithë me sy të keq. Unë u mërzita shumë, sepse kudo fjalët e tyne më randonin, por tani unë nuk e konsideroja ma fajtore vehten. Nga mësimet tueja dhe të partisë dija edhe nji gja tjetër: se zjerrit i duhen hedh dru që ai të mos fiket kurrë. Dhe unë kështu bana Në jetë, në shkollë, në punë njihja dhe njoha ma mirë në këta muej plot -telashe familiare të riun puntor të ardhun familjarisht në Gjadër para shumë vjetve nga rrethi i Përmetit, Ali Demkën. Në punë e sipër u miqësova dhe u dashurova me . I thashë përsëri familjes se do të merrja atë që e njoha vetë, të riun Ali Demka.
Por kësaj here prindët dhe disa prapanikë, i dashtun shoku Enver, u egërsuen edhe ma shumë, sepse unë mora të riun e nji feje tjetër, se "përziva fetë", pse prisha, në fund të fundit, çdo zakon të vjetër të zadrimorit, se bana ashtu siç më kanë mësue partia, dhe ju, shoku Enver. Partia edhe kësaj here ma dha dorën e pastër të saj, më afroi çdo ndihmë në familjen time. Megjith atë, prindët nuk dëshironin që unë të qëndroja në shtëpinë e tyne dhe ata të më nxirrnin vetë nuse. Unë nuk u dëshpërova nga këto fjalë dhe, bashkë me shokun tim të jetës, Aliun, dhe me shumë shoqe e sho kë të fshatit, u munduem ta shuejmë zemërimin në familje. Por këtë gja prindët nuk e pranuen. Atëhere unë, bashkë me nji grup
të rijsh e të rejash, me qënë se nuk më donin në shtëpi, me ballin lart, me atë veshjen pak të randë të zadrimores dhe me shokun tim të jetës, u nisëm për në familjen e re, tek prindët e burrit tim. Filloi kështu dasma. Pa shpenzime, por me kangë e valle bashkë me shoqninë dhe pjesëtarët e familjes së Aliut. Në këtë familje përmetare dëgjon fjalët ma të ngrohta: çdo gja për vajzën tonë. Tani unë jam veshun me veshjen e qytetares sonë. Në punë dola fill mbas martesës sonë socialiste. Dola, pra, kështu në dritë, jamë e lumtun ma shumë se kurrë ndenjiherë.
I dashtuni shoku Enver! Partia dhe organizatat e masave në fshatin tonë janë në vazhdim të diskutimit popullor të dy fjalimeve tueja, të 12 shtalorit dhe 15 tetorit 1969. Unë me shumë venesë dola hapun dhe luftova kundër zakeneve prapanike në familjen time. Megjithatë, unë ju them se nuk kam ba ndonji gja të madhe, veç se atë që e kanë ba edhe shumë shoqe të mija. Kjo asht edhe detyra jonë, që ne, në luftë e sipër, të vendosim norma të reja në familje dhe në shoqni Për këtë ngjarje unë kam dashtë me ju shkrue ma parë, por u ndala, sepse detyra ime dhe e gjithë kolektivit ishte që të rregullojmë dhe atë ves të keq, të trashiguem nga e kaluemja, të mbajtunit měni. Tê luftonim, pra, mërinë dhe të hynim e të delnim lirisht të dy familjet. Duke diskutue rreth dy fjalimeve tuaja, unë e ngrita përsëri zanin, zanin e partisë, dhe i bana thirrje familjes sime, që më lindi e më rritu, po për hir të zakonit të vjetër më hodhën jashtë shtëpisë. Unë kërkova të më rikthenin në gjinin e tyne, në gjinin e nanës sime. në gjinin e babës tim, që ka ushqye familjen me tradita të mira, por që kësaj here e prishi.
Edhe këtë detyrë që i vuna vehtes para pak ditëve e realizova me sukses, I dashtun shoku Enver. Të dy familjet, përmetarët dhe zadrimorët, që punojnë e luftojnë për nji qëllim, për qëllimin e lartë të partisë, tani hyjnë e dalin lirisht te njani-tjetri. Bashkë me ta, si bija e dy familjeve, hyj e dal edhe unë dhe së shpejti, kur Aliu të më kthehet nga shërbimi ushtarak, do të shkojmë të dy si dy yje të revolucionit tonë ideologjik.
Me këtë rast më lejoni, i shtrejti shoku Enver, t'ju dhuroj nji fotografi timen nê shejë kujtimi. Pra, Juve që më hapët sytë, më nxorrët në dritë, më dhuruet lumtuninë, unë, bija e partisë dhe jueja, shoku Enver. ju dhuroj fotografinë.
Do t'ju jem mirënjohtëse për jetë partisë dhe ju, shoku Enver. Do të luftoj dhe do të punoj si revolucionare e vërtetë.
Ju përqafoj
Bija e partisë dhe jueja: DILA DEMKA Lezhë (Gjader)
(Marrë nga revista "Shqiptarja e re" 1970.)
