Rrethi i Redaktorëve

14/10/2023

Instinktivisht më erdhi t’i thosha “Ta mbaj unë”, por për fat të mirë nuk e bëra. Kam mësuar ta kontrolloj veten, të paktën për pak kohë. Kam dhënë hua instinktivisht para që nuk i kisha, kam dhuruar kohën që më mungonte, sende që më pas m’u desh t’i blija përsëri. Duket se nuk jam vërtet bujare. Se nuk jam në lartësinë e vrullit tim, siç më ka thënë dikur Dagu.

Daria Bignardi
Sot po e marr pushim

13/10/2023

Tashmë jam mësuar me Gabrielën, por në fillim, kjo gjë më trembte, ndaj dhe i tregova Ana Del Fantes për të.
Ajo më qetësoi: “Edhe fëmijët kur ndihen të vetëm krijojnë një shok imagjinar”, më tha ajo. “Ju jeni shumë e vetmuar tani.”

21/07/2022

"Dashurinë mund ta lypësh, mund ta blesh, mund të ta dhurojnë, mund ta gjesh në rrugë, por ta grabisësh nuk mundesh kurrë. Ke zgjedhur një rrugë të gabuar. Jo, do të ishte gjynah nëse një djalosh i shkëlqyer si ti do të donte ta niste punën kaq keq."

-Siddharta, Hermann Hesse
Përktheu: Edvin Cami

17/05/2022

Të huaj jemi | I. Kadare |

Të huaj jemi ne prej kohësh
Ç'ish për t'u thënë është thënë.
Si gurët që zënë vend në tokë
Një jetë vend ne kemi zënë.

Drejt njëri tjetrit kemi mbyllur
Të gjitha rrugët edhe shtigjet
Si dy qytete mesjetarë
Me mure, heshta dhe me pirgje.

Por natën kur i lodhur truri
Portat i Mbyll me qetësi,
Ti gjen një shteg dhe futesh mbrenda
Një shteg që vetëm ti e di.

Futesh dhe si n'rrugica parqesh
Shetit mes cirkonvolucionesh.
Hyn nëpër ëndrra e shkujdesur,
Fanitesh, qesh, ma bën me dorë.

Po kur mëngjesi zë ofrohet
Nis shqetësohesh befas ti.
Dhe heshturazi del përjashta
Nga shtegu që veç ti e di.

E dita vjen. Rrjedh prap jeta
Dhe ne të dy si dhe më parë
Të ftohtë rrimë e të pamposhtur
Si dy qytete mesjetarë.

10/04/2022

SINDROMA E BRETKOSËS
(Një metaforë për veten që duhet lexuar patjetër)

Ndonjëherë ne tolerojmë situata të dëmshme dhe njerëz për një kohë shumë të gjatë, vetëm sepse ndjekim komandën e heshtur "nëse nuk ka zgjidhje tjetër, duhet ta tolerosh", ashtu si bretkosa në historinë tonë.

Qeniet njerëzore dhe bretkosat janë dy krijesa që kanë fuqi të jashtëzakonshme për t'u përshtatur...

Merrni një bretkocë dhe vendoseni në një enë me ujë dhe filloni ta ngrohni atë...

Me rritjen e temperaturës, bretkosa është në gjendje të rregullojë temperaturën e trupit në përputhje me mjedisin...

Bretkosa vazhdon të përshtatet me rritjen e temperaturës...

Por pikërisht kur uji është gati të arrijë pikën e vlimit, bretkosa nuk arrin të përshtatet më...

Në atë moment bretkosa tenton të hidhet jashtë...

Ajo përpiqet të kërcejë, por nuk mund ta bëjë këtë, sepse humbi të gjithë forcën e saj duke u përshtatur me temperaturën e ujit...

Shumë shpejt bretkosa vdes. Por cili është shkaku i ngordhjes së bretkocës?

Shumë prej nesh do të thoshin se ishte uji i vluar...

Por e vërteta është se ajo që e vrau bretkosën ishte paaftësia e saj për të vendosur se kur duhej të kërcente jashtë...

Ne të gjithë duhet të përshtatemi me njerëzit dhe situatat, por duhet të jemi të sigurt se kur duhet të përshtatemi dhe kur duhet të përballemi...

Ka raste kur duhet të përballemi me situatën dhe të marrim masat e duhura...

Nëse i lejojmë njerëzit të na shfrytëzojnë fizikisht, mendërisht, emocionalisht ose financiarisht, ata do të vazhdojnë ta bëjnë këtë...

Duhet të gjejmë kohën e duhur se kur të "kërcejmë"...

Le të "kërcejmë" sa kemi ende forcë!

28/02/2022

Unë kam një ëndërr | Martin Luther King

Po ti çfarë ëndrre ke?

Dhe ju them sot, miqtë e mi, megjithëse duhet të përballemi me vështirësitë e sotme dhe të nesërme, unë ende kam një ëndërr.

Është një ëndërr e rrënjosur thellë në ëndrrën amerikane. Kam një ëndërr që një ditë ky komb do të ngrihet dhe do të jetojë nën kuptimin e vërtetë të besimit të tij: Ne i marrim këto të vërteta si të mirëqena, se të gjithë njerëzit janë krijuar të barabartë.

Unë kam një ëndërr që një ditë, në kodrat e kuqe të Gjeorgjisë, bijtë e ish-skllevërve dhe bijtë e ish-pronarëve të skllevërve mund të ulen së bashku në tryezën e vëllazërisë.
Kam një ëndërr që një ditë edhe shteti i Misisipit, një shkretëtirë mbytëse e padrejtësisë dhe shtypjes, do të shndërrohet në një oaz të lirisë dhe drejtësisë.

Kam një ëndërr që katër fëmijët e mi të vegjël një ditë do të jetojnë në një komb ku ata nuk do të gjykohen për ngjyrën e lëkurës së tyre, por për përmbajtjen e personit të tyre.

Unë këtë ëndërr e kam sot.
Kam një ëndërr që një ditë atje në Alabama, me racistët e saj të egër, me guvernatorin e saj me buzët që pikojnë me fjalët "ndërhyrje" dhe "anulim". Një ditë në thellësitë e Alabamës djemtë e vegjël të zinj dhe vajzat e vogla të zeza mund të bashkonin duart me djemtë e vegjël të bardhë dhe vajzat e vogla të bardha, si vëllezërit dhe motrat.
Unë këtë ëndërr e kam sot.

Unë kam një ëndërr që një ditë çdo luginë do të përlëvdohet, se çdo kodër dhe mal do të rrafshohet, që vendet e ashpra të kthehen në fusha, që vendet e shtrembër do të ndreqen, lavdia e Zotit të zbulohet dhe të gjithë të gjallët shikoji te gjitha bashke.

09/01/2022

|Kafka dhe kukulla udhëtare|

Një mbrëmje, ndërsa ishte duke shëtitur në Parkun e Berlinit, Kafkës i tërhoqi vëmendjen një vajzë e vogël. Vajza po qante, me dënesa! I afrohet dhe e pyet. Pa ndërprerë të qarat, përgjigja ishte se kishte humbur kukullën e saj të preferuar. I mërzitur po aq sa vajza, Kafka i bashkohet kërkimeve me vajzën, por që rezultojnë një përpjekje e kotë.

Në dëshirën për ta qetësuar, shpik një histori: E dashur, kukulla jote është nisur për një udhëtim. Tani u kujtova! Vajza e sheh me pak mosbesim, që pasohet me pyetjen e natyrshme: Po ju, nga e dini? Oh, mua më ka dërguar një letër, por që për fat të keq e kam harruar në shtëpi. Po të duash – i propozon Kafka – mund të takohemi përsëri nesër dhe të sjell letrën. Ditën tjetër, Kafka i jep vajzës një letër, ‘shkruar’ nga kukulla, ku thuhej: “Të lutem, mos qaj. Jam nisur në një udhëtim për të parë botën. Do të të shkruaj rreth aventurave të mia!”

Kështu nisi një histori, e cila vazhdoi për afro një vit, deri në fund të jetës së Kafkës. Gjatë takimeve, Kafka i lexonte vajzës letrat, shkruar në mënyrë të kujdesshme nga ana e kukullës, në të cilat ajo i tregonte për aventurat dhe bisedat e veta, të cilat vogëlushja i adhuronte.

Më në fund, Kafka i solli vajzës kukullën (ai kishte blerë një të re) – vajza ishte rikthyer në Berlin, pas një udhëtimi të shkurtër.

“Por kjo nuk duket si kukulla ime”- u ankua vogëlushja. Kafka i zgjati vajzës një letër tjetër nga kukulla, në të cilën shkruhej: “Udhëtimet më kanë ndryshuar”.

Vogëlushja përqafoi kukullën e re, e mori dhe iku për në shtëpi, mjaft e lumtur. Vitin tjetër, Kafka ndërron jetë.

Shumë vjet më vonë, vajza, tashmë e rritur, gjen një letër brenda kukullës. Në letrën e vockël, firmosur nga Kafka, shkruhej:

Çdo gjë që do, ndoshta mund të të humbasë një ditë, por në fund dashuria do të rikthehet gjithmonë, në një mënyrë a tjetër!

Shqip: Melsen Kafilaj

06/07/2021

Petrit Ruka, predikuesi i magjisë së letërsisë ka nisur udhëtimin e tij drejt pafundësisë.
E di se cila ka një nga dëshirat e tij të shprehura në një bisedë me botuesin Bujar Hudhri, publikuar online në https://exlibris.al/ ?

"Po të mundja e të isha shtetar do t’i detyroja me një ligj të veçantë arsimor tërë poetët e mirë të Shqipërisë të jepnin ca orë letërsie, mundësisht në çdo shkollë të këtij vendi… Duket si një gjë e marrë? E po shpesh marrëzi të tilla vlejnë shumë ndonjëherë."

KËNGË PËR GRUAN

– gruas së jetës, Zhanit –

Grua, ma ke nxirë jetën dhe jetën ta kam nxirë,
jemi sharë në dritë dhe jemi puthur në errësirë,
kemi vendosur të ndahemi dhe kemi thënë: “epo mirë!”
dhe prapë jemi puthur ashtu… si për lamtumirë.

Kemi gënjyer njeri-tjetrin, kemi bërtitur: “s’të dua”,
kemi pështyrë mbi proverbin se qenkëshim mish e thua,
kemi mburrur kontratat që bëjnë në Amerikë,
kemi thënë një mijë herë: “u mbush kupa dhe pikë”!

Pastaj jemi përqafuar: “epo unë isha në gjumë,“
jam futur në mishin tënd siç futet shkretëtirës një lumë,
jemi sëmurur dhe fshehurazi i jemi lutur qiellit,
na është holluar shpirti nga frika si fija e perit.

Dhe prapë jemi zënë sa janë tundur tepsitë,
kemi ndarë dyshekun me vijë, ah, vijë e florinjtë,
po në errësirë kufirin e kemi shkelur si barbarë
me dredhi ballkanike që as OKB s’i ka parë.

Grua, ma ke nxirë jetën dhe jetën ta kam nxirë,
ma ke pirë gjithë vrerin dhe helmin ta kam pirë,
po ja që s’bëjmë dot pa këtë helm të mallkuar,
mos pushofsh kurrë, moj luftë, qofsh e bekuar!

04/06/2021

Udhëzues për të njohur serbët para se të bisedosh me ta.
nga Pjetër Arbnori

Mënyra si të futen shkjetë (serbët) në shtëpi është e veçantë. Ata s’bëjnë kurrë luftëra të mëdha, veç të vogla. Të madhen e bëjnë kur e dijnë se të kanë mirë përfund. Kur s’mund të të thyejnë futen si bujq, shërbyes, skllevër. Vetëm sa të fusin kokën. Por në atë çast kur janë të sigurt për fitoren, shpërthejnë luftën shkatërrimtare pa pyetur për asnjë marrëveshje që kanë nënshkruar vetë.
Vini re se ç’bëjnë kur shkelin në një vend të huaj: -Ata s’pyesin kurrë se si quhet qyteti, lumi, mali a fusha. Shohin në shpat të një mali një qytet me shtëpi të bardha dhe ia venë emrin Berat! Përshkojnë një fushë të madhe, e quajnë Velipojë! Kalojnë një lum të rrëmbyeshëm dhe e pagëzojnë Bistricë! I ngjiten një mali të zhveshur, e thërrasin Gollobordë! Pushojnë tek një burim i zi, e quajnë Çorovodë! Dhe se kanë për gjë të ta ndërrojnë edhe emrin që ta ka vënë nuni, duke e përkthyer nashke (serbisht). Kur emri është i papërkthyeshëm, të ngisin mbrapa një “viç”, që ta kesh në vend të bishtit gjithë jetën.
Në turrin e parë të marrin plaçkën a tokën që i kanë vënë syrin. Po t’u thyesh hundët tërhiqen menjëherë: – Keqkuptim, keqkuptim, – thërrasin. Në qoftë se mjaftohesh me protesta, të nxjerrin argumente nga më të pabesueshmit. Po t’i kërcënosh, e presin hovin dhe të thonë: – Në jemi për paqen, ne jemi për bisedime, le t’i shtrohemi pleqnisë! Po e hëngre të bisedosh me ta, e tjerrin punën tortë sa të vjen te hunda! N’u tregofsh i fortë në bisedime, ata lidhin paqe me ty! Por si rezultat i paqes ata s’dalin kurrë me humbje, sepse ti harron që në sofër të bisedimeve është malli yt, jo i tyre! E shumta, e shumta, ata do të humbasin atë që të kanë grabitur në fillim, gjë që s’është humbje. Ose pranojnë të ndajnë thelën përgjysmë me ty dhe atëherë të thonë me të qarë, se po bëjnë një sakrificë për hir të paqes! Kështu ata ndahen me fitim dhe përgatiten për një grabitje të re!
Një këso paqeje kanë nënshkruar edhe Uroshi i Dytë me perandorin e Bizantit, Andronik, duke vënë në sofër të bisedimeve trojet tona!

Marrë nga libri “Shqiptarët, serbët dhe grekët” i autorit E. Bytyçi, faqe 348-349

15/06/2020

Lamtumirë Moikom Zeqo!

Ka një mrekulli të vdekjes

Ka një mrekulli të vdekjes të saktë si ligjet
kur trupat tonë do të shpërbëhen në elemente të natyrës,
ndoshta do të takohemi si ujëra nëntokësore,
si humus e kripëra të rrenjët e një bime, që ajo të lulëzoje e te hapi petale
e të mahnite gjithçka me bukurinë anonime.
Do të na lulëzojë eshterat...
Ajme! Po shpirtrat vallë?
Si krijesa ajri do të enden nëpër re,
përherë të dy ndarë dhe asnjëherë një!

Marrë nga

01/05/2018

Ju këshilloj të udhëtoni. Sa më shumë dhe sa më larg që të jetë e mundur.

Punoni sa më gjatë për të kursyer paratë tuaja. Udhëtoni pa iPhone-in e fundit. Largojeni veten jashtë zonës suaj të rehatisë. Përpiquni të kuptoni se si jetojnë njerëzit e tjerë dhe mësoni se bota është një vend shumë më i madh sesa qyteti ku jetoni.

Dhe kur të ktheheni në shtëpi, shtëpia mund të jetë përsëri e njëjta. Dhe sigurisht, ju do të ktheheni në të njëjtën punë, por diçka te ju do të ketë ndryshuar.

Dhe më besoni, që kjo ndryshon gjithçka për mirë.

Anonim

20/04/2018

Oh, ç'recitim emocionues! Nuk mjafton vetëm një herë ta dëgjosh!

Politika dhe populli ne fokus