Sokhet in Australia

23/08/2026

កម្ពុជាគ្មានសម័យណាដែលមានស្កេមអនឡាញច្រេីនដូចសម័យតេជោទេ​ ។

23/08/2026

មូលហេតុដែលបទល្មើសឆបោកតាមអនឡាញ ចេះតែចាប់មិនអស់ គឺដោយសារតែមានមន្ត្រីគ្រាក់ៗមួយចំនួននៅពីក្រោយ។

20/08/2026

#កម្រងរូបភាព នៅ​ថ្ងៃទី​១៩ សីហា ដែល​តុលាការ​ក្រុង​ភ្នំពេញ​សម្រេច​ផ្ដន្ទាទោស​អតីត​ព្រះសង្ឈ លោក ជា វុទ្ធី ដាក់​ពន្ធនាគារ​ចំនួន១៨ខែ និង​ពិន័យ​លុយ​ចំនួន​ពីរ​លាន​រៀល ពី​បទ​ញុះញង់។ មេធាវី​ការពារ​ក្តី​លោក​យល់​ឃើញ​ថា អង្គហេតុ​មិន​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​រូប​លោក ជា វុទ្ធី ទេ ហើយ​មិន​មាន​ភស្តុតាង​ដាក់​បន្ទុក​គ្រប់គ្រាន់​ទេ។ មេធាវីយល់ឃើញថា នេះ​ជា​ភាព​អយុត្តិធម៌​ចំពោះ​កូន​ក្តី ហើយ​កូន​ក្ដី​លោក​មិន​អាច​ទទួល​យក​បាន​ទេ និង​បាន​ឱ្យ​មេធាវី​ប្តឹង​បន្ត​ទៅ​សាលាឧទ្ធរណ៍​ជំទាស់​នឹង​សាលក្រម​នៅ​ថ្ងៃនេះ។

#ទូរទស្សន៍អាស៊ីសេរី #កម្ពុជា #ជាវុទ្ធី #សិទ្ធិមនុស្ស #ចោទប្រកាន់

20/08/2026

18/08/2026

ក្នុងអំឡុងការដឹកនាំរបស់ ហ៊ុន សែន អ្នកប្រឆាំង អ្នកសកម្មជន និងអ្នករិះគន់រដ្ឋាភិបាល ត្រូវបាន គំរាមកំហែង ចាប់ខ្លួន ឃុំខ្លួន ឬប្រឈមនឹងបទចោទព្រហ្មទណ្ឌ។

ជាឧទាហរណ៍ នៅឆ្នាំ២០២៤ លោក ហ៊ុន សែន បានអំពាវនាវឱ្យចាប់ខ្លួនអ្នករិះគន់គម្រោង CLV ខណៈអាជ្ញាធរបានចាប់ខ្លួនមនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ៩៤នាក់ ដែលត្រូវបានរាយការណ៍ថាបានរិះគន់គម្រោងនេះ។

ប្រសិនបើការរិះគន់ដោយសន្តិវិធីត្រូវបានឆ្លើយតបដោយការគំរាម និងការចាប់ខ្លួន តើសេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិ និងប្រជាធិបតេយ្យនៅសល់កម្រិតណា?

18/08/2026

ខ្ញុំតែងសង្កេតឃើញថា រាល់រឿងរ៉ាវចម្រូងចម្រាសនាៗ ដែលខាងមន្ត្រី គ្រោងចេញអនុវត្ត ឬអនុវត្តហើយក្តី ។ តែបើខណៈពេលនោះ មានមហាជនបញ្ចេញមតិទាមទារឱ្យរកដំណោះស្រាយជូនអ្នកដែលរងគ្រោះបានច្រើនលើបណ្ដាញសង្គម រឿងនោះអាចនឹងត្រូវគេផ្លាស់ប្តូរប្រធានបទ ឬអាចមិនអនុវត្តវិញក៏មាន។ ដូច្នេះបានន័យថា មតិមហាជននៅលើបណ្តាញសង្គម គឺអាចមានឥទ្ធិពលជាងច្បាប់ទៅទៀត។ ដ្បិតថារឿងខ្លះ ទាល់តែល្បីក្នុងហ្វេសប៊ុកសិន ទើបអាចរកបានយុត្តិធម៌ ជាក់ស្ដែងដូចករណីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍កាលពីពេលថ្មីៗកន្លងទៅ ដែលកូនអ្នកមានបើកបរបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់អ្នកដទៃជាហូរហែកន្លងមក។

សំណេររបស់៖​ ទស្សនវិជ្ជា

18/08/2026

ការដឹកនាំរបស់ ហ៊ុន សែន អស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍ មានលក្ខណៈ ប្រមូលផ្តុំអំណាច និងរឹតត្បិតលំហប្រជាធិបតេយ្យ។ ចំណុចសំខាន់មួយគឺ ការរំលាយគណបក្សសង្គ្រោះជាតិ (CNRP) នៅឆ្នាំ ២០១៧ ដែល Human Rights Watch ចាត់ទុកថា បានធ្វើឱ្យគ្មានគណបក្សប្រឆាំងដ៏សំខាន់សម្រាប់ការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ២០១៨​ ។

លើសពីនេះ អ្នកនយោបាយ អ្នកវិភាគ​ និងសកម្មជនប្រឆាំងមួយចំនួនត្រូវបានចាប់ខ្លួន ឬកាត់ទោស បិទសេរីភាពសារព័ត៌មាន ដែលផ្សាយការពិត​ និងសិទ្ធិបញ្ចេញមតិរងការគម្រាមកំហែងជាបន្តបន្ទាប់។

17/08/2026

សង្គមរីកចម្រើន ត្រូវលើកស្ទួយអ្នកចេះដឹង មិនមែនបំបិទសំឡេងរិះគន់​ ។

សង្គមដែលរីកចម្រើន គឺជាសង្គមដែល លើកតម្លៃចំណេះដឹង សេរីភាពនៃការគិត និងអ្នកដែលហ៊ាននិយាយការពិត។ ផ្ទុយទៅវិញ ប្រសិនបើអំណាចនយោបាយប្រើការគំរាមកំហែង ការបំភិតបំភ័យ ឬការបំបិទសំឡេងអ្នករិះគន់ នោះមិនមែនជាវិធីកសាងសង្គមរឹងមាំទេ ប៉ុន្តែជាវិធីធ្វើឱ្យសង្គមខ្លាចការនិយាយការពិត។

ករណី លោកបណ្ឌិត កែម ឡី គឺជាឧទាហរណ៍ដ៏ធ្ងន់ធ្ងរមួយ។ លោកត្រូវបានបាញ់សម្លាប់នៅថ្ងៃទី ១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៦ ខណៈកំពុងផឹកកាហ្វេនៅស្ថានីយ៍ប្រេងមួយក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ តុលាការបានផ្តន្ទាទោស អឿត អាង ឱ្យជាប់ពន្ធនាគារអស់មួយជីវិត ប៉ុន្តែ Human Rights Watch, Amnesty International និង International Commission of Jurists បានលើកឡើងជាបន្តបន្ទាប់ថា ការស៊ើបអង្កេតនៅមានចន្លោះប្រហោង និងមិនទាន់បង្ហាញឱ្យឃើញថា តើមានអ្នកផ្សេងទៀតពាក់ព័ន្ធឬអត់។

ចំណុចសំខាន់គឺ មិនគួរបញ្ជាក់ដោយគ្មានភស្តុតាងថា លោក ហ៊ុន សែន ឬរដ្ឋាភិបាលរបស់លោកជាអ្នកបញ្ជាឱ្យសម្លាប់លោក កែម ឡីឡើយ។ ទោះជាយ៉ាងណា ការដែលអង្គការសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិបានរិះគន់ពីភាពមិនពេញលេញនៃការស៊ើបអង្កេត និងអំពាវនាវឱ្យមានការស៊ើបអង្កេតឯករាជ្យ គឺជាមូលហេតុសំខាន់ដែលធ្វើឱ្យសំណួរអំពី នីតិរដ្ឋ ការទទួលខុសត្រូវ និងនិទណ្ឌភាព នៅតែត្រូវបានលើកឡើង។

សង្គមមិនរីកចម្រើនដោយការធ្វើឱ្យមនុស្សចេះដឹងស្ងាត់ទេ។ សង្គមរីកចម្រើន នៅពេលអ្នកចេះដឹងអាចនិយាយការពិតដោយគ្មានការភ័យខ្លាច ហើយច្បាប់អាចការពារជីវិត និងសិទ្ធិរបស់មនុស្សគ្រប់រូបដោយស្មើភាព។

17/08/2026

បងប្អូននៅចាំទេបាតុកម្មនៅស្ទឹងមានជ័យថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៣៖ ការប៉ះទង្គិចរវាងសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ

បាតុកម្មនៅតំបន់ស្ទឹងមានជ័យ ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៣ គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់មួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រចលនាកម្មករកម្ពុជា។ កម្មកររាប់រយនាក់មកពីរោងចក្រ SL Garment បានព្យាយាមដង្ហែទៅកាន់ទីលំនៅរបស់លោក ហ៊ុន សែន ដើម្បីទាមទារប្រាក់ឈ្នួល និងលក្ខខណ្ឌការងារល្អប្រសើរជាងមុន ប៉ុន្តែត្រូវបានកម្លាំងសន្តិសុខរារាំងនៅតំបន់ស្ទឹងមានជ័យ។

១. ការប្រើកម្លាំងដើម្បីរារាំងការតវ៉ា

តាមការស៊ើបអង្កេតរបស់ Human Rights Watch កម្លាំងនគរបាល និងអាជ្ញាធរបានដាក់របាំងរារាំងកម្មករនៅលើមហាវិថីមុនពេលមានការប៉ះទង្គិច។ ការប្រើកម្លាំងដើម្បីទប់ស្កាត់ការដង្ហែរបស់កម្មករ បានបង្កើតស្ថានភាពតានតឹងយ៉ាងខ្លាំង។

២. សិទ្ធិការងារ ក្លាយជាបញ្ហានយោបាយ

បាតុកម្មនេះមិនមែនគ្រាន់តែជាការទាមទារប្រាក់ឈ្នួលនោះទេ។ វាបានបង្ហាញពីបញ្ហាធំជាងនេះ គឺ សិទ្ធិក្នុងការបង្កើតសហជីព សិទ្ធិក្នុងការបញ្ចេញមតិ និងសិទ្ធិក្នុងការជួបជុំដោយសន្តិវិធី។ Human Rights Watch បានរាយការណ៍ពីការគំរាមកំហែង ការបញ្ឈប់ការងារ និងការរំខានដល់សហជីពឯករាជ្យនៅក្នុងវិស័យកាត់ដេរ។

៣. ពីការទាមទារសិទ្ធិ ទៅជាការបង្ក្រាប

បញ្ហាកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរនៅដើមឆ្នាំ ២០១៤ នៅពេលកម្លាំងសន្តិសុខប្រើអាវុធពិតក្នុងការបំបែកបាតុកម្មកម្មករ។ Human Rights Watch បានរាយការណ៍ថា យ៉ាងហោចណាស់មនុស្ស ៥ នាក់បានស្លាប់ និងមនុស្សជាច្រើននាក់រងរបួសក្នុងការបង្ក្រាបបាតុកម្មនៅភ្នំពេញ។

នេះបង្ហាញថា នៅពេលសិទ្ធិពលរដ្ឋត្រូវបានប្រឈមជាមួយអំណាចរដ្ឋ ការប្រើកម្លាំងមិនសមស្របអាចធ្វើឱ្យវិបត្តិសង្គមកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។

៤. បញ្ហានៃការទទួលខុសត្រូវ

ចំណុចដែលគួរឱ្យព្រួយបារម្ភបំផុត គឺការស្វែងរកយុត្តិធម៌ក្រោយពេលមានអំពើហិង្សា។ Human Rights Watch បានរិះគន់ថា ក្នុងករណីបាតុកម្មថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៣ មិនមានការចោទប្រកាន់សមាជិកកងកម្លាំងសន្តិសុខដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រើគ្រាប់ពិតដែលបណ្តាលឱ្យមានអ្នកស្លាប់នោះទេ។

នេះជាសំណួរនយោបាយដ៏សំខាន់៖ ប្រសិនបើប្រជាពលរដ្ឋត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះអំពើរបស់ខ្លួន តើអ្នកមានអំណាចដែលប្រើកម្លាំងហួសហេតុ គួរត្រូវទទួលខុសត្រូវដែរឬទេ?

៥. មេរៀននយោបាយពីស្ទឹងមានជ័យ

ព្រឹត្តិការណ៍ស្ទឹងមានជ័យគួរត្រូវបានចងចាំមិនមែនត្រឹមជាប្រវត្តិសាស្ត្រនៃការតវ៉ារបស់កម្មករទេ ប៉ុន្តែជាការរំលឹកថា ប្រជាធិបតេយ្យមិនអាចវាស់ត្រឹមការមានការបោះឆ្នោតប៉ុណ្ណោះទេ។ វាក៏ត្រូវការសេរីភាពក្នុងការបញ្ចេញមតិ សិទ្ធិជួបជុំ សិទ្ធិសហជីព ស្ថាប័នយុត្តិធម៌ឯករាជ្យ និងការទទួលខុសត្រូវរបស់កងកម្លាំងសន្តិសុខផងដែរ។

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន៖

«ស្ទឹងមានជ័យមិនមែនគ្រាន់តែជាទីកន្លែងនៃបាតុកម្មមួយឡើយ។ វាជានិមិត្តរូបនៃការតស៊ូរបស់ប្រជាពលរដ្ឋដែលទាមទារសិទ្ធិ និងយុត្តិធម៌ ហើយក៏ជាសំណួរដ៏ធំចំពោះអំណាចរដ្ឋថា តើអំណាចមានសិទ្ធិប្រើកម្លាំងដល់កម្រិតណា នៅពេលប្រជាពលរដ្ឋទាមទារសិទ្ធិរបស់ខ្លួន?»

17/08/2026

រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍នៃការគ្រប់គ្រងរបស់លោក ហ៊ុន សែន និងការបន្តអំណាចទៅកាន់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ត្រូវបានអ្នកសង្កេតការណ៍អន្តរជាតិរិះគន់ថា បានបង្កើតប្រព័ន្ធនយោបាយដែលមានលក្ខណៈអំណាចនិយមយ៉ាងខ្លាំង ដោយគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាមានឥទ្ធិពលលើស្ថាប័នរដ្ឋ ស្ថាប័នតុលាការ និងដំណើរការបោះឆ្នោត ខណៈសំឡេងប្រឆាំង សារព័ត៌មានឯករាជ្យ និងសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សប្រឈមនឹងការគំរាមកំហែង ការចាប់ខ្លួន និងការកាត់ទោសដែលត្រូវបានចោទថាមានហេតុផលនយោបាយ។

យោងតាម៖
- Human Rights Watch វាយតម្លៃថា កម្ពុជាមានលក្ខណៈជា រដ្ឋដែលគណបក្សតែមួយមានឥទ្ធិពលខ្លាំង ហើយគណបក្សកាន់អំណាចមានការគ្រប់គ្រងលើស្ថាប័នរដ្ឋ រួមទាំងតុលាការ។
- មុនការបោះឆ្នោតជាតិឆ្នាំ ២០២៣ គណបក្សប្រឆាំងសំខាន់ Candlelight Party ត្រូវបានរារាំងមិនឱ្យចូលរួមការបោះឆ្នោត។
- របាយការណ៍ឆ្នាំ ២០២៦ របស់ Human Rights Watch រាយការណ៍ពីការចាប់ឃុំខ្លួន ការចោទប្រកាន់ដែលមានហេតុផលនយោបាយ និងសម្ពាធលើសកម្មជននិងអ្នកប្រឆាំង។
- Human Rights Watch ក៏រាយការណ៍ថា មានករណីបង្ខំឱ្យសកម្មជនធ្វើការសារភាព ឬសុំទោសជាសាធារណៈ និងចូលរួមជាមួយគណបក្សកាន់អំណាច ដើម្បីទទួលបានការដោះលែង។