26/08/2026
دلته مې درسره وڅارئ
ايا د ایران او عمان نوې هوکړه د تېلو بیې راکمولی شي؟
ایران او عمان د هرمز تنګي له لارې د سوداګریزو بېړیو د خوندي تګ راتګ لپاره د یوه لنډمهاله دهلېز پر جوړولو خبرې بیا پیل کړې دي.
دواړو هېوادونو د تنګي د ماینپاکۍ او د سوداګریزو بېړیو د تګ راتګ د تنظیم په اړه هم خبرې کړې دي.
هرمز تنګی ځکه دومره مهم دی چې له جګړې مخکې د نړۍ شاوخوا پنځمه برخه تېل او مایع طبیعي ګاز له همدې لارې لېږدېدل.
د دې خبر له خپرېدو سره د نړیوالو بازارونو سمدستي توپير راغی.
د چهارشنبې په ورځ د برېنټ تېلو بیه شاوخوا ۳ سلنه راټیټه شوه او نږدې ۸۶ ډالرو ته ورسېده، ځکه بازارونه د هرمز د احتمالي بیا پرانیستل کېدو هیله لري.
افغانستان له سمندر سره مستقیمه لار نه لري او د تېلو او ډېرو وارداتي توکو لپاره په سیمهییزو ترانزیټي مسیرونو، په ځانګړي ډول ایران او پاکستان، متکي دی.
له همدې امله د نړۍ د تېلو بیې او د سیمې د ترانسپورټ وضعیت په افغانستان کې هم د پټرولو، ډیزلو، ترانسپورټ او د توکو د بیو پر بازار اغېز کولی شي.
که د ایران او عمان خبرې بریالۍ شي او د هرمز له لارې د انرژۍ صادرات بېرته عادي شي، د نړیوالو تېلو د عرضې فشار کمېدای شي او دا د افغانستان لپاره هم د سونتوکو د بیو د ثبات یو مثبت عامل کېدای شي.
خو دا لا قطعي هوکړه نه ده؛ د هرمز تګ راتګ لا هم د ج ګړې او سیاسي اختلافاتو له امله له عادي حالت څخه ډېر لرې دی. د رویټرز د معلوماتو له مخې، د اګست په ۲۵مه یوازې پنځه د توکو وړونکې بېړۍ له تنګي تېرې شوې، په داسې حال کې چې د لسو ورځو اوسط ۱۵ بېړۍ و.
اوس خبره داده که هرمز بېرته عادي شي، یوازې د ایران او عمان لپاره نه، بلکې د نړۍ د تېلو بازار لپاره لوی بدلون دی؛ او د افغانستان په څېر وارداتي اقتصادونو کې یې اغېز د سونتوکو له بیو څخه تر ترانسپورټ او د ورځنیو توکو تر قیمتونو پورې رسېدلی شي.
