Aviation Day

Bellen Routebeschrijving Website Contact opnemen met het bedrijf

Aviation Day Non-profit organization. Do you have a passion for all things aviation? Join us for AVIATION DAY
check-out our website : www.aviationday.be

16/10/2026
15/10/2026

80 Years Belgian AIr Force 1980-2026 : Reclaiming the Skies,How Belgium Rebuilt Its Air Capabilities for a New Era
Defensie - La Défense - Belgian Defence Belgian Air Force 15th Wing Air Transport - Belgian Air Force 1 Wing Basis Koksijde Kleine-Brogel Air Base Florennes Air Base

Van F-16 tot F-35: de Belgische Luchtmacht in een tijdperk van verandering (1980–2026)

Tussen 1980 en 2026 veranderde de Belgische Luchtmacht ingrijpend. De F-16 Fighting Falcon groeide uit tot de ruggengraat van de gevechtsluchtvaart, terwijl internationale operaties, nieuwe transportvliegtuigen, helikopters, onbemande systemen en grondgebonden luchtverdediging de opdrachten en organisatie van de Luchtmacht hertekenden.

De F-16 luidt een nieuw tijdperk in
Aan het einde van de jaren zeventig koos België samen met Denemarken, Nederland en Noorwegen voor de Amerikaanse F-16 Fighting Falcon. De eerste Belgische toestellen arriveerden vanaf 1979. De F-16 verving onder meer de F-104G Starfighter en combineerde luchtverdediging met mogelijkheden voor grondaanvallen.

Naast de F-16 bleef de Mirage 5 aanvankelijk in dienst. Het toestel onderging het Mirage System Improvement Program (MirSIP), waarbij onder meer de avionica en navigatiesystemen werden verbeterd en vaste canards werden aangebracht. Uiteindelijk werden de Mirage 5's uit dienst genomen en de MirSIP Marage 5 werden werden aan Chili verkocht.

Om de F-16 operationeel te houden, kreeg een aanzienlijk deel van de vloot vanaf de jaren negentig een Mid-Life Update (MLU). Die omvatte verbeterde avionica, missiecomputers, multifunctionele schermen en uitgebreidere navigatie- en wapensystemen. De bewapening evolueerde naar onder meer lasergestuurde bommen, GPS-geleide JDAM-bommen en AIM-120 AMRAAM-lucht-luchtraketten.

Van NAVO-afschrikking naar internationale operaties
Na het einde van de Koude Oorlog verschoof de nadruk steeds meer naar internationale inzet. Belgische F-16's namen deel aan NAVO-operaties boven het voormalige Joegoslavië, waaronder Deliberate Force in 1995 en Allied Force tijdens de Kosovo-oorlog in 1999.

Daarna volgden opdrachten in Afghanistan, de NAVO-operatie Unified Protector boven Libië in 2011 en de strijd tegen Daesh in Irak en Syrië onder de naam Desert Falcon, met verschillende inzetperiodes tussen 2014 en 2021. Naast luchtsteun en precisieaanvallen bleef ook de bewaking van het NAVO-luchtruim belangrijk, onder meer tijdens Baltic Air Policing en opdrachten aan de oostflank van het bondgenootschap.

De 15de Wing: van Hercules naar Atlas
De 15de Wing Luchttransport in Melsbroek veranderde eveneens sterk. De twaalf C-130H Hercules-toestellen, die vanaf 1972 in dienst kwamen, vormden decennialang de kern van het tactische luchttransport. Ze werden ingezet voor militaire opdrachten, humanitaire hulp en evacuaties, waaronder *Red Kite* tijdens de evacuatie uit Afghanistan in 2021. In december 2021 werd de laatste Hercules uitgefaseerd.

Ook de overige transportvloot evolueerde. De Boeing 727-29QC maakte in 1997 plaats voor twee Airbus A310-222's, die vanaf 2009 werden vervangen door een geleasede Airbus A330-300. Kleinere types zoals de HS.748 en Swearingen Merlin IIIA verzorgden verbindingen en gespecialiseerde opdrachten. De Falcon 20E en Falcon 900B werden onder meer gebruikt voor VIP-vervoer en medische opdrachten. Vier Embraer ERJ-vliegtuigen verzorgden regionale verbindingen tot de laatste exemplaren in december 2020 uit dienst gingen. Vanaf 2020 kwamen twee Falcon 7X-toestellen beschikbaar voor langeafstands- en VVIP-vervoer.

België neemt daarnaast deel aan de multinationale Multinational MRTT Unit, die met Airbus A330 MRTT's luchttransport en bijtanken in de lucht verzorgt.

De belangrijkste vernieuwing was de Airbus A400M Atlas. België bestelde samen met Luxemburg acht toestellen: zeven voor België en één voor Luxemburg. De eerste Belgische A400M arriveerde in oktober 2020. De toestellen worden geëxploiteerd door een binationale eenheid. De overgang vereiste ook nieuwe opleidingen, onderhoudsvoorzieningen en aangepaste infrastructuur.

De integratie van de legerluchtvaart
In 2004 werden de luchtvaartmiddelen van de Landmacht geïntegreerd in de operationele structuur van de Luchtmacht. Daarmee kwamen verschillende militaire luchtvaartcapaciteiten onder één organisatie. Tot de betrokken toestellen behoorden onder meer de Agusta A109BA Hirundo en de Alouette II. De A109 werd gebruikt voor uiteenlopende militaire opdrachten, waaronder verkenning en antitanktaken; de Alouette II vervulde onder meer observatie-, verbindings- en opleidingsopdrachten. Ook lichte vliegtuigen zoals de Britten-Norman Islander behoren tot de geschiedenis van de Belgische militaire luchtvaart.

De helikoptercapaciteit evolueerde later verder met de NH90, waarvan België zowel de maritieme NFH- als de tactische transportversie TTH aanschafte. De NH90 TTH, in België ook aangeduid als MTH (Multi-purpose Transport Helicopter), was bedoeld voor transport en ondersteuning van landoperaties. De NFH richtte zich op maritieme opdrachten en ondersteuning van de Marine. De hoge exploitatiekosten en beschikbaarheidsproblemen van de TTH leidden uiteindelijk tot de beslissing deze versie uit te faseren en te vervangen door lichtere helikopters, waaronder de H145M. De NFH behoudt zijn maritieme rol.

Van Sea King naar nieuwe helikoptercapaciteiten
De Westland Sea King Mk.48 werd vanaf 1976 geleverd en groeide uit tot een icoon van de Belgische zoek- en reddingsdienst. De helikopter voerde reddingsopdrachten boven de Noordzee uit en speelde een rol bij de hulpverlening na de ramp met de ferry *Herald of Free Enterprise* in maart 1987. In 2019 kwam zijn operationele loopbaan bij de Belgische Defensie ten einde.

De NH90 NFH nam een deel van de taken over, maar was geen eenvoudige één-op-éénvervanger voor alle reddingsopdrachten. De taakverdeling tussen maritieme opdrachten en reddingscapaciteit veranderde mee. Het is de bedoeling dat er een vervanger komt voor de SAR-taak, zodat de NH90 NFH zich op maritieme opdrachten kan concentreren.

Opleiding en Luchtkadetten
De SIAI-Marchetti SF.260 bleef jarenlang een belangrijk toestel voor de basisopleiding van militaire piloten. Voor de voortgezette opleiding van jachtpiloten gebruikte België de Alpha Jet. De samenwerking met Frankrijk bracht een deel van de opleiding naar Cazaux, waar Belgische en Franse piloten samen trainden.

Ook de band tussen jongeren en de militaire luchtvaart kreeg een nieuwe organisatorische vorm. De Royal Belgian Air Cadets, die sinds 1955 officiële steun van de Luchtmacht kregen, bieden jongeren een gestructureerde kennismaking met de luchtvaart. In juni 2026 werden de Luchtkadetten geïntegreerd binnen de Luchtmacht.

F-35A en MQ-9B: nieuwe luchtcapaciteiten
In 2018 besliste België de F-16 te vervangen door de Lockheed Martin F-35A Lightning II. De oorspronkelijke bestelling omvatte 34 toestellen; later werd een uitbreiding naar 45 aangekondigd. Op 13 oktober 2025 landden de eerste drie Belgische F-35A's in Florennes.
De F-35 is meer dan een gevechtsvliegtuig. Zijn sensoren en gegevenssystemen zijn ontworpen om informatie te verzamelen, te verwerken en met andere eenheden te delen. De invoering vraagt daarom ook nieuwe infrastructuur, onderhoud, opleiding en beveiligde communicatie. Florennes is de eerste Belgische basis voor het type; Kleine-Brogel volgt volgens de aangekondigde planning.

Met de MQ-9B SkyGuardian versterkt België zijn mogelijkheden voor langdurige bewaking en inlichtingenverzameling. In 2026 werd een Belgisch toestel naar Sigonella op Sicilië ontplooid ter ondersteuning van NAVO-operaties in de Middellandse Zee. De MQ-9B voegt zo een onbemande capaciteit toe aan de bemande gevechts- en transportvloot.

De terugkeer van grondgebonden luchtverdediging: NASAMS
Na jaren van beperkte grondgebonden luchtverdediging investeert België opnieuw in de bescherming van het luchtruim.

Français
Du F-16 au F-35 : l’armée de l’air belge à l’ère du changement (1980–2026)

Entre 1980 et 2026, l’armée de l’air belge a connu une transformation profonde. Le F-16 Fighting Falcon est devenu la pierre angulaire de l’aviation de combat, tandis que les opérations internationales, les nouveaux avions de transport, les hélicoptères, les systèmes sans pilote et la défense antiaérienne terrestre ont profondément fait évoluer ses missions et son organisation.

Le F-16 ouvre une nouvelle ère
À la fin des années 1970, la Belgique a choisi le F-16 Fighting Falcon américain, en coopération avec le Danemark, les Pays-Bas et la Norvège. Les premiers appareils belges sont arrivés à partir de 1979. Le F-16 a notamment remplacé le F-104G Starfighter et combinait des capacités de défense aérienne avec des possibilités d’attaque au sol.

Parallèlement au F-16, le Mirage 5 est resté en service dans un premier temps. L’appareil a bénéficié du Mirage System Improvement Program (MirSIP), qui a notamment permis d’améliorer l’avionique et les systèmes de navigation, ainsi que d’installer des plans canards fixes. Les Mirage 5 ont finalement été retirés du service, et les appareils modernisés dans le cadre du programme MirSIP ont été vendus au Chili.

À partir des années 1990, une partie importante de la flotte de F-16 a bénéficié d’une *Mid-Life Update* (MLU) afin de prolonger sa durée de vie opérationnelle. Cette modernisation comprenait une avionique améliorée, de nouveaux ordinateurs de mission, des écrans multifonctions et des systèmes de navigation et d’armement plus performants. L’armement a notamment évolué avec l’introduction de bombes guidées par laser, de bombes JDAM guidées par GPS et de missiles air-air AIM-120 AMRAAM.

De la dissuasion de l’OTAN aux opérations internationales
Après la fin de la guerre froide, les missions internationales ont pris une importance croissante. Les F-16 belges ont participé aux opérations de l’OTAN au-dessus de l’ex-Yougoslavie, notamment à *Deliberate Force* en 1995 et à *Allied Force* pendant la guerre du Kosovo en 1999.

D’autres déploiements ont suivi en Afghanistan, lors de l’opération de l’OTAN *Unified Protector* au-dessus de la Libye en 2011, puis dans le cadre de la lutte contre Daech en Irak et en Syrie, sous le nom de *Desert Falcon*. Cette dernière opération a connu plusieurs périodes de déploiement entre 2014 et 2021. Outre l’appui aérien et les frappes de précision, la surveillance de l’espace aérien de l’OTAN est restée une mission importante, notamment dans le cadre de *Baltic Air Policing* et des missions sur le flanc oriental de l’Alliance.

La 15e Escadre : du Hercules à l’Atlas
La 15e Escadre de transport aérien, basée à Melsbroek, a elle aussi connu une profonde évolution. Les douze C-130H Hercules, entrés en service à partir de 1972, ont constitué pendant des décennies le cœur du transport tactique belge. Ils ont participé à des missions militaires, à des opérations humanitaires et à des évacuations, notamment lors de l’opération *Red Kite* en Afghanistan en 2021. Le dernier Hercules a été retiré du service en décembre 2021.

Le reste de la flotte de transport a également évolué. En 1997, le Boeing 727-29QC a été remplacé par deux Airbus A310-222, eux-mêmes remplacés à partir de 2009 par un Airbus A330-300 en location. Des appareils plus légers, tels que le HS.748 et le Swearingen Merlin IIIA, assuraient des missions de liaison et des tâches spécialisées. Les Falcon 20E et Falcon 900B étaient notamment utilisés pour le transport de personnalités et certaines missions médicales. Quatre avions Embraer ERJ ont assuré des liaisons régionales jusqu’au retrait des derniers appareils en décembre 2020. À partir de 2020, deux Falcon 7X ont été mis à disposition pour le transport à longue distance et le transport de très hautes personnalités.

La Belgique participe également à la *Multinational MRTT Unit*, une unité multinationale qui exploite des Airbus A330 MRTT pour le transport aérien et le ravitaillement en vol.

La principale évolution a été l’arrivée de l’Airbus A400M Atlas. La Belgique a commandé huit appareils avec le Luxembourg : sept pour la Belgique et un pour le Luxembourg. Le premier A400M belge est arrivé à Melsbroek en octobre 2020. Les appareils sont exploités par une unité binationale. Leur mise en service a également nécessité de nouvelles formations, des installations de maintenance adaptées et des infrastructures modernisées.

L’intégration de l’aviation de l’Armée de terre
En 2004, les moyens aériens de l’Armée de terre ont été intégrés dans la structure opérationnelle de la Force aérienne. Plusieurs capacités aériennes militaires ont ainsi été réunies au sein d’une même organisation. Parmi les appareils concernés figuraient notamment l’Agusta A109BA Hirundo et l’Alouette II. L’A109 était utilisé pour différentes missions militaires, dont la reconnaissance et les missions antichars. L’Alouette II assurait notamment des missions d’observation, de liaison et de formation. Des avions légers tels que le Britten-Norman Islander font également partie de l’histoire de l’aviation militaire belge.

La capacité en hélicoptères a ensuite évolué avec l’arrivée du NH90, dont la Belgique a acquis la version maritime NFH et la version de transport tactique TTH. Le NH90 TTH, également désigné en Belgique sous le nom de MTH (*Multi-purpose Transport Helicopter*), était destiné au transport et à l’appui des opérations terrestres. Le NFH était principalement affecté aux missions maritimes et au soutien de la Marine. Les coûts d’exploitation élevés et les problèmes de disponibilité du TTH ont finalement conduit à la décision de retirer cette version du service et de la remplacer par des hélicoptères plus légers, notamment le H145M. Le NFH conserve son rôle maritime.

Du Sea King aux nouvelles capacités héliportées
Le Westland Sea King Mk.48 a été livré à partir de 1976 et est devenu un symbole du service belge de recherche et de sauvetage. Il effectuait des missions de secours au-dessus de la mer du Nord et a notamment contribué aux opérations de sauvetage après le naufrage du ferry *Herald of Free Enterprise* en mars 1987. Sa carrière opérationnelle au sein de la Défense belge a pris fin en 2019.

Le NH90 NFH a repris une partie des missions, mais il ne constituait pas un remplacement direct de toutes les capacités de recherche et de sauvetage. La répartition entre les missions maritimes et les opérations de sauvetage a elle aussi évolué. L’objectif est de trouver un appareil de remplacement pour la mission SAR, afin que le NH90 NFH puisse se concentrer sur ses missions maritimes.

Formation et Cadets de l’Air
Le SIAI-Marchetti SF.260 est resté pendant de nombreuses années un appareil important pour la formation de base des pilotes militaires belges. Pour la formation avancée des pilotes de chasse, la Belgique utilisait l’Alpha Jet. La coopération avec la France a transféré une partie de la formation sur la base française de Cazaux, où les pilotes belges et français s’entraînaient ensemble.

Les liens entre les jeunes et l’aviation militaire ont également connu une évolution organisationnelle. Les Royal Belgian Air Cadets, qui bénéficient du soutien officiel de la Force aérienne depuis 1955, proposent aux jeunes une initiation structurée à l’aviation. En juin 2026, les Cadets de l’Air ont été intégrés au sein de la Force aérienne.

F-35A et MQ-9B : de nouvelles capacités aériennes
En 2018, la Belgique a décidé de remplacer ses F-16 par le Lockheed Martin F-35A Lightning II. La commande initiale portait sur 34 appareils ; une extension à 45 avions a ensuite été annoncée. Le 13 octobre 2025, les trois premiers F-35A belges ont atterri à Florennes.

Le F-35 est bien plus qu’un avion de combat. Ses capteurs et ses systèmes de traitement des données sont conçus pour recueillir, analyser et partager des informations avec d’autres unités. Sa mise en service nécessite donc également de nouvelles infrastructures, des moyens de maintenance, des formations et des communications sécurisées. Florennes est la première base belge à accueillir le type ; Kleine-Brogel doit suivre selon le calendrier annoncé.

Avec le MQ-9B SkyGuardian, la Belgique renforce ses capacités de surveillance de longue durée et de renseignement. En 2026, un appareil belge a été déployé à Sigonella, en Sicile, pour soutenir les opérations de l’OTAN en Méditerranée. Le MQ-9B ajoute ainsi une capacité sans pilote à la flotte d’avions de combat et de transport pilotés.

Le retour de la défense antiaérienne terrestre : NASAMS
Après plusieurs années de capacités limitées en matière de défense antiaérienne terrestre, la Belgique investit à nouveau dans la protection de son espace aérien.

English
From F-16 to F-35: The Belgian Air Force in an Era of Change (1980–2026)

Between 1980 and 2026, the Belgian Air Force underwent a major transformation. The F-16 Fighting Falcon became the backbone of its combat aviation, while international operations, new transport aircraft, helicopters, uncrewed systems and ground-based air defence reshaped its missions and organisation.

The F-16 ushers in a new era
At the end of the 1970s, Belgium joined Denmark, the Netherlands and Norway in selecting the American F-16 Fighting Falcon. The first Belgian aircraft arrived from 1979 onwards. The F-16 replaced aircraft including the F-104G Starfighter and combined air-defence capabilities with the ability to conduct ground-attack missions.

The Mirage 5 initially remained in service alongside the F-16. It underwent the *Mirage System Improvement Program* (MirSIP), which included improvements to its avionics and navigation systems, as well as the installation of fixed canards. The Mirage 5s were eventually withdrawn from service, and the MirSip modernised aircraft were sold to Chile.

To keep the F-16 operational, a substantial part of the fleet underwent a *Mid-Life Update* (MLU) from the 1990s onwards. This included improved avionics, mission computers, multifunction displays, and enhanced navigation and weapons systems. The aircraft's armament evolved to include laser-guided bombs, GPS-guided JDAM bombs and AIM-120 AMRAAM air-to-air missiles.

From NATO deterrence to international operations
Following the end of the Cold War, international deployments became increasingly important. Belgian F-16s took part in NATO operations over the former Yugoslavia, including *Deliberate Force* in 1995 and *Allied Force* during the Kosovo War in 1999.

Further deployments followed in Afghanistan, during NATO's *Unified Protector* operation over Libya in 2011, and in the campaign against Daesh in Iraq and Syria under the name *Desert Falcon*, which involved several deployment periods between 2014 and 2021. Alongside close air support and precision strikes, NATO air policing remained an important task, including *Baltic Air Policing* and missions on the Alliance's eastern flank.

The 15th Air Transport Wing: From Hercules to Atlas
The 15th Air Transport Wing at Melsbroek also underwent major changes. The twelve C-130H Hercules aircraft, which entered service from 1972 onwards, formed the backbone of Belgium's tactical air transport capability for decades. They supported military operations, humanitarian missions and evacuations, including *Operation Red Kite* during the 2021 evacuation from Afghanistan. The final Hercules was retired in December 2021.

The rest of the transport fleet evolved as well. In 1997, the Boeing 727-29QC was replaced by two Airbus A310-222s, which were in turn replaced from 2009 by a leased Airbus A330-300. Smaller aircraft, including the HS.748 and Swearingen Merlin IIIA, carried out liaison and specialised missions. The Falcon 20E and Falcon 900B were used for tasks including VIP transport and medical missions. Four Embraer ERJ aircraft provided regional transport until the last examples were retired in December 2020. From 2020, two Falcon 7X aircraft became available for long-range and very important person (VVIP) transport.

Belgium also participates in the multinational *Multinational MRTT Unit*, which operates Airbus A330 MRTTs for air transport and aerial refuelling.

The most significant change was the introduction of the Airbus A400M Atlas. Belgium ordered eight aircraft together with Luxembourg: seven for Belgium and one for Luxembourg. The first Belgian A400M arrived at Melsbroek in October 2020. The aircraft are operated by a binational unit. Their introduction also required new training, maintenance facilities and adapted infrastructure.

The integration of Army aviation
In 2004, the Army's aviation assets were integrated into the operational structure of the Air Force. This brought several military aviation capabilities under a single organisation. The aircraft involved included the Agusta A109BA Hirundo and the Alouette II. The A109 was used for a range of military missions, including reconnaissance and anti-tank operations, while the Alouette II performed observation, liaison and training duties. Light aircraft such as the Britten-Norman Islander also form part of the history of Belgian military aviation.

Belgium's helicopter capabilities subsequently evolved with the introduction of the NH90, acquired in both the naval NFH and tactical transport TTH versions. The NH90 TTH, also designated the MTH (*Multi-purpose Transport Helicopter*) in Belgium, was intended for transport and support of land operations. The NFH focused on maritime missions and support for the Belgian Navy. High operating costs and availability issues eventually led to the decision to phase out the TTH version and replace it with lighter helicopters, including the H145M. The NFH retains its maritime role.

From the Sea King to new helicopter capabilities
The Westland Sea King Mk.48 was delivered from 1976 onwards and became an icon of Belgium's search-and-rescue service. It carried out rescue missions over the North Sea and played a role in the response to the *Herald of Free Enterprise* ferry disaster in March 1987. Its operational career with the Belgian Defence came to an end in 2019.

The NH90 NFH took over some of these duties, but it was not a straightforward, one-for-one replacement for every search-and-rescue mission. The balance between maritime tasks and rescue capabilities also changed. The intention is to find a replacement for the SAR role, allowing the NH90 NFH to focus on maritime missions.

Training and Air Cadets
The SIAI-Marchetti SF.260 remained an important aircraft for basic military pilot training for many years. Belgium used the Alpha Jet for advanced fighter-pilot training. Cooperation with France moved part of the training programme to Cazaux, where Belgian and French pilots trained together.

The organisational relationship between young people and military aviation also evolved. The Royal Belgian Air Cadets, which have received official Air Force support since 1955, provide young people with a structured introduction to aviation. In June 2026, the Air Cadets were integrated into the Air Force.

F-35A and MQ-9B: New air capabilities
In 2018, Belgium decided to replace the F-16 with the Lockheed Martin F-35A Lightning II. The original order covered 34 aircraft; an expansion to 45 was announced later. On 13 October 2025, the first three Belgian F-35As landed at Florennes.

The F-35 is more than a combat aircraft. Its sensors and data systems are designed to collect, process and share information with other units. Its introduction therefore also requires new infrastructure, maintenance facilities, training and secure communications. Florennes is the first Belgian base to receive the aircraft, with Kleine-Brogel due to follow under the announced plans.

With the MQ-9B SkyGuardian, Belgium is strengthening its long-endurance surveillance and intelligence-gathering capabilities. In 2026, a Belgian aircraft was deployed to Sigonella in Sicily to support NATO operations in the Mediterranean. The MQ-9B thus adds an uncrewed capability to the country's crewed combat and transport fleet.

The return of ground-based air defence: NASAMS
After years of limited ground-based air-defence capability, Belgium is once again investing in the protection of its airspace.

Photo from Belgian Air Force and private archive /unknown/many creators. These pictures are shared exclusively for the purpose of historical and educational documentation. Are you the rights holder or do you know the creator? Please contact us and we will credit your name or remove the photo immediately.

15/10/2026

The whole Aviation Day team whishes the Belgian Air Force all the best for its 80th Birthday!

Belgian Air Force

14/10/2026

80 years Belgian Air force 1960-1980: From Starfighter to Sea King, From Combat Jets to Rescue Helicopter

Defensie - La Défense - Belgian Defence Belgian Air Force Kleine-Brogel Air Base
15th Wing Air Transport - Belgian Air Force 1 Wing Florennes Air BaseBasis Koksijde

De Belgische Luchtmacht van 1960 tot 1980: supersonische jagers, nieuwe technologie en een veranderende rol.

De periode 1960–1980 bracht grote veranderingen voor de Belgische Luchtmacht. Supersonische gevechtsvliegtuigen, modernere lesvliegtuigen en een vernieuwde transport- en reddingsvloot veranderden haar operationele mogelijkheden. Tegelijk groeide het belang van de samenwerking binnen de NAVO en moest de Luchtmacht zich aanpassen aan nieuwe technologische en operationele eisen.

De Starfighter: een nieuw tijdperk
De invoering van de Lockheed F-104G Starfighter vormde een keerpunt. De eerste toestellen kwamen in 1963 in dienst. Met zijn hoge snelheid, sterke klimvermogen en onderscheppingscapaciteit was de Starfighter ontworpen voor de moderne luchtverdediging, maar hij kon ook grondaanvallen uitvoeren.

De F-104G werd ingezet bij de 1ste Wing in Bevekom en de 10de Wing in Kleine-Brogel. Bevekom legde de nadruk op luchtverdediging en onderschepping, terwijl Kleine-Brogel zich meer richtte op jachtbommenwerperopdrachten. Het toestel maakte bovendien deel uit van de nucleaire taakverdeling binnen de NAVO.
De introductie vereiste een grondige aanpassing van opleiding, onderhoud en infrastructuur. Voor de operationele conversie werden tweezits TF-104G’s gebruikt. De Starfighter was technologisch vooruitstrevend, maar stelde door zijn hoge landingssnelheid en veeleisende vliegeigenschappen hoge eisen aan de piloten.

De Mirage 5 vervangt de Thunderstreak en ThunderflashOndertussen bereikten de F-84F Thunderstreak en RF-84F Thunderflash het einde van hun operationele loopbaan. België koos in 1968 voor de Franse Dassault Mirage 5, met drie varianten: de Mirage 5BA voor aanvalstaken, de Mirage 5BR voor verkenning en de tweezits Mirage 5BD voor opleiding en conversie.

De eerste Mirage 5BA werd in 1970 geleverd.
De invoering verliep geleidelijk en ging gepaard met wijzigingen in de organisatie van de gevechtseenheden. De 2de Wing in Florennes nam de Mirage 5 in gebruik; de laatste Belgische F-84F’s verlieten in 1972 de operationele dienst.
De Mirage 5BR behield de gespecialiseerde luchtverkenning als afzonderlijke opdracht. Met fotografische apparatuur verzamelde het toestel beelden voor tactische inlichtingen en militaire planning.

De pilotenopleiding wordt gemoderniseerd
Ook de opleiding veranderde. Vanaf 1960 werd de Fouga CM.170 Magister ingezet als straaltrainer. De toestellen waren oorspronkelijk bestemd voor de gevorderde opleiding in Kamina, in het toenmalige Belgisch-Congo. Na de Congolese onafhankelijkheid werden toestellen die al naar Afrika waren overgebracht naar België teruggehaald. De Magister werd vervolgens een belangrijk onderdeel van de opleiding in Brustem.

De Lockheed T-33 Shooting Star ondersteunde onder meer de overgang naar snellere straalvliegtuigen. Voor de basisopleiding bestelde België vanaf 1969 de Italiaanse SIAI-Marchetti SF.260M, die de verouderende SV-4B geleidelijk verving. De leveringen vonden plaats tussen 1969 en 1971. Zo werd de opleiding aangepast aan de eisen van een steeds complexere gevechtsvloot.

De 15de Wing: een vernieuwde transportvloot
Ook bij de 15de Wing in Melsbroek vond een ingrijpende modernisering plaats. De oudere Douglas C-47 Dakota, DC-6 en Percival Pembroke werden geleidelijk uitgefaseerd, terwijl nieuwe toestellen verschillende transporttaken overnamen.
De komst van de Lockheed C-130H Hercules vormde een belangrijke stap. De eerste Belgische Hercules, CH-01, arriveerde in 1972. De twaalf toestellen boden meer laadvermogen en bereik en konden troepen, materieel en hulpgoederen vervoeren. Ze vervingen de Fairchild C-119 Flying Boxcar, die in 1972 uit Belgische dienst verdween.

Voor snelle verplaatsingen en speciale opdrachten kwamen er daarnaast straalvliegtuigen. In 1973 nam de 15de Wing twee Dassault-Breguet Falcon 20E’s, CM-01 en CM-02, in gebruik. Ze werden onder meer ingezet voor VIP- en regeringsvervoer, medische evacuaties en het dringende vervoer van organen.
In 1976 volgden twee Boeing 727-29QC’s, CB-01 en CB-02, die eind 1975 van Sabena waren verworven. Ze versterkten het passagiers- en vrachtvervoer over langere afstanden. Hun inzet tijdens Operatie Red Bean in 1978, met het vervoer van Belgische para’s naar Kolwezi en de evacuatie van burgers uit Congo, illustreerde hun operationele waarde.

In hetzelfde jaar kwamen drie Hawker Siddeley HS-748’s en zes Swearingen Merlin III’s bij de 15de Wing. De HS-748’s werden gebruikt voor passagiers- en verbindingstaken; de kleinere Merlin III’s vulden de vloot aan voor regionale verplaatsingen en verbindingsvluchten etc.

Koksijde SAR taak: van Sikorsky naar Sea King
Ook de reddingscapaciteit kreeg een nieuwe impuls. Op 1 april 1961 werd in Koksijde de Heliflight opgericht met vijf Sikorsky HSS-1-helikopters. Helikopters konden sneller reageren op noodsituaties boven zee en langs de kust dan de eerdere reddingsmiddelen. Later werden ook Sikorsky S-58’s overgenomen van SABANA.

De eenheid ontwikkelde zich verder en werd op 30 oktober 1974 officieel het 40ste Smaldeel Helikopters. Voor de modernisering van de Search and Rescue-capaciteit bestelde België vijf Westland Sea King Mk.48’s. De eerste toestellen arriveerden in 1976 in Koksijde; vanaf 1 april 1977 namen ze de hoofdrol in de reddingsopdrachten over van de Sikorsky’s. De Sea King zou uitgroeien tot een van de bekendste reddingshelikopters van de Belgische Luchtmacht.

Op weg naar de jaren tachtig
De volgende moderniseringsgolf was al begonnen. De Dassault/Dornier Alpha Jet werd vanaf 1978 geleverd voor de gevorderde pilotenopleiding. Ook de vervanging van de Starfighter door de F-16 Fighting Falcon was voorbereid. Daarmee stond de Belgische Luchtmacht aan de vooravond van een nieuw tijdperk.

Français
La Force aérienne belge de 1960 à 1980 : chasseurs supersoniques, nouvelles technologies et évolution des missions

La période 1960–1980 a profondément transformé la Force aérienne belge. L’arrivée de chasseurs supersoniques, d’avions d’entraînement plus modernes et d’une flotte de transport et de sauvetage renouvelée a considérablement élargi ses capacités opérationnelles. Dans le même temps, la coopération au sein de l’OTAN prenait de l’importance et la Force aérienne devait s’adapter aux nouvelles exigences technologiques et opérationnelles.

Le Starfighter : une nouvelle ère
L’arrivée du **Lockheed F-104G Starfighter** a marqué un tournant. Les premiers appareils sont entrés en service en 1963. Avec sa vitesse élevée, sa capacité de montée rapide et ses performances d’interception, le Starfighter était conçu pour la défense aérienne moderne, mais pouvait également effectuer des missions d’attaque au sol.

Le F-104G a été utilisé par la 1re Escadre à Beauvechain et la 10e Escadre à Kleine-Brogel. Beauvechain se concentrait principalement sur la défense aérienne et l’interception, tandis que Kleine-Brogel était davantage orientée vers les missions de chasse-bombardement. L’appareil s’inscrivait également dans le dispositif de partage nucléaire de l’OTAN.

Son introduction a nécessité une adaptation importante de la formation des pilotes, de la maintenance et des infrastructures. Des TF-104G biplaces ont été utilisés pour la conversion opérationnelle. Malgré ses avancées technologiques, le Starfighter exigeait beaucoup de ses pilotes, notamment en raison de sa vitesse élevée à l’atterrissage et de ses caractéristiques de vol exigeantes.

Le Mirage 5 remplace le Thunderstreak et le Thunderflash
Pendant ce temps, les F-84F Thunderstreak et RF-84F Thunderflash approchaient de la fin de leur carrière opérationnelle. En 1968, la Belgique a choisi le Dassault Mirage 5 français, décliné en trois versions : le Mirage 5BA pour l’attaque, le Mirage 5BR pour la reconnaissance et le Mirage 5BD biplace pour l’entraînement et la conversion.

Le premier Mirage 5BA a été livré en 1970. La transition s’est effectuée progressivement et s’est accompagnée d’une réorganisation des unités de combat. La 2e Escadre de Florennes a mis le Mirage 5 en service, tandis que les derniers F-84F belges ont quitté le service opérationnel en 1972.

Le Mirage 5BR assurait une mission spécialisée de reconnaissance aérienne. Grâce à son équipement photographique, il recueillait des images destinées au renseignement tactique et à la planification militaire.

La modernisation de la formation des pilotes
La formation a elle aussi évolué. À partir de 1960, le Fouga CM.170 Magister a été utilisé comme avion d’entraînement à réaction. Les appareils avaient initialement été commandés pour la formation avancée à Kamina, dans l’ancien Congo belge. Après l’indépendance du Congo, les appareils déjà envoyés en Afrique ont été rapatriés en Belgique. Le Magister est ensuite devenu un élément important de la formation à Brustem.

Le Lockheed T-33 Shooting Star a notamment servi à préparer les pilotes au passage vers des avions à réaction plus rapides. Pour la formation de base, la Belgique a commandé à partir de 1969 le SIAI-Marchetti SF.260M italien, destiné à remplacer progressivement le vieillissant SV-4B. Les livraisons ont eu lieu entre 1969 et 1971. La formation s’adaptait ainsi aux exigences d’une flotte de combat de plus en plus complexe.

La 15e escadre : une flotte de transport renouvelée
La 15e Escadre, basée à Melsbroek, a également connu une modernisation importante. Les anciens Douglas C-47 Dakota, DC-6 et Percival Pembroke ont progressivement été retirés du service, tandis que de nouveaux appareils ont repris différentes missions de transport.

L’arrivée du Lockheed C-130H Hercules a constitué une étape majeure. Le premier appareil belge, CH-01, est arrivé en 1972. Les douze Hercules offraient une charge utile et une autonomie supérieures, permettant le transport de troupes, de matériel et de matériel humanitaire. Ils ont remplacé les Fairchild C-119 Flying Boxcar, retirés du service belge en 1972.

Des avions à réaction ont également été introduits pour les déplacements rapides et les missions spécifiques. En 1973, la 15e Escadre a mis en service deux Dassault-Breguet Falcon 20E, immatriculés CM-01 et CM-02. Ils ont notamment été utilisés pour le transport de personnalités et de représentants gouvernementaux, les évacuations médicales et le transport urgent d’organes.

En 1976, deux **Boeing 727-29QC**, CB-01 et CB-02, acquis auprès de Sabena à la fin de 1975, sont venus renforcer le transport de passagers et de fret sur de longues distances. Leur participation à l’opération Red Bean en 1978, avec le transport de parachutistes belges vers Kolwezi et l’évacuation de civils du Congo, a illustré leur valeur opérationnelle.

La même année, trois Hawker Siddeley HS-748 et six Swearingen Merlin III ont rejoint la 15e Escadre. Les HS-748 étaient utilisés pour le transport de passagers et les missions de liaison, tandis que les Merlin III, plus petits, complétaient la flotte pour les déplacements régionaux et les vols de liaison.

La mission SAR à Coxyde : du Sikorsky au Sea King
Les capacités de sauvetage ont elles aussi été renforcées. Le 1er avril 1961, l’Heliflight a été créé à Coxyde, avec cinq hélicoptères **Sikorsky HSS-1**. Les hélicoptères permettaient d’intervenir plus rapidement en cas d’urgence en mer et le long de la côte que les moyens de sauvetage précédemment utilisés. Par la suite, des Sikorsky S-58 provenant de SABENA ont également été employés.

L’unité s’est développée et a officiellement pris le nom de 40e Escadrille d’hélicoptères le 30 octobre 1974. Pour moderniser ses capacités de recherche et de sauvetage (SAR), la Belgique a commandé cinq **Westland Sea King Mk.48**. Les premiers appareils sont arrivés à Coxyde en 1976 et, à partir du 1er avril 1977, ils ont repris le rôle principal dans les missions de sauvetage jusque-là assuré par les Sikorsky. Le Sea King allait devenir l’un des hélicoptères de sauvetage les plus emblématiques de la Force aérienne belge.

Vers les années 1980
La vague suivante de modernisation était déjà engagée. Le Dassault/Dornier Alpha Jet a été livré à partir de 1978 pour la formation avancée des pilotes. Le remplacement du Starfighter par le F-16 Fighting Falcon avait également été préparé. La Force aérienne belge se trouvait ainsi à l’aube d’une nouvelle ère.

English
The Belgian Air Force from 1960 to 1980: Supersonic Fighters, New Technology and a Changing Role

The period from 1960 to 1980 brought major changes to the Belgian Air Force. Supersonic combat aircraft, more modern training aircraft and a renewed transport and rescue fleet transformed its operational capabilities. At the same time, cooperation within NATO became increasingly important, and the Air Force had to adapt to new technological and operational requirements.

The Starfighter: a new era
The introduction of the Lockheed F-104G Starfighter marked a turning point. The first aircraft entered service in 1963. With its high speed, rapid climb rate and interception capabilities, the Starfighter was designed for modern air defence, but it could also carry out ground-attack missions.

The F-104G served with the 1st Wing at Beauvechain and the 10th Wing at Kleine-Brogel. Beauvechain focused primarily on air defence and interception, while Kleine-Brogel concentrated more on fighter-bomber missions. The aircraft was also part of NATO’s nuclear-sharing arrangements.

Its introduction required major changes to pilot training, maintenance and infrastructure. Two-seat TF-104Gs were used for operational conversion training. Although technologically advanced, the Starfighter placed considerable demands on its pilots, particularly because of its high landing speed and demanding flight characteristics.

The Mirage 5 replaces the Thunderstreak and Thunderflash
Meanwhile, the F-84F Thunderstreak and RF-84F Thunderflash were reaching the end of their operational careers. In 1968, Belgium selected the French Dassault Mirage 5, in three variants: the Mirage 5BA for ground-attack missions, the Mirage 5BR for reconnaissance and the two-seat Mirage 5BD for training and conversion.

The first Mirage 5BA was delivered in 1970. The transition took place gradually and involved changes to the organisation of combat units. The 2nd Wing at Florennes introduced the Mirage 5, while the last Belgian F-84Fs left operational service in 1972.

The Mirage 5BR provided a dedicated aerial reconnaissance capability. Equipped with photographic systems, it gathered imagery for tactical intelligence and military planning.

Modernising pilot training
Training also evolved. From 1960, the Fouga CM.170 Magister was used as a jet trainer. The aircraft had originally been ordered for advanced training at Kamina, in what was then the Belgian Congo. Following Congolese independence, aircraft already deployed to Africa were returned to Belgium. The Magister subsequently became an important part of the training programme at Brustem.

The Lockheed T-33 Shooting Star also helped prepare pilots for the transition to faster jet aircraft. For basic training, Belgium began ordering the Italian SIAI-Marchetti SF.260M in 1969 to gradually replace the ageing SV-4B. Deliveries took place between 1969 and 1971. Training was thus adapted to the demands of an increasingly complex combat fleet.

The 15th Wing: a renewed transport fleet
The 15th Wing at Melsbroek also underwent major modernisation. Older Douglas C-47 Dakotas, DC-6s and Percival Pembrokes were gradually phased out as newer aircraft took over different transport roles.

The arrival of the Lockheed C-130H Hercules was a major milestone. The first Belgian aircraft, CH-01, arrived in 1972. The twelve Hercules aircraft offered greater payload and range, transporting troops, equipment and humanitarian supplies. They replaced the Fairchild C-119 Flying Boxcars, which left Belgian service in 1972.

Jet aircraft were also introduced for rapid travel and specialised missions. In 1973, the 15th Wing took delivery of two Dassault-Breguet Falcon 20Es, registered CM-01 and CM-02. They were used for VIP and government transport, medical evacuations and the urgent transportation of organs.

In 1976, two Boeing 727-29QCs, CB-01 and CB-02, acquired from Sabena at the end of 1975, strengthened long-distance passenger and cargo transport. Their role in Operation Red Bean in 1978, carrying Belgian paratroopers to Kolwezi and evacuating civilians from Congo, demonstrated their operational value.

That same year, three Hawker Siddeley HS-748s and six Swearingen Merlin IIIs joined the 15th Wing. The HS-748s were used for passenger transport and liaison duties, while the smaller Merlin IIIs supplemented the fleet for regional travel and liaison flights.

Koksijde SAR: from Sikorsky to Sea King
Rescue capabilities were also strengthened. On 1 April 1961, the Heliflight was established at Koksijde with five Sikorsky HSS-1 helicopters. Helicopters could respond more quickly to emergencies over the sea and along the coast than the rescue resources previously available. Sikorsky S-58 helicopters acquired from SABENA were also used later.

The unit continued to develop and was officially designated the 40th Helicopter Squadron on 30 October 1974. To modernise its search-and-rescue (SAR) capability, Belgium ordered five **Westland Sea King Mk.48 helicopters**. The first aircraft arrived at Koksijde in 1976, and from 1 April 1977 they took over the leading role in rescue missions from the Sikorsky helicopters. The Sea King would become one of the Belgian Air Force’s best-known rescue helicopters.

Looking towards the 1980s
The next wave of modernisation was already underway. The Dassault/Dornier Alpha Jetbegan arriving in 1978 for advanced pilot training. Plans to replace the Starfighter with the F-16 Fighting Falcon had also been set in motion. The Belgian Air Force was therefore on the threshold of a new era.

Photo from private archive /unknown/many creators. These pictures are shared exclusively for the purpose of historical and educational documentation. Are you the rights holder or do you know the creator? Please contact us and we will credit your name or remove the photo immediately.

Adres

Tessenderlo

Meldingen

Wees de eerste die het weet en laat ons u een e-mail sturen wanneer Aviation Day nieuws en promoties plaatst. Uw e-mailadres wordt niet voor andere doeleinden gebruikt en u kunt zich op elk gewenst moment afmelden.

Contact Opnemen Met Het Bedrijf

Stuur een bericht naar Aviation Day:

Snelkoppelingen

Delen