06/14/2026
ਪੰਜਾਬ 2027 : ਪੰਥ ਦੇ ਨਾਮ ’ਤੇ ਸਿਆਸਤ ਜਾਂ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਨਾਮ ’ਤੇ ਪੰਥ?
- ਗੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ
ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ 2027 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਨੇੜੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ-ਤਿਵੇਂ ਸੂਬੇ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ “ਪੰਥਕਤਾ” ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲਗਭਗ ਹਰ ਪਾਰਟੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੰਥਕ ਦੱਸਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਸਿੱਖ ਮਸਲਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਖਾਲਸਾ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੰਥ ਦਾ ਅਸਲੀ ਵਾਰਸ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਪੰਥਕ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਪੰਥਕ ਵੋਟ ਦੀ ਚਰਚਾ ਮੁੜ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਹੈ।
ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਮ ਲੋਕ ਕੀ ਕਰਨ? ਉਹ ਅਸਲ ਅਤੇ ਨਕਲੀ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣਣ?
ਪੰਥਕ ਹੋਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਅਰੇ ਲਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪੰਥਕਤਾ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਸੱਚ, ਨਿਆਂ, ਸੇਵਾ, ਕੁਰਬਾਨੀ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਣਾ। ਜੇ ਕੋਈ ਪਾਰਟੀ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਹੀ ਪੰਥ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰੇ ਪਰ ਪੰਜ ਸਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣ ਦਾ ਹੱਕ ਹੈ।
ਅੱਜ ਪੰਜਾਬ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ, ਨਸ਼ਿਆਂ, ਖੇਤੀ ਸੰਕਟ, ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੀ ਘਾਟ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਪਰਵਾਸ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਪਾਰਟੀ ਕੋਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁੱਦਿਆਂ ਲਈ ਠੋਸ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਭਾਸ਼ਣ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਨਾਅਰੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਨਹੀਂ ਬਦਲ ਸਕਦੇ।
ਅੱਜ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਰਟੀਆਂ 2027 ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਰਣਨੀਤੀਆਂ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਕੋਈ ਬੂਥ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਨਵੇਂ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮੀਕਰਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਪੰਥਕ ਏਕਤਾ ਦੇ ਨਾਮ ’ਤੇ ਨਵਾਂ ਮੋਰਚਾ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਮਾਪਦੰਡ ਅਪਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ:
* ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੀਤਾ?
* ਉਸਦੇ ਆਗੂਆਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀ ਹੈ?
* ਕੀ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹੇ ਹਨ?
* ਕੀ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸਿਰਫ਼ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਹਰ ਵੇਲੇ?
* ਕੀ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਰੁਜ਼ਗਾਰ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਰੋਡਮੈਪ ਦਿੰਦੇ ਹਨ?
ਜੇ ਕਿਸੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸਿਆਸਤ ਸਿਰਫ਼ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਗੱਦਾਰ ਕਹਿਣ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੰਥਕ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਨਾਅਰਿਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਨੀਤੀਆਂ ਨਾਲ ਤੈਅ ਹੋਵੇਗਾ। ਪੰਥ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੇਵਾ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇਵੇ, ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੇਵੇ, ਨਸ਼ਿਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੜੇ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰੇ, ਉਹੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕਸੌਟੀ ’ਤੇ ਖਰਾ ਉਤਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
2027 ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਪਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਨੂੰ ਚਿਹਰੇ ਨਹੀਂ, ਚਰਿੱਤਰ ਦੇਖਣਾ ਪਵੇਗਾ; ਨਾਅਰੇ ਨਹੀਂ, ਨਤੀਜੇ ਦੇਖਣੇ ਪੈਣਗੇ; ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਨਾਲ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।
ਕਿਉਂਕਿ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਜਿੱਤ ਕਿਸੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।