Kaldrma

Kaldrma Nagrada PC Press-a u kategoriji "Najbolja stranica u oblasti obrazovanja i kulture" 2021. godine

ZVALE SU SE SASVIM OBIČNO...U početku su bile samo dve. I predstavljale su jedan od pravih statusnih simbola u eri 1980-...
13/05/2026

ZVALE SU SE SASVIM OBIČNO...

U početku su bile samo dve. I predstavljale su jedan od pravih statusnih simbola u eri 1980-tih. Oni koji su ih imali i vadili kad dođe trenutak, oko sebe su širili auru nekog sveta izvan tog vremena jugoslovenskog socijalizma na zalasku. Najviše su se koristile u kafanama i hotelima.

Ali, problem je nastajao kod same realizacije: za razliku od sadašnjih vremena kada su opšte mesto, tada sistem nije bio razvijen u meri da je mogao da ih prati. Bila je neophodna dobra telefonska linija uz dugo čekanje autorizacije od strane operatera. A na sve to još je i dolazila mogućnost za relativno lake prevare.

Da, reč je o prvim kreditnim karticama sa kojima su se susretali nekadašnji Jugosloveni. I svemu što su donosile...

Kompletan tekst na poveznici u komentaru ispod:

20. oktobar, Dan oslobođenja Beograda, 1968. godine. Ispred Skupštine su izvešene brojne zastave tadašnje države SFRJ, a...
13/05/2026

20. oktobar, Dan oslobođenja Beograda, 1968. godine.

Ispred Skupštine su izvešene brojne zastave tadašnje države SFRJ, a na trotoaru su izmešani pešaci u odelima i u radničkim jaknama.

Praznično raspoloženje. Interesantni detalji ovog prizora su ogromna antena na zgradi pošte u daljini, kao i "bucmaste" strele na kolovozu, dosta drugačije od današnjih: na osnovu njih moguće je uvideti da je u to vreme bilo omogućeno skretanje u Vlajkovićevu ka Kosovskoj ulici (već decenijama je jednosmerna u suprotnom smeru).

Degustacija: posetioci beogradskog sajma guraju se da bi probali mesni novitet koji je upravo na tržište pustilo preduze...
12/05/2026

Degustacija: posetioci beogradskog sajma guraju se da bi probali mesni novitet koji je upravo na tržište pustilo preduzeće PKB - "kranjsku kobasicu" sa senfom. Zima 1963. godine.

Razvaline osnovne škole "Car Uroš" u ulici Jovana Ristića na Vračaru nakon naleta Savezničkih bombardera 6. septembra 19...
10/05/2026

Razvaline osnovne škole "Car Uroš" u ulici Jovana Ristića na Vračaru nakon naleta Savezničkih bombardera 6. septembra 1944. godine. U dvorište susedne Treće gimnazije nemački okupatorski vojnici su kamionima dovezli ratne zarobljenike iz logora na ušću Save i Dunava da rasčišćavaju ruševinu.

Danas se na ovom mestu nalazi zgrada osnovne škole "Vladislav Ribnikar", a mesto na kome je nastao snimak je aktuelni fudbalski teren u Trećoj gimnaziji. Sve zgrade koje se vide u pozadini, u ulici Jovana Ristića (posle rata nazvana Svetozara Markovića) postoje i danas.

(Originalna crno bela fotografija je digitalno restaurisana i kolorizovana zarad boljeg današnjeg razumevanja ovog teškog istorijskog trenutka u kome je bio razoren veći deo zgrada u neposrednom komšiluku)

SEVDAH, BRIZLE I "DAMEN KAPELE": PROLEĆNA GROZNICA BEOGRADSKIH KAFANAPoseban šarm kasnim prolećnim večerima u kafanama d...
09/05/2026

SEVDAH, BRIZLE I "DAMEN KAPELE": PROLEĆNA GROZNICA BEOGRADSKIH KAFANA

Poseban šarm kasnim prolećnim večerima u kafanama davale su takozvane “damen kapele” – ženski orkestri koji su bili oličenje otmenosti i zabave. U kafani “Morava“, na Starom smederevskom đermu, Paula Renošetić je vodila ansambl u kojem su zvezde bile Slavka Sarajlika i Ruža Bosanka, a svirao je i prvak države “na harmunici” za 1936. Boža Stanojević.

U srcu grada, na Terazijama 27, “Uroševa pivnica” bila je nezaobilazna stanica za istinske gurmane. Tamo je goste dočekivao čuveni Šandor Radu sa svojim orkestrom, dok su se na astale iznosili savršeno pečeni ćevapčići i specijaliteti kojima se danas samo retki dive: beli bubrezi, brizle, jagnjeća crevca. Znalo se da gladan gost ne može dugo uživati u muzici, pa su akcenat stavljali na raznovrsnost mezeluka koji su pratili rashlađena pića.

Kako je izgledao kafanski provod pre tačno 90 godina, šta je ostalo isto, a šta je iščezlo u prohujalom vremenu, čime su gosti mamljeni da dođu u "baš tu" kafanu... Upoznajte detaljno nekadašnji kafanski život u tekstu na poveznici u komentaru ispod:

SVI BEOGRADSKI ZEMLJOTRESIZnate li kada je Beograd pogodio najjači do sada zabeleženi zemljotres i kakvu je štetu naprav...
08/05/2026

SVI BEOGRADSKI ZEMLJOTRESI

Znate li kada je Beograd pogodio najjači do sada zabeleženi zemljotres i kakvu je štetu napravio?

U kojim mestima u okolini su početkom 20. veka zabeležena još dva jaka zemljotresa?

A gde su bili epicentri dva beogradska zemljotresa u 21. veku, u samom gradu?

Saznajte kompletnu istoriju beogradskih zemljotresa, sa mnoštvom nepoznatih detalja i podataka, na poveznici u komentaru ispod:

07/05/2026

Život u centru grada.
Proleće 1977. godine.

Na današnji dan pre 46 godina: Beograđani stoje u redu kako bi prošli pored kovčega izloženog u Saveznoj skupštini u kom...
06/05/2026

Na današnji dan pre 46 godina: Beograđani stoje u redu kako bi prošli pored kovčega izloženog u Saveznoj skupštini u kome se nalazilo telo Josipa Broza Tita.

Ovaj prizor je zabeležen na Terazijama, a u pozadini se vidi Prizrenska ulica: do kovčega ih deli još više stotina metara. Iako je žalost zbog Titove smrti, proglašene dva dana ranije, bila iskrena u velikom delu tadašnje zemlje, dolazak na ovaj mimohod bio je "radna" obaveza svih zaposlenih u beogradskim preduzećima.

Red, koji se protezao čak do ispod pijace Zeleni venac, trajao je neprekidno 24 časa, puna tri dana, od 5. maja 1980. kada je kovčeg donet iz Ljubljane do 8. maja kada je izvršeno njegovo polaganje u "Kuću cveća" na Dedinju.

MODA KOJA NIJE PRAŠTALAIstorija odnosa Beograda i džinsa imala je nekoliko poglavlja, još od početaka kada su se prve fa...
06/05/2026

MODA KOJA NIJE PRAŠTALA

Istorija odnosa Beograda i džinsa imala je nekoliko poglavlja, još od početaka kada su se prve farmerke kupovale u Trstu šezdesetih, preko "Komisiona" i kutija u podzemnom prolazu na Zelenom vencu gde su ih kupovali oni koji nisu išli u Italiju, pa sve do pojave prvih "pravih" domaćih farmerki, šivenih u "Varteksu" po licenci svetskog brenda "Levi's" 1980-tih.

Ali, jedno poglavlje ostalo je zaboravljeno: ručna, odnosno, kućna "proizvodnja" tada najnovijeg modela teksas platna za koji ni tadašnja domaća fabrika "Varteks", proizvođač "Made in Yugoslavia" farmerki nije imala sluha ali ni tehničkih mogućnosti. A moda nije praštala, dve reklame za Levi's koje su se prikazivale na televiziji su bile toliko moćne da se pamte i danas. I mamile su upravo tim novim teksas platnom... Da bi pratili svetsku modu koje nije bilo u prodavnicama, dosetili smo se rešenja. Hemijskog, zagušujućeg, neprijatnog i sa neizvesnim ishodom. Ali, rizikovalo se.

Celu priču pročitajte na poveznici u komentaru ispod:

DESANKA MAKSIMOVIĆ JEDVA ODBRANILA TOPČIDERSKI PARK OD ARHITEKTE SA BETONOMBila je to prva javna pobuna u tadašnjoj zeml...
05/05/2026

DESANKA MAKSIMOVIĆ JEDVA ODBRANILA TOPČIDERSKI PARK OD ARHITEKTE SA BETONOM

Bila je to prva javna pobuna u tadašnjoj zemlji nakon studentskih demonstracija iz leta 1968. Ukupno 175 istaknutih ličnosti iz društvenog, kulturnog pa i političkog života glasno je u jesen 1975. reklo "NE" kada je u Topčiderskom parku, jednoj od najvažnijih parkovskih i istorijskih oblasti u Beogradu, krenuo da se gradi "zabavni park". Predvodili su ih Desanka Maksimović i Branko Ćopić.

Arhitekta koji je projektovao ogromnu betonsku konstrukciju i nameravao da je izgradi umesto Topčidera, vrlo je arogantno reagovao u izjavama medijima, ali je ubrzo morao da odustane od svog megalomanskog i destruktivnog plana. Ali, ne zadugo: već pola godine kasnije pokrenuće istu stvar, samo malo dalje. Nažalost, opet u važnom eko-sistemu Beograda.

Ni tu nije imao sreće. Ipak, ni tada nije odustao. Dok je projektovao brojne zgrade po Beogradu, sanjao je isti san: da napravi beogradski "Diznilend", po svaku cenu. Novu priliku je pokazao nakon 16 godina, i opet, po treći put, u parkovskoj i šumskoj oblasti. Bilo je to 1992. dok je celo društvo već upadalo u najveću krizu...

Kompletnu priču o tome kako su branjeni beogradski parkovi od jedne čudovišne vizije, i kako je njen autor ustrajavao da je sprovede, ne mareći za cenu koju bi grad podneo, pročitajte u poveznici u komentaru ispod:

HororUsamljeni čistač ulica koji pokušava da sa kolovoza Karađorđeve pokupi svo razbijeno staklo nakon bombardovanja Beo...
03/05/2026

Horor

Usamljeni čistač ulica koji pokušava da sa kolovoza Karađorđeve pokupi svo razbijeno staklo nakon bombardovanja Beograda 6. i 7. aprila 1941. u neverici i strahu posmatra kolonu teških oklopnih vozila i artiljerije nacističkog Vermahta koja napušta prestonicu u koju je umarširala nekoliko dana ranije.

Fotograf i čistač stoje ispred zdanja Beogradske zadruge, a prizor uključuje i ulicu Kraljevića Marka. Svi prozori na zgradama prekoputa su uništeni od prethodnih detonacija avionskih bombi, a uočavaju se i istaknute reklame-oznake za jedan bife, prodavnicu cerada i narodnu "kujnu".

Takođe, neko iz te zgrade je već stigao da iznad ulaza izvesi zastavu Trećeg rajha, najverovatnije u nadi da će tako zaštiti lokale od pljačke. Fotografija je snimljena najverovatnije u poslednjoj nedelji aprila 1941. Sve zgrade sa ovog snimka postoje i danas.

Address

Belgrade

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Kaldrma posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Business

Send a message to Kaldrma:

Shortcuts

Share

Category