24/09/2026
Όλα ξεκινούν από κάπου.
Από μια κουζίνα, ένα ποδήλατο, μια παλιά εργασία, μια μικρή περιπέτεια.
Η Constantina Mavrou συναντά το μικρό.
το μικρό συναντά
τη μικρή Κωνσταντίνα Μαύρου
*
Η ΜΑΝΑ ΜΟΥ ΜΕ ΕΒΑΖΕ…..να τη βοηθώ σε ό,τι έκανε. Θυμάμαι να διπλώνω σεντόνια και πετσέτες στο πλυντήριο του ξενοδοχείου, που βρισκόταν στο σπίτι μας. Περισσότερο όμως θυμάμαι τις στιγμές στην κουζίνα μαζί της. Μου άρεσε να φτιάχνουμε πίτες και γλυκά και να νιώθω πως είχα κι εγώ τον δικό μου ρόλο. Μου άρεσε αυτή η αίσθηση ότι συμμετείχα και ότι με εμπιστεύονταν. Στις φλαούνες το Πάσχα, από μικρή, μου έδιναν να ανοίγω τη ζύμη, γιατί κατάφερνα να κάνω τα φύλλα τέλεια στρογγυλά και όλα ίδια. Για μένα ήταν πολύ σοβαρή υπόθεση! Κι η μητέρα μου καμάρωνε.
*
ΔΕ ΘΑ ΞΕΧΑΣΩ ΠΟΤΕ…..τη μέρα που άνοιξα την τουαλέτα του σχολείου και είδα ένα φίδι μέσα. Ήμουν στη δευτέρα δημοτικού, σε ένα σχολείο του χωριού, όπου οι τουαλέτες βρίσκονταν μακριά από τις τάξεις. Σήκωσα το βλέμμα μου και είδα άλλο ένα φίδι πάνω στον τοίχο. Πάγωσα. Νόμιζα ότι θα πέθαινα από τον φόβο μου και έτρεξα όσο πιο γρήγορα μπορούσα μέσα από το γήπεδο για να γυρίσω στην τάξη.
*
ΠΕΡΙΜΕΝΑ ΠΩΣ ΚΑΙ ΠΩΣ…..τις μέρες που θα πήγαινα στο σπίτι μιας φίλης μου. Η μαμά της, η κυρία Λουκία, ήταν μια παρουσία που θυμάμαι πολύ έντονα. Ήταν νέα, ήρεμη, δημιουργική και πάντα ήξερε να φτιάχνει μια όμορφη ατμόσφαιρα γύρω της. Κάθε φορά ετοίμαζε κάτι διαφορετικό για εμάς: άλλοτε χορεύαμε, άλλοτε παίζαμε στην αυλή, άλλοτε βλέπαμε ταινίες ή διαβάζαμε βιβλία. Και φυσικά περίμενα πάντα τη σοκολατίνα της. Η κυρία Λουκία είχε γράψει τη συνταγή για τη μητέρα μου και κρατώ ακόμη εκείνο το χαρτί.
*
ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΗΜΟΥΝΑ…..καλή μαθήτρια, αρκετά ήρεμη και με πολλές φιλίες. Μου άρεσαν πολύ τα πειράγματα και τα γέλια με τους συμμαθητές μου· ειδικά με τα παιδιά που κάθονταν πίσω μου, καμιά φορά έδενα κρυφά τα κορδόνια τους στις καρέκλες και μετά περίμενα να δω τι θα γίνει. Το ότι ήμουν μικρόσωμη μάλλον με βοηθούσε να μην με παίρνουν είδηση!
Ποτέ δεν τα κατάφερα με την αποστήθιση. Για να αγαπήσω ένα μάθημα έπρεπε να μου γεννήσει ενδιαφέρον και ερωτήματα. Όταν κάτι με κέρδιζε, μπορούσα να αφοσιωθώ πραγματικά.
Θυμάμαι ιδιαίτερα μια εργασία που μου είχε αναθέσει στην Α΄ Γυμνασίου η καθηγήτρια της Αρχαιογνωσίας, με τίτλο «Ο ρόλος της γυναίκας στην ομηρική εποχή». Την έχω κρατήσει μέχρι σήμερα. Τότε βέβαια δεν φανταζόμουν ότι ένα θέμα που είχα δουλέψει στο γυμνάσιο θα με ακολουθούσε για χρόνια! Αργότερα βρέθηκε ξανά μπροστά μου στις σπουδές μου, πρώτα μέσα από την αρχαιολογία και στη συνέχεια μέσα από τα ζητήματα φύλου.
*
ΜΙΑ ΦΟΡΑ ΠΑΡΑΛΙΓΟ…..να προκαλέσω μεγάλη αναστάτωση. Με την καλύτερή μου φίλη χαθήκαμε για ώρες χωρίς να το καταλάβουμε. Είχαμε πάρει τα κλειδιά του άλλου σπιτιού της οικογένειάς μου, που ήταν περίπου δύο χιλιόμετρα μακριά, και πήγαμε εκεί απλώς για να παίξουμε. Για εμάς ήταν μια μικρή περιπέτεια· περπατούσαμε αμέριμνες και σφυρίζαμε, ενώ οι μεγάλοι στο μεταξύ μας έψαχναν πανικόβλητοι. Για εκείνους μάλλον δεν ήταν καθόλου περιπέτεια!
*
ΜΟΥ ΑΡΕΣΕ ΚΥΡΙΩΣ…..να δημιουργώ. Από μικρή με τραβούσε οτιδήποτε μου έδινε τη δυνατότητα να φτιάξω κάτι με τα χέρια μου: από το ράψιμο, το κέντημα και το πλέξιμο μέχρι τη μαγειρική, τις κατασκευές, τη φωτογραφία και την ξυλουργική.
Αυτό που αγαπούσα περισσότερο ήταν να παίρνω κάτι και να το μετατρέπω σε κάτι διαφορετικό. Να ξεκινώ από κάτι απλό και να δημιουργώ κάτι καινούριο.
Θυμάμαι ότι έφτιαχνα ρούχα για τις κούκλες των ξαδέλφων μου· δεν με ενδιέφεραν τόσο οι κούκλες, όσο η χαρά του να σχεδιάζω και να δημιουργώ κάτι δικό μου.
Ξεχωριστή θέση έχει ο θείος μου ο ξυλουργός. Πήγαινα μαζί του και τον βοηθούσα στη δουλειά του. Έλεγε ότι ήμουν το «δεξί του χέρι». Εκεί έμαθα πολλά πράγματα με τα χέρια μου, πράγματα που συνεχίζω να κάνω ακόμη και σήμερα.
*
ΤΑ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΑ ΜΥΡΙΖΑΝ…..θάλασσα, χλώριο από την πισίνα, μουσική από τις εκδηλώσεις του ξενοδοχείου και φαγητό από την κουζίνα. Ήταν καλοκαίρια γεμάτα κόσμο, κίνηση και διαφορετικές φωνές. Θυμάμαι να τριγυρίζω μέσα σε αυτόν τον κόσμο και να μαθαίνω μικρά πράγματα που τότε μου φαίνονταν συναρπαστικά: να απαντώ στο τηλέφωνο, να γράφω στη γραφομηχανή, να χρησιμοποιώ το τέλεξ. Για μένα όλα αυτά ήταν μικρές ανακαλύψεις.
*
ΤΟ ΧΕΙΡΟΤΕΡΟ ΠΟΥ ΕΙΧΑ ΚΑΝΕΙ…..ήταν όταν πέταξα ένα ανοιχτό χάρτινο κουτί με σοκολατούχο γάλα στην αδελφή μου επειδή με είχε θυμώσει. Μόνο που δεν πέτυχα εκείνη· το σοκολατούχο γάλα πετάχτηκε παντού και γέμισε όλη η κουζίνα. Η αδελφή μου γλίτωσε, αλλά εγώ έμεινα να καθαρίζω το χάος που είχα δημιουργήσει.
*
ΖΗΤΟΥΣΑ ΔΙΑΡΚΩΣ…..να με αφήσουν να μαγειρέψω στην κουζίνα του ξενοδοχείου. Ήμουν 8-9 χρονών και πίστευα ότι μπορούσα να κάνω τα πάντα. Κάθε Τετάρτη βοηθούσα στον μπουφέ· φορούσα το καπέλο του σεφ, που ήταν σχεδόν μεγαλύτερο από εμένα, ανέβαινα πάνω σε πλαστικά κουτιά για να φτάνω τον πάγκο και να βοηθώ στο σερβίρισμα, κι έτσι είχα πείσει τον εαυτό μου ότι ήμουν ήδη μαγείρισσα. Θυμάμαι μια φορά που είχα βρει μια συνταγή με ψάρι και επέμενα τόσο πολύ, που στο τέλος ο πατέρας μου με άφησε να μαγειρέψω. Ευτυχώς το φαγητό τρωγόταν, οπότε το έφαγε το προσωπικό!
*
Ο ΠΑΤΕΡΑΣ ΜΟΥ ΣΥΝΗΘΙΖΕ…..να φέρνει στο σπίτι ό,τι καινούριο του τραβούσε την προσοχή: τις πρώτες γεύσεις της εποχής, φρούτα, λαχανικά, τυριά, αλλαντικά, μπαχαρικά, βιβλία, αντικείμενα, ακόμη και σκαντζόχοιρους ή πουλάκια που έβρισκε. Ποτέ δεν ήξερες τι θα έφερνε την επόμενη φορά.
Όταν κατάφερνε να ξεκλέψει λίγο χρόνο από τη δουλειά στο ξενοδοχείο, συνήθιζε επίσης να οργανώνει μικρές εκδρομές, συνήθως τις Τρίτες. Είχε πάντα μια ιδέα για το πού θα πηγαίναμε: στη φύση, σε χωριά και σε διαφορετικές γωνιές της Κύπρου.
*
ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΣΕΝΑ «το μικρό»;..οι λεπτομέρειες που δίνουν αξία στις αναμνήσεις μας. Μια σοκολατίνα, μια παλιά εργασία, μια εκδρομή, μια σκανδαλιά, ένας φόβος· πράγματα μικρά που έχουν τη δική τους ιστορία.
Η Constantina Mavrou είναι μεταφράστρια με πολυετή παρουσία στον χώρο της παιδικής λογοτεχνίας και πρόσφατα εκδότρια των Εκδόσεων ΝΟΣΜΑ.
το μικρό
