04/06/2026
OKAVANDJE AKA WA LYA AAME NDE KA DIPAA
Ku Hilya Aron
Efiku limwe ndi li mondjila nda yuka kOvenduka, otwa tula mOtjiwarongo. Otwa ya mofitola yokulanda oikulya. Eshi nda landa oikulya, onda dimbwa okundjeneka okabaki kamwe, ame ohandi shuna mofitola ndi ke i ndjeneke osho.
Potunubanga yokombifa onda hanga pe yadi, ame nokutala ovanhu ava ve li po koipala ndi tale kutya olye handi dulu okulifininika komesho yaye momukweyo. Mokuyelula ngaho oshipala ngaha, nomumati umwe mule, a koshoka shoshili ye a fewa nee, ta tale nge te limemesha.
Ame ohandi mu popifa; “Wa uhala po tate? Kwafe nge ndi p**e ovayakuli ekwafo divadiva, otwa endelela.”
“Oh. Tala okanona ka panda ndje maani.” Ta lombwele omukainhu umwe ve li naye, ye ta tale nge te limemesha.
Ye okwa yapuka nokuli, ame onda pita, onda ya komesho yaye nokup**a ekwafo.
Ye okwa ya mo vali; “Owuuka peni aano weendelela?”
“Okovenduka, ove?”Osho nda nyamukula nokup**a.
“I am from Ongwediva. Ndele ondoore omikalo dhohe, owa p**a ndje u li humble maani, andi ku mono ishwe ngiini?”
“Owa hala oku shi ninga ngahelipi mbela?” Osho nda p**a.
Ye ota keuka omukainhu ou ve li naye noku mu p**a; “Suu, okanona ka ka wa haka?”
“Tumba fala kegumbo.” Omukainhu osho a nyamukula.
“Onde kwaara?”Omumati ta p**a.
“Oh, handi ya tu tale.”Osho nda nyamukula.
“Pandje nee okanumber…”
“Oook….eewa hano hatu ya tu shi pwilikine." Nda yandja ongodi nokuya.
Eshi nda dja mofitola onda hanga vakwetu va xwameka nale otuwa, onghee onda londa diva fye otwa ya. Nomodoolopa omo ina tu dja, nokasms:
“Hey you…”
“Hello…”
“Onde ku panda…”
“Naave ou mu hokwifa.” Osho nda ti.
“Oho zi peni?”
“Kongha.”
“Ngaye onda zi kOlupumbu, but I stay in Ongwediva. Ninga po gwandje?”
Inandi nyamukula.
“I am looking for a serious woman.”
“Ohatu popi ngeenge nda aluka kOvenduka.”
“Okay.”
Ousms ova twikila ngaho tave ya okadi kowishi, fimbo limwe omapulo ngaho taa pulwa fimbo limwe ame handi pewa ouyelele wa pitilila.
KOvenduka, onda kala ko oivike ivali. Kaume kange mupe mboli naye oko a yuka. Okwa fikila ngaho ta p**a apa handi di mOvenduka.
Efiku limwe hatu di mo, twa ya ngaho modoolopa tu popye oinima yetu yoshinyasha. Omumati omuwa shoshili, ye oku na omhepo iwa. Osho nda itavele.
Fiku nda shuna naye olo a shuna. Otwa enda mobesa imwe, notwa enda ngaho twa tula ko ehokololo letu. Ohatu pangele nokuli kutya otwa hala okutunga eumbo letu peni, nounona ava twa hala.
Okwa udanekela nge kutya moshikando tashi ya ngee handi ka shuna keetundi kOvenduka ota ka futila nge odila.
Efiku olo onda shiva yo kutya mboli ye oku na okaana kamwe nomukainhu umwe, ashike okwa fiya e mu teyaula po shaashi okwa vaka, nande a landelwa otuwa kumukwao. Nokuli onda shiva yo kutya ye omulumenhu e na oshisho shaashi oye ta tekula omona, nande otuwa ei a landele okwe i fiila ex waye.
Okwa enda yo ta hokolololele nge omahokololo kombinga yovaneumbo laye, nonghee okwali ndi wete kutya okwa dja meumbo li na outeku shaashi omahokololo aye otaa ulike kutya xe naina ove va tekulila efimaneko neduliko.
Eshi twa fika mOwambo okwa findikila nge kOngha namumwaina nomukainhu waye, vati opo a ka shive apa handi di. Okwali nda hafa, naashi va shuna onda ka dengela kautu kange ndi mu twe ehokololo.
Ohole yetu nande ya li ipe, oya kala tai ende nawa lela, hatu di mo ngaho hatu ka lya keerestaurant, hatu i keemovi nosho tuu. Nokaringa keudaneko okwa pa nge nokuli.
Efiku limwe mokati koufiku, nongodi tai kwena mangha nda kofa, ndi tale ko o-Ndangi: “Babe, onda monithwa oshiponga kootchotchi pls send me N$500 to go to hospital.”
Eshi ta popi ota keme nee unene ye ota lili, onghee inandi dula vali okup**a omapulo mahapu. Onghee onda kwatwa kolukeno, nokutuma oshimaliwa shomafele avali.
Mongula eshi kwa sha, handi mu dengele ngeno ndi p**e kutya, oku li peni ndi ye ku ye. Ongodi inai kufwa po. Opa pita omafiku anhe handi denge ngaho ame itandi nyamukula. Nasuwala shaye ou ndi shi ita kufa po.
Ame ohandi dengele mumwaina, oinima aishe ei nde mu lomwela vati ke i shi, ihava di pamwe. Okwa lombwela nge kutya ota p**a keumbo lavo ye a alukile nge. Ndali ku teelela, koko a fila omututu.
Opa pita omafiku inandi denga, handi ilikana ngaho ame nda teelela a dengele nge. Inashi ningwa.
Efiku limwe ame ohandi denge vali osho. Omumati wange a nyamukule ngaho, ota hanyauka ashike ye ke na ombili. Handi p**a: “Ou mu xwepo ngaho?”
“I am not fine. Andi vele, noh onda kanitha ooducument dhandje dha yiwa nandho koosondoro dhiya, yo opolisi ita yi endelele, anuwa nandi ye koRuacana ndi ka patulule otchibotha.”
“Oshiningwanima osha ningilwa peni?” Osho nda p**a.
“OpoFNB mOshakati. Onda thingwa owala shapo, because I never withdraw large amounts of money so I don’t know why I did that day.”
“Omolwashike oshipofa shi na oku ka patululwa koRuacana wa nyekelwa oimaliwa mOshakati?”
“Hwiya oko kwa adhika oompapila dhandje, omukulukadhi ngu a dhele ndje oko e li hwiya. But I don’t have money for fuel.”
“Oh. Tashi ti owa pangwa ndele ino patulula oshipofa?”
“Koshipangelo inandi ya lombwela oshili.”
Onda mwena po manga. Mbela eshi a mona nda mwena, okwa dima ko.
Komatango kwinya ndi denge, ongodi oya nyamukulwa komatyona. Vati Ndangi ke po, okwa kofa ke udite nawa. Ame ohandi shingi ndi ye keumbo laye kOshakati ndi ka p**e okakadona aka ha ka longo meumbo laye ka pukulule nge keumbo lovadali vaye. Eshi nda fika onda lombwelwa kutya okwa ya koshipangelo.
“Oshipangelo shilipi?”
“Aaye ina lombwela ndje, apo a lala maka, okwa lala kegumbo.” Osho nda nyamukulwa.
“Ohoo.” Osho nda shuna keumbo.
Eshi handi fiki peumbo, nokatumwalaka take ya kongodi yange; “Ombili okwali nda ya kundokotola.”
Ame ohandi denge. Konima yepopifo onda p**a: “Ou mu xwepo ngaho paife?”
“Ondi li nawa, ashike ka ndi uvite nawa. Obusiness yandje otayi shuna pevi shinene. I need money to buy building materials to complete my project so that I sell the house but no one is willing to help me. Ondiniike naanhu ye na oondjo dhandje maala ita ya yamukula ndje. Onda stress nayi.”
“Oh. Ombili. I wish I could help but I can’t.”
“It is okay. I don’t take money from women. Nesiku ndiya onde ku puliike okwaana nkene.”
Omahokololo a Ndangi okwali taa maaleke omutwe wange. Ashike nghali handi dulu okutomona kutya epuko ola li peni naana.
Omafiku ta e ya oo taa i, Ndangi a veluka. Ashike eembapila daye natango inadi dja ko koRuacana sho noshipofa shaye inashi pwa shaashi ke na oimaliwa yokuya kohofa. Okwa panga a twetwenya, molwaashi vati ka kwa li munhu a hala oku mu kwafa keumbo lavo, nande a kala nokuva kwafa.
Otwa ninga efimbo lile inatu monafana, vati kali ta dulu okushinga, do neenghendabala dange doku mu talela po oda dopa molwa omaimbo onhumba noongadi. Nofiku twa monafana okwe ya ngaho a mangwa elapi mepunda ye ota shongola.
Efiku olo okwali efiku ledalo lange. Eshi e ya okwe ya eenyala dongaho nomaano oo ngaho. Okwe ya ngaho novamwaina. Ova hanga mo eefelende dange de ya okuuhala naame mefiku ledalo lange. Otwa uhala twa hafa, hatu li fye hatu popi.
Etango eshi la toka, ye ota tumine nge okasms: “Babe, we have a problem.”
“What is it?” Osho nda p**a.
“Onda dengelwa kutate anuwa ku na oongombe dha kana kofaalama. Anuwa na tu ye ko paife. Maala ngaye kiina omahooli.”
“Oh. Oshike ito p**a tate e ku kwafele?”
“Okwa pandje nale iimaliwa yokuya kocourt koRuacana oshiwike sha zi ko. The case is still pending so I can’t ask him now. Kwatha ndje N$5000. Otandi yi ku pe shampa nda landitha po egumbo lyandje.”
“Uh, aaye kandi na sha oimaliwa. Onda futa ofikola fye opo twa di meefya.”
“It is okay. But, just help me N$1000 for fuel so that we can drive to Tsumeb ndi ka p**e my uncle that is at the farm.”
“Okay. Handi tale otuwa, onda hala oku findikila eefelende dange, ame ndi ke ku tulile mo.”
Eshi a pange otuwa, Onda findikila eefelende dange. I Mokualuka onda shinga ashike fi yo poservice, ame ohandi i parking. Handi di ko noshapi noku mu lombwela kutya onda fitikininwa moparking komunhu a kala ko.
Kali e na nasho shaashi oku shi kutya opo pepi, ote ke i pitula po ashike eshi tai. Onghee okwa twikila ta tale etanga laye. Naame onda kala omutumba, hatu tale ngaho etanga.
Eshi va mana okutala etanga, ova lekela va ye. Handi mu pe oshapi yotuwa yaye, ta xupita nge polupanda nokuya. Eshi va ningina ko ame naame onda kufa okandjato kange, handi pate oflat yange nokushinga diva diva ndi ye keumbo.
Opo ngaho handi shingi nokasms: “Ando owa tile owala ito vulu ku kwatha ndje, instead of giving me false hopes.”
Inandi nyamukula.
Ye ota denge. Mhh-mmh! Inandi hala kaya.
“Please pick up.”
Inandi i kufa po.
Efiku la ka landula onde ke litwa okatumwalaka kosocial media, va kwatwa nombelela yoshikombo sha vakwa kOshikuku. Oko ashike nda screenshot ndele handi ke mu tumine koWhatsApp. Inandi mu mona ko vali kongodi yange oku fiyo onena.