08/07/2026
በ2018 ዓ.ም ሰኔ 30 ቀን በተካሄደው የሕዝብ ተወካዮች ምክር ቤት 30ኛ መደበኛ ስብሰባ ላይ ጠቅላይ ሚኒስትር ዐቢይ አሕመድ (ዶ/ር) ተገኝተው የ2018 በጀት ዓመት የመንግስትን የሥራ አፈጻጸም ሪፖርት ያቀረቡ ሲሆን፣ ከምክር ቤቱ አባላት ለተነሱ ወቅታዊና ሀገራዊ ጥያቄዎች ማብራሪያና ምላሽ ሰጥተዋል።
የፓርላማው ውሎ ዋና ዋና የጥያቄና መልስ ማጠቃለያ እንደሚከተለው ቀርቧል፦
1. የኢኮኖሚ ዕድገት እና የኑሮ ውድነት
የቀረበ ጥያቄ፦ የሀገሪቱ ማክሮ-ኢኮኖሚ አፈጻጸም ምን ይመስላል? የኑሮ ውድነቱንና ከደመወዝ ጭማሪ በኋላ በገበያው ላይ የሚታየውን ያልተገባ የዋጋ ጭማሪ ለመቆጣጠር ምን እየተሰራ ነው?
የተሰጠ ምላሽ፦ ኢትዮጵያ በ2018 በጀት ዓመት ከ10% በላይ የኢኮኖሚ ዕድገት ማስመዝገቧንና ይህም በአፍሪካ ፈጣን ከሚባሉት ተርታ እንደሚያሰልፋት ጠቁመዋል። የኑሮ ውድነትን በተመለከተ መንግስት ከፍተኛ የገንዘብ ድጎማ (በተለይ በነዳጅ እና መሠረታዊ ሸቀጦች ላይ) እያደረገ መሆኑን ገልጸው፣ በገበያው ላይ የሚታየውን ያልተገባ የዋጋ ጭማሪና የነጋዴዎችን ስግብግብነት ለመቆጣጠር የህግ ማስከበርና የገበያ ማረጋጋት ስራዎች ተጠናክረው እንደሚቀጥሉ አብራርተዋል።
2. ሰላምና ብሔራዊ ደህንነት (በአማራ፣ ኦሮሚያና ትግራይ ክልሎች)
የቀረበ ጥያቄ፦ በአማራና በኦሮሚያ ክልሎች ባሉ ግጭቶች የጠፋው የሰው ህይወትና የደረሰው ጉዳት መጠን ምን ያህል ነው? በትግራይ ክልል ያለው ወቅታዊ ሁኔታና ቀጣይ የሰላም ስምምነቱ አፈጻጸምስ ምን ደረጃ ላይ ይገኛል?
የተሰጠ ምላሽ፦ መንግስት ለማንኛውም ሰላማዊ አማራጭ በሩ ክፍት መሆኑን አጽንኦት ሰጥተዋል። በአማራ ክልል ያለውን ሁኔታ በተመለከተ ሕዝቡ በክልሉ ካለው አመራር (ከአቶ አረጋ ከበደ መዋቅር) ጋር በመሆን በሽምግልናና በውይይት ሰላምን ማውረድ እንዳለበት ጠቁመዋል። በትግራይ በኩል የሰላም ስምምነቱን ተፈጻሚነት ተከታትሎ ለማስቀጠልና የተረጋጋ ሁኔታ ለመፍጠር ስራዎች እየተሰሩ መሆኑን ገልጸው፣ የትኛውንም የሰላም እጦት ጥያቄ በጦርነት ሳይሆን በውይይት መፍታት ብቸኛው መንገድ መሆኑን አስገንዝበዋል።
3. የባሕር በር እና ቀጠናዊ ዲፕሎማሲ
የቀረበ ጥያቄ፦ የኢትዮጵያ የባሕር በር የማግኘት ስትራቴጂካዊ ጥያቄና ከጎረቤት ሀገራት (በተለይም ከኤርትራና ከሌሎች ቀጠናዊ አካላት) ጋር ያለው የዲፕሎማሲ ግንኙነት ምን ደረጃ ላይ ይገኛል?
የተሰጠ ምላሽ፦ የባሕር በር ጥያቄ ለኢትዮጵያ የህልውና እና የዘላቂ ልማት ጉዳይ መሆኑን በድጋሚ አረጋግጠዋል። ይህንን ጥያቄ በሰላማዊ፣ በዲፕሎማሲያዊ እና በጋራ ተጠቃሚነት መርህ ለመፍታት መንግስት እየሰራ መሆኑን ገልጸው፣ ዓለም አቀፉ ማህበረሰብም ይህንን የኢትዮጵያን ፍላጎት እንዲረዳ የዲፕሎማሲ ስራዎች እየተከናወኑ መሆኑን አብራርተዋል። ኢትዮጵያ በውጭ ግንኙነቷ የምትከተላቸውን መርሆዎችም አብራርተዋል።
4. ነዳጅ ስርጭት እና ሜጋ ፕሮጀክቶች
የቀረበ ጥያቄ፦ በሀገሪቱ የሚታየውን የነዳጅ ስርጭት መስተጓጎል እና በዘርፉ የሚታየውን ብልሹ አሰራር ለመቅረፍ ምን እየተደረገ ነው? የታላቁ ህዳሴ ግድብ መጠናቀቅን ተከትሎ ሌሎች ተያያዥ የኤሌክትሪክ ማመንጫ ግድቦችን የመገንባት እቅድ አለ?
የተሰጠ ምላሽ፦ መንግስት በነዳጅ ላይ ከፍተኛ ድጎማ እያደረገ ቢሆንም በስርጭት ሰንሰለቱ ላይ የሚታዩ ኮንትሮባንድና ህገ-ወጥ አሰራሮችን በቴክኖሎጂና በጥብቅ ቁጥጥር ለመቅረፍ እየተሰራ መሆኑን ገልጸዋል። በፕሮጀክቶች በኩል የህዳሴ ግድብ ስራዎች መሳካታቸውን ጠቅሰው፣ ሀገሪቱ በቂ የአቅም ግንባታ ላይ በመሆኗ በቀጣይም የኢነርጂ ፍላጎቷን የሚያሟሉ ሌሎች የልማት ስራዎች ተጠናክረው እንደሚቀጥሉ ገልጸዋል።
