16/05/2026
ሌላ ታላቅ ጀግና ወደቀ — ለኦሮሞ ሕዝብ ሌላ ታላቅ ሐዘን!
ወልደዮሐንስ ሁንዴ ሁሪሶ
የኦሮሞ ነጻነት ግንባር (ኦነግ) ግንባር ቀደም የርዕዮተ-ዓለም ቀራፂዎች አንዱ ምሁር የነበሩት ወልደዮሐንስ ሁንዴ፣ በደርግ የጭቆና ሥርዓት ስር ከአሥር ዓመታት በላይ በእስር ቤት አሳልፈዋል።
በ1970ዎቹ መጀመሪያ ላይ በነበሩት ታዋቂ የኦሮሞ የጥናት ክበባት (Study Circles) ውስጥ ንቁ ተሳታፊ ከነበሩት መሪዎች አንዱ ሲሆኑ፣ በወቅቱ በነበረው ወታደራዊ መንግሥት ተይዘው በማዕከላዊ እስር ቤት ታስረው ነበር።
አባታቸው በ1920ዎቹ መጀመሪያ ላይ፣ በወቅቱ የሰላሌ ገዥ በነበሩት በራስ ካሳ ኃይሉ ፊውዳላዊና አምባገንናዊ አገዛዝ ሳቢያ ከወራ ጃርሶ [ሰላሌ] ተፈናቅለው ነበር። ወልደ ያደጉት በባሌ ክፍለ ሀገር ሲሆን፣ ወደ ዩኒቨርሲቲ ከመግባታቸው በፊትም የመጀመሪያ ደረጃ ትምህርታቸውን እዚያው አጠናቀዋል። በዩኒቨርሲቲ ቆይታቸው፣ የትውልዳቸውን የፖለቲካ ንቃተ-ሕሊና በገነቡት የማርክሲስት-ሌኒኒስት የጥናት ክበባት ውስጥ በስፋት መሳተፍ ጀመሩ።
በደርግ ጨቋኝ አገዛዝ ስር ከአሥር ዓመታት በላይ በእስር ከቆዩ በኋላ፣ የደርግ ሥርዓት ከመውደቁ ዋዜማ ላይ ተፈቱ። ከጊዜ በኋላ የኦነግ አመራር እርሳቸውን ከነሌንጮ ለታ፣ ደሚሴ ከበደ ሳርዳ እና ሌሎች መሪዎች ጋር በመሆን በሽግግር ቻርተሩ ውይይት ላይ እንዲሳተፉ ከተመደቡት አሥራ ሁለት ተወካዮች መካከል አንዱ አድርጎ ሾማቸው። በእነዚያ ታሪካዊ ክርክሮች ወቅት፣ የፊንፊኔን (የአዲስ አበባን) ጉዳይ ጨምሮ በዋና ዋና አገራዊ አጀንዳዎች ላይ የጎላ አስተዋፅዖ አበርክተዋል።
በ1992ቱ (እ.ኤ.አ) የፖለቲካ ቀውስ ወቅት ወደ ባሌ ዞን ተመድበው የነበረ ሲሆን፣ እዚያም በሕዝባዊ ወያኔ ሐርነት ትግራይ (ሕወሃት) ይመራ ከነበረው ከኢሕአዴግ መንግሥት ከፍተኛ ጫናና ፈተናዎች ገጥመዋቸዋል።
ከኢሕአዴግ የአፈና እርምጃ በጥቂቱ ያመለጡት ወልደ፣ የቀሪውን የሕይወት ዘመናቸውን አብዛኛውን ክፍል በስደት፣ በዋናነት በተለያዩ የአውሮፓ አገራት አሳልፈዋል። ይኸው ታላቅ ሰው ዛሬ በጀርመን አገር ከዚህ ዓለም በሞት ተለይተዋል።
በክብር እረፍ፣ ጋሼ ወልደ!
ፈጣሪ በሕይወት ያሉትን ይጠብቅ።
