Toronjii Daggala Armaataa

31/07/2022

Bakka itti dhuftee, gosa kee, jaalachun akka. Isa jaalachun kee Oromoo jaalachuu, dhaadhessu, jabeessuu, isaafis hojjechuu dha. Gos kaan jibbuu, dugda laachuu, birmachuu dhabuu, ifirraa fageessunis garuu wanna Oromoo irratti raawwattuu dha. HUNDI OROMOO DHA, OROMOONIS HUNDA DHA!

03/07/2022

Nama keenya biratti wanna irra deddeebiin mul'atu yoo jiraate garaagarummaa JAGNAA fi GOOTA giddu jiru wallaaluu dha.

15/11/2021

Doktar Haayilee Fidaa

Siyaasessaa dhiibbaa qabeessa bardhibbaa kanaa

Haayilee Fidaa Kumaan bara 1962’tti bahaa Wallaggaa keessa magaalaa Arjoo Jimmaa keessatti dhalatani.
Barnoota isaa sadarkaa lammaffaa Naqamteetti akkasumas Wiingeetiitti barate. Ittaansuu dhaanis barnoota sadarkaa olaanaa Unbarsiitii Addis Ababaatti Ji’oolojii barate. Turtii muraasaaf godina Harargeetti barsiisummaan eega tajaajilan booda gara biyya Faransaatti imaluun digrii isaanii lammaffaa sosholojii fi soshaal antiroopolojiin digrii digrii doktireeta ammoo falaasamaan Inistiitut Yuniivarsiiteer dee Firaans’tti fudhatani. Biyya Faransaatti dubartii Mamee Mariyaa jedhamtu fuudhuun ilmaan lama irraa godhateera. Finiinuu waraaqsicha hordofuun ummatasaa tumsuuf bara 1967 keessa biyya abbaa isaatti deebi’e. Hiriyaa isaa Naggada Goobazee waliin ta’uunis naanna’aa Unbarsiitii Addiis Ababaatti suuqii kitaabaa banuun kitaboota maarkisizim leeninizim irratti xiyyeeffatan gabaaf dhiheessaa turan.
Hundeessaa paartii Sochii Soshaaliista Cufa Itoophaa (Ma’iisoon) kan ture Doktar Haayilee Fidaa seenaa sochii barattoota Itoophaa keessatti jagna adda dureedhaan kan eeramuu dha. Doktar Haayilee Fidaan siyaasa ammayyaa biyya itoophaa irratti nama faanaa mul’ataa kaayee wareegamee dha. Dandeettii siyaasa ofuu fi bilchiina falaasama siyaasaarratti Haayieen qabu qaamota gama kamiinuu jiran biratti shakkii kan qabu hin turre.
Hayyooma siyaasa qabu cinatti “Abbaa qubee Afaan Oromoo” (wal falmisiisaa ta’us) jedhamuun kan beekamu Haayileen wayita Yurooppaa tureetti Afaan Oromoo ilaallatee qorannoo gadiifagoo raawwachuu bira darbee kitaabaan maxxansuu isaatiin barnoonni qubee Afaan Oromoo gola Oromiyaa hundatti akka qaqqabu gumaacha hagas hin jedhamne godheera.
Duuti Haayilee wal falmiisiisaa ta’uulleeakka Andaargaachaw Xiruunah jedhuutti Haayileen bara 1971’tti hidhamee ganna lamaan booda du’e.

‘The Forgotten Oromo History: Biographies’ irraa fudhatame.

29/05/2021

Qabsa'aan Amanaa Dha; Qabsoon Amantii Dha.

21/09/2020

Kaasa walii keessan waliif gutaa malee kaasa tokko keessaa him dhuginaa!!

11/06/2020

22/01/2020

Barrii ilma abbaa Gadaa umurii 40 wa'ii itti ilaalle kun, '8nyaw shii' ta'uu hin ooltu.
D.A.

21/01/2020

21/01/2020

Afaan hojiin mootummaa waaqaa garuu maaldhaa?

11/01/2020

"የሴት ልጅ ግርዛት ይቁም" የeliteቱ ጥያቄ ነው፣ የገበሬው አይደለም 😀😀

10/01/2020

በዘር አናምንም የሚሉት ግን
በዘመድ ስራ ሲቀጠሩ ጩቡ አይሆንባቸውም??

D.A.

10/01/2020

Nagaasee Abshaala

(Caaffata Khaliil Jibraan - 'Madman' jettu keessaa luqqaafamte)

Baroota keessaa tokkotti nagaaseen humna'aafi abshaala ta'e, diira Wiiranii jedhamtufi halaalatti argamtu ni bulcha ture. Inniis humna'saaf ka sodaatamu, ogummaa'saaf ammoo ka jaalatamu ture.
Handhuura diirattiitti eela bishaan'saa qabbanaafi taliilaa ta'etu jira. Jiraattonnii hunduu eela kana keessaa dhugu, nagaasichaafi aduloonni'saallee isuma dhugu; eela biroon waan hin jirreef.
Halkan tokko, yoona namuu rafuutti, mortuun tokko diira sanatti dhufte. Eelichattis dhangalaa addaa si'aa torba itti cophxee kana jette, "Ammaa kaasee namuu bishaan kana'rraa dhuge ni maraata."
Borumtaa'saa jiraattonnii hunduu, nagaasichaafi aduloota'rraa kan hafe, bishaan eela sanaa dhuganii maraatan: akkuma mortuuttiin jettetti.
Guyyaa sana, namoonnii karaa gandaafi lafa gabaatti dheekamsaan, "Nagaaseen maraateera. Nagaaseen keenyaafi aduloonnii ulfon qalbii'saanii dhabaniiru. Koottaa! Buqqiisuunii qabna." jedhanii walii'saaniitti haasa'an.
Halkan sana, nagaasichii xoofoo warqeen bishaan eelicha akka fiidan abboome. Gaafa fiidanii deebi'an, keessaa dhugee aduloota'saas obaase.
Achiis karoota Wiiranii, diira halaala sanaa, hundatti dhichiisa guddaa tu ta'e: saabii nagaaseefi aduloonnii ishee qalbii'saanitti deebi'aniif.