31/05/2026
📌 ትራምፕ ለኢራን ያቀረቡት የ‹አብርሃም ስምምነት› ምን አንድምታ አለው?
-NEWS | አለም አቀፍ ትንታኔ በ Mohammed Miftah Derb
የዓለም አቀፉ የሙስሊም ምሁራን ህብረት (IUMS) የአሜሪካው ፕሬዝዳንት ዶናልድ ትራምፕ ያቀረቡትን አዲስ ቅድመ-ሁኔታ በፅኑ አውግዟል። ትራምፕ «ከኢራን ጋር የሚደረገውን የሰላም ስምምነት ፍፃሜ ለማየት፣ ሌሎች የክልሉ የአረብ እና የሙስሊም አገራት ከእስራኤል ጋር ግንኙነታቸውን የሚያድሱበትን የ“አብርሃም ስምምነት” (Abraham Accords) በግዴታ መፈረም አለባቸው» ማለታቸው በሙስሊሙ ዓለም ከፍተኛ ተቃውሞ ቀስቅሷል።
ለመሆኑ ከዚህ የትራምፕ እቅድ ጀርባ ያለው ስውር ፍላጎት ምንድን ነው? የታሰበውስ ውጤትስ?
📜 የጀርባ ታሪክ (Background)
የአብርሃም ስምምነት ለመጀመሪያ ጊዜ እንደፈረንጆቹ በ2020 በትራምፕ የመጀመሪያ የሥልጣን ዘመን የተፈረመ ሲሆን፣ ዓላማው ፍልስጤምን ወደ ጎን በመተው እስራኤል ከአረብ አገራት (እንደ የተባበሩት አረብ ኤምሬትስ፣ ባህሬን እና ሞሮኮ) ጋር ይፋዊ ዲፕሎማሲያዊ እና ኢኮኖሚያዊ ግንኙነት እንዲመሰርቱ ማድረግ ነበር።
አሁን ላይ አሜሪካ እና ኢራን ለወራት የዘለቀውን የጦርነት ውጥረት ለማርገብ እና ስትራቴጂካዊውን የሆርሙዝ ወሽመጥ ለዓለም አቀፍ ንግድ ክፍት ለማድረግ 95% የሚሆን የሰላም ስምምነት ላይ መድረሳቸው እየተነገረ ነው። ነገር ግን ትራምፕ ይህንን የኢራን ስምምነት እንደ ትልቅ ዲፕሎማሲያዊ መደራደሪያ ካርድ በመጠቀም፣ እንደ ሳውዲ ዓረቢያ፣ ኳታር፣ ፓኪስታን እና ቱርክ ያሉ ትልልቅ የሙስሊም አገራት ከእስራኤል ጋር ግንኙነታቸውን እንዲያድሱ በግዴታ እየጠየቁ ይገኛሉ።
🎯 የትራምፕ ስትራቴጂካዊ ዓላማዎች
ትራምፕ በአሜሪካ ውስጥ ካሉ እስራኤል-ደጋፊ የሪፐብሊካን ክንፎች «ለኢራን ከመጠን በላይ ተለዋጭ መስዋዕትነት ከፍሏል» የሚል ትችት እየቀረበባቸው ነው። ስለዚህ የኢራንን ስምምነት ከእስራኤል ህልውና ጋር በማስተጋባት ትልቅ የታሪክ ድል አድርጎ ለአሜሪካውያን መራጮች ለማቅረብ እየሞከሩ ነው። በተጨማሪም እስራኤል በጋዛ እና በሊባኖስ በከፈተችው ጦርነት ምክንያት የዓለም አቀፍ ማህበረሰብ ጫና እና መገለል እየበረታባት ነው። ትራምፕ የአረብ አገራትን በግድ ወደ ስምምነቱ በማስገባት የእስራኤልን ቀጠናዊ ተቀባይነት ለመታደግ አልመዋል። ከዚህም በላይ ኢራንን ብቻዋን ከማስታገስ ይልቅ፣ እስራኤልን ማዕከል ያደረገ እና አሜሪካ የምትዘውረው አዲስ የቀጠናው የኃይል ሚዛን (Regional Bloc) መፍጠር ዋንኛው ፍላጎታቸው ነው።
🔮 የታሰበው ውጤት እና የተደቀኑ መሰናክሎች
ትራምፕ ይህንን ስምምነት የ 5,000 ዓመታት የመካከለኛው ምስራቅ ትልቅ የታሪክ ምዕራፍ እንደሚያደርገት ቢፎክሩም፣ እውነታው ግን ፈታኝ ነው። ፓኪስታን ጥያቄውን ወዲያውኑ ውድቅ ስታደርግ፣ ሳውዲ ዓረቢያ ደግሞ ከእስራኤል ጋር ለመታረቅ «የፍልስጤም መንግስት መመስረት» ቅድመ-ሁኔታ መሆኑን በድጋሚ እያሳሰበች ነው።
ይህንንም ተከትሎ የሙስሊም ምሁራን ህብረት (IUMS) ማስጠንቀቂያ ሰጥቷል። ህብረቱ ይህንን አካሄድ የሉዓላዊነት መደፈር እና የፍልስጤምን ሕዝብ ደም አሳልፎ የመስጠት "የፖለቲካ ቁማር" ሲል ጠርቶታል። አል-አዝሃርን ጨምሮ ሌሎች ተቋማትም የአሜሪካን ተፅዕኖ በጋራ እንዲመክቱ ጥሪ አቅርቧል።
ትራምፕ በአንድ ድንጋይ ሁለት ወፍ ለመምታት — ማለትም የኢራንን ጦርነት ተኩስ አቁሞ በተመሳሳይ ጊዜ እስራኤልን በቀጠናው ለማንገስ — የጀመረው ግፊት መሬት ላይ ካለው የፍልስጤም የቁስል ጥልቀት እና ከአረብ አገራት ብሄራዊ ጥቅም አንፃር ሲታይ ስኬታማ የመሆኑ ዕድል ጠባብ እና የሰላም ድርድሩን ይበልጥ የሚያወሳስብ ሊሆን ይችላል።
👉 እርስዎስ ምን ያስባሉ? ትራምፕ የአረብ አገራትን አስገድዶ ከእስራኤል ጋር ሊያስታርቅ ይችላል ወይስ ድርድሩን ያደናቅፈዋል? ሃሳብዎን በኮሜንት ያካፍሉን!
ለሌሎች ተጨማሪ መረጃዎች በቴሌግራም ይከተሉን https://t.me/mekaneselamfm
#የመካከለኛውምስራቅፖለቲካ #ትራምፕ #ኢራን #እስራኤል #የዜናትንታኔ
