05/04/2026
Jawaari fi fakkaattoota isaa Kan Maraachaa jiru ABO'n Filannoo baranaa kanarratti hirmaachuu isaati
Dhugaa hadhooftuu walitti himnakaa!
Jawaar osoo Miidiyaalee irra asii fi achi deemee ''Abiyyi, Abiyyi'' jedhuu ijoolleen ABO qofa mitii Mana maree bakka bu'oota Ummataa (Paarlaamaa Itiyoophiyaa galuufi). Kunimmoo Jawaari fi fakkaattoota isaa ganda Lidatuu jechuu kiyya madaa mogolee itti ta'eera.
Maaliifi?
Waggaa shanan dhuftu gaafa gandi Yaasoo Kabbabaa Hordofaa fi Lammii kuni Paarlaamaa Itiyoophiyaa keessa taa'anii jijjiiramaa fi guddina Ummata isaanitiif sagalee ta'an Jawar Mohammed Miidiyaa hawaasaa gubbaatti hafuu isaati.
Takka Miidiyaa Ri'iyoot, takkaa Miidiyaa Moges Zewdu Teshome fi Habtaamuu ykn Miidiyaa Milkeessaa Miidhagaa Horn Conversation faa irratti hafuu isaati.
Kunimmoo Jawaariif maal jechuu akka ta'e isinumti tilmaamaa!!
*****
Gara Filannootti deebina!...
Ofii ABO'n filannoo kanarratti hirmaachuun isaa hiikkaa maalii qaba?
Sochiin Addi Bilisummaa Oromoo (ABO) filannoo biyyaalessaa marsaa 7ffaa irratti hirmaachuuf taasisaa jiru, jijjiirama guddaa fi abdii haaraa qabsoo siyaasaa Oromiyaa fi Itoophiyaa keessatti mul’isaa jira.
Akamitti kan jedhuuf:-
1. Qaroomina Siyaasaa: Saanduqa Filannootiin Aangoo Qabachuu
Qaroominni siyaasaa kan madaalamu humna qawweetiin osoo hin taane, sagalee ummataatiin aangoo qabachuuf carraaquu irratti. Qawween goolii fi diiggaa malee nagaa waaraa fiduu hin danda’u. Filannoon garuu mirga abbaa biyyummaa lammiilee mirkaneessuun, mootummaan fudhatama sabaa fi Ummata bal'aa qabu akka ijaaramu gochuudha. Kun mallattoo bilchinaa fi qaroomina yeroo ammaa ti.
2. Dhalootaaf fakkeenya gaarii Ta’uu
Siyaasni nagaa fi dimokiraatawaan dhaloota haaraaf barnoota guddaa dabarsa. Dhaloonni boruu gara aangoo siyaasaa dhufu, falmiin yaadaa fi morkiin karaa nagaa qofaa bu’aa argamsiisu ta’uu isaa akka amalaatti (culture) akka fudhatu godha. Kun immoo tasgabbii biyyaa mirkaneessuun, dhaloonni sababa siyaasaatiin gara waraanaatti akka hin fiigne taasisa.
3. 'Shiftummaa' Maqaa qabsoon raawwatamu hir'isa.
Warra maqaa qabsoo siyaasaa dawoo godhatanii bosona galuun lammiilee nagaa goolan sababa dhabsiisa. Namoonni kaayyoo dhuunfaa qabanii fi nagaa hawaasaa booressan, kanaan jala maqaa "qabsoo" jedhuun haguugamuu hin danda’an. Karaan nagaa fi carraan filannoo haaa qabeessaa fi haga tokkollee ta'u dimokiraatawaa ta'e yoo jiraate, gochi shiftaa fi gochi siyaasaa ifatti gargar ba’a. Kun immoo nageenya qonnaan bulaa, daldalaa fi lammiilee nagaa maraa mirkaneessuun ummata keemyaaf boqonnaa haaraa saaqa.
Xumura irratti:
Deemsi karaa nagaa kun bu’uura nageenya waaraa fi dimokiraasii hundee gadi fageeffateeti. Wal-dhabdee keenya saanduqa filannootiin hiikuun, dhaloota boruutiif biyya tasgabboofte dabarsuudha.
tokko:
Ani miseensa Paartii siyaasaa kamiituu miti. Akka deeggaraatti garuu Paartii Badhaadhinaan deeggara. Filannoo kanarrattis Paartiin Badhaadhinaan filadha. Haata'uutii ijoolleen ABO hamilee fi beekumsa qabdu kunneen Paarlaamaa Itiyoophiyaa galanii arguus nan fedha. Warri Badhaadhinaas paartilee jaanjoo kaanirra ijoolleen kuni yoo Barcuma isaaniif malu argatan isiniif wayyan jedhaani!
Finfinne Press fi Gumaa Saqqataa Gem akka deeggartoota amanamoo Jawaaritti maal jettu?😀
Source: Mengistu Dadi