LELA News

06/09/2026

UN General Assembly endorses a new world map that shows Africa's size more accurately

The United Nations General Assembly on Friday endorsed a new world map that represents Africa more accurately in its larger size, a culmination of a recent campaign led by African countries and advocacy groups.

01/09/2026

በ በቅርቡ በቀጥታ የማህበራዊ ሚዲያ ስርጭት በርካታ ሰው እየተከታተላቸው በአሰቃቂ ሁኔታ የሰው ነፍስ ያጠፉ ኢትዮጵያውያን ግለሰቦች በቁጥጥር ስር ዋሉ፡፡

በሪያድ የሚገኘው የኢትዮጵያ ኤምባሲ ከሰዓታት በፊት ባወጣው መረጃ በሳውዲ አረቢያ ድንበርና በረሃማ አካባቢ በአንዳንድ ኢትዮጵያውያን መካከል የእርስ በርስ ግጭት እና የግድያ ወንጀል መፈፀሙን አስታውሷል፡፡

የኢትዮጵያዊነት ባህልና እሴትን የማይወክልና አፀያፊ ብሎ በፈረጀው በዚሁ ድርጊት የተሳተፉትን በቁጥጥር ስር ለማዋል በቅርበት ክትትል ሲደረግ መቆየቱንም ተናግሯል፡፡

ከሳውዲ መንግስት የፀጥታ ተቋማት ጋር በተደረገ ክትትል እና ኤምባሲውና ማህበረሰቡ ባቀረቡት መረጃ መሰረት ግድያውን የፈፀመው ግለሰብ ከአምስት ግብረ አበሮቹ ጋር በቀጥጥር ስር መዋሉን ኤምባሲው ባወጣው መግለጫ ተናግሯል፡፡

በተጨማሪም በማህበራዊ ሚዲያ ጉዳዩን በማሰራጭትና በማራገብ ተጠርጣሪ የነበሩ ከ100 በላይ ግለሰቦችም በቁጥጥር ስር ውለው ጉዳያቸው እየተጠራ መሆኑ ታውቋል፡፡

በሪያድ የሚገኘው የኢትዮጵያ ኤምባሲ የህግ የበላይነት እንዲከበር ወንጀለኞችን ለማጋለጥ መረጃ የሰጡትን አመሰግኖ በወንጀሉ የተሳተፉ ግለሰቦችን በተመለከተ ማንኛውም መረጃ ያለው አካል ያሳውቀኝ ሲልም ጥሪ አቅርቧል ፡፡

17/08/2026

በማህበራዊ ሚዲያ ሲዘዋወር በነበረው የድብደባ ቪዲዮ ተጠርጣሪዎች ጉዳያቸው በህግ እየታየ መሆኑን ፖሊስ ገለጸ
*****************

በማህበራዊ ሚዲያ አንዲት ታዳጊ ስትደበደብ የሚያሳይ ቪዲዮን በተመለከተ ፖሊስ አስፈላጊውን ምርመራ ማጣራቱን አስታውቋል፡፡

በኮልፌ ቀራኒዮ ክፍለ ከተማ ወረዳ 4 አለም ባንክ አካባቢ አንዲት ታዳጊ ስትደበደብ የሚያሳይ አሳዛኝ ቪዲዮ በማህበራዊ ሚዲያ መሰራጨቱን ተከትሎ ድርጊቱን ፈፅመዋል የተባሉትን ተጠርጣሪዎች በህግ እንዲጠየቁ ህብረተሰቡ አስተያየት እየሰጠ መሆኑ ይታወቃል፡፡

ድርጊቱ ጥቅምት 14 ቀን 2018 መፈፀሙን የአዲስ አበባ ፖሊስ ዋና ጠቅላይ መምሪያ አስታውቆ፤ ቪዲዮው በማህበራዊ ሚዲያ ከመሰራጨቱ ከወራት በፊት ወንጀሉን ፈፅመዋል የተባሉትን ሦስት ተጠርጣሪዎች በቁጥጥር ስር በማዋል ምርመራ ማጣራቱን ፖሊስ ገልጿል፡፡

በወንጀሉ የተጠረጠሩት ሦስት ተማሪዎች ፍርድ ቤት ቀርበው በጊዜ ቀጠሮ ታስረው ፖሊስ አስፈላጊውን ማስረጃ በማሰባሰብ የምርመራ መዝገቡን አጠናቆ መዝገቡን ለሚመለከተው የፍትህ አካል መላኩን የአዲስ አበባ ፖሊስ አስታውቋል፡፡

ልጅቷ ስትደበደብ የሚያሳየው ቪዲዩ መለቀቁ በልጅቷም ሆነ በቤተሰቧ ላይ አሉታዊ ጫና የሚያሳድር በመሆኑ ቪዲዮውን የለቀቀውን አካል ለማረጋገጥ ፖሊስ ሦስቱን ተጠርጣሪዎች በድጋሚ በቁጥጥር ስር አውሎ ተጨማሪ ምርመራ እያጣራ መሆኑን ገልጿል፡፡

ህብረተሰቡ ድርጊቱን በማውገዝ ወንጀሉን ፈፅመዋል የተባሉትን ተጠርጣሪዎች በህግ መጠየቅ እንዳለባቸው ያሳየውን መቆርቆር የአዲስ አበባ ፖሊስ ዋና ጠቅላይ መምሪያ አድንቋል፡፡

16/08/2026

አብን ስለምክክሩ!...

የተከበራችሁ የኢትዮጵያ ሕዝቦች፤
የተከበርከው የአማራ ሕዝብ፤

የአማራ ብሔራዊ ንቅናቄ (አብን) በሀገራዊ የምክክር ሂደቱ ዙሪያ የተሄደባቸውን መንገዶች፣ የታዩ መዋቅራዊ ግድፈቶችን፣ የመርህ ጥሰቶችን፣ እንዲሁም ሀገራችን ያለችበትን አጠቃላይ የፖለቲካና የደህንነት ሁኔታ በጥልቀት በመገምገም የሚከተለውን የአቋም መግለጫ አውጥቷል።

የሕዝብ ጥሪ እና የአቋም መግለጫ ነጥቦች፤

አብን ወደ ሀገራዊ ምክክሩ የገባው የኢትዮጵያን ጥልቅ የፖለቲካ ችግሮች በኃይል ሳይሆን በውይይት፣ በጫና ሳይሆን በመደማመጥ፣ በአንድ ወገን የበላይነት ሳይሆን በድርድርና በጋራ መግባባት፣ እንዲሁም አንዱ አሽናፊ ሌላው ተሸናፊ የሚሆንበት ሳይሆን ሁሉንም ወገን አሽናፊ በሚያደርግና ኢትዮጵያዊነትን ማዕከል ባደረገ የሰጥቶ መቀበል መርህ ለመፍታት የሚያስችል እውነተኛ ሀገራዊ መድረክ ይፈጠራል በሚል እምነት ነበር።

ሆኖም በሂደቱ ውስጥ የታየው ሁኔታ ከተራ የአሠራር ግድፈት ወይም ከመደበኛ የፓለቲካ ልዩነት የዘለለ ሆኖ አግኝተነዋል። የምክክር ሂደቱን ተዓማኒነት፣ አካታችነት፣ ገለልተኝነት እና ፍትሐዊነት ጥያቄ ውስጥ የሚያስገቡ ተደጋጋሚና የተደራጁ ጥፋቶች ተፈጽመዋል። በገዢው አካል የተፈጸሙ መዋቅራዊ ጥሰቶች፣ ጫናዎች እና ወገንተኛ አካሄዶች ምክንያት ሂደቱ የሚጠበቅበትን ያህል ውጤታማ እንዳይሆን ከፍተኛ ስጋት ደቅነዋል።

በዚህ ረገድ ሀገራችን ኢትዮጵያ በታሪኳ ካጋጠሟት ውስብስብ ፖለቲካዊና ማህበራዊ ፈተናዎች መካከል አሁን ያለንበት ወቅት ከፍተኛ ጥንቃቄና አስተዋይነትን የሚጠይቅ ነው። ከዚህ አኳያ የሚከተሉት መሠረታዊ ጉዳዮች በጥንቃቄ እንዲታዩ እናሳስባለን።

1. የአዲስ አበባ ህዝብ ውክልና እና የራስ-አስተዳደር መብት፣

በምክክሩ ሂደት ወቅት በአዲስ አበባ ከተማ ህልውና፣ ባለቤትነት እና የራስ-አስተዳደር መብት ዙሪያ የታየውን የክህደት ተግባር በትኩረት መከታተል ያስፈልጋል። በከተማዋ ኢኮኖሚያዊና አስተዳደራዊ ጉዳዮች ላይ ብቻ ሳይሆን የከተማዋን ባለቤትነትና ተጓዳኝ የፖለቲካ እና የህግ ማዕቀፎችን በሚመለከቱ መሠረታዊ ጉዳዮች ዙሪያ በሚመከርበት መድረክ ላይ በበርካታ ሚሊዮኖች የሚቆጠሩ የከተማዋ ነዋሪዎች ድምፅና ፍላጎት ባግባቡ ሳይወከልና የከተማዋ ሕዝብ እንደ ዋና ባለቤት (Body Politic) ሳይቆጠር መታለፉ እጅግ አሳሳቢ ገመና ሆኖ ተመዝግቧል።

የከተማዋን ነዋሪዎች መብትና ዘላቂ ጥቅም ያስከብራሉ ተብለው የተወከሉ አካላትም የተጣለባቸውን አደራ በመዝንጋት የአንድን ወገን አካል ያልተገራና ድንበር የለሽ ፍላጎት ለማስፈጸም ሲሉ የከተማውን ህዝብ መብትና ጥቅም አሳልፈው ሲስጡ ተመልክተናል።

ይህ ተግባር በኢትዮጵያ አግላይ የብሔር ፌደራሊዝም ከተዘረጋበት ጊዜ ጀምሮ በአዲስ አበባ ሕዝብ ላይ ሲፈጸም የቆየው ተከታታይ የመብት ገፈፋ እና የማግለል ሂደት የመጨረሻው ምዕራፍ ማሳያ ነው። በመሠረቱ ህብረ-ብሔራዊና ኮስሞፖሊታን ውቅርና ገጽታ ያለው የአዲስ አበባ ሕዝብ ለአግላይና ዘውጌያዊ የፖለቲካ ሥርዓት የማይመጥን (misfit) ተደርጎ ተስሏል። እጅጉን ያሳዘነን አሁን ያለው መንግሥትም ስለ መደመር፣ ስለ ለውጥ፣ ስለ ህብረ-ብሔራዊ ወንድማማችነት እና ስለ ኢትዮጵያዊነት ውህደት (synergy) ደጋግሞ እየሰበክ፤ በተግባር ግን ለአዲስ አበባ ሕዝብ ምንም ዓይነት ቦታና ዕውቅና የማይሰጠውን አግላይ ዘውጌያዊ ፖለቲካ ሙጥኝ ብሎ ለማስቀጠል መሞከሩ ነው።

ሆኖም ድርጅታችን አብን በጽኑ የሚያምነው የተዛባው የኢትዮጵያ ፖለቲካ ሊከተለው የሚገባው ትክክለኛና ምክንያታዊ አቅጣጫ የአዲስ አበባን ገጽታ ወደ አግላይ ዘውጌያዊነት መለወጥ ሳይሆን፤ ይልቁንም የአዲስ አበባን ህብረ-ብሔራዊ አንድነት ሞዴል በመላው ኢትዮጵያ በሚገኙ ታላላቅ ከተሞች ላይ ማስፋፋትና ማፅናት እንደሆነ ነው። በእርግጥም "አንድነት በልዩነት" (Diversity in Unity) የሚባለው ታላቅ መርኅ በመሬት ላይ እውነተኛ ትርጉምና ሕይወት የሚያገኘው እነዚህ ሁለት መሠረታዊ ዕሴቶች በተግባር ተጣጥመውና ተዋህደው ሲተገበሩ ብቻ ይሆናል ነው።

ስለሆነም የአዲስ አበባ ከተማ ህዝብ የከተማችሁን ህልውና እና መብት የሚመለከቱ ጉዳዮችንና በዚህ ዙሪያ የሚደረጉ ውይይቶችን በከፍተኛ ንቃት እንድትከታተሉ፤ የራስ-አስተዳደርና የፖለቲካ መብታችሁን እና መጻኢ እድላችሁን በህጋዊ መንገድ ለማስከበር በአንድነት እንድትቆሙ ጥሪያችንን እናስተላልፋለን።

2. ድብቅና መንታ የፖለቲካ ስልቶች፣ መዋቅራዊ ስጋቶች፤

ስርዓቱ በአደባባይ የሚይያስተጋባቸው የሀገራዊ አንድነት፣ የጋራ ብልፅግና፣ የዜጎች እኩልነት፣ የህብረ-ብሔራዊ ወንድማማችነትና የመሻገር ዲስኩሮች በተግባር መሬት ላይ ካለው እውነታ ጋር የሚጻረሩና ሰፊ ክፍተት ያለባቸው እንደሆኑ የምክክር ሂደቱ ፍንትው አድርጎ አሳይቶናል። አጠቃላይ የፖለቲካ ሂደቶቹን በጥንቃቄና በሚዛናዊነት ስንመረምር (Hermeneutics of Suspicion) በአንድ በኩል ስለ ሀገራዊ አንድነትና ወንድማማችነት እየተሰበከ፣ በሌላ በኩል መንግሥታዊ መዋቅሮችን ይየአንድን ቡድን ፍላጎት ማስፈጸሚያነት የማዋል ጥረት እንደሚደረግ በስፋት አስተውለናል።

ከአዲስ አበባ በመቀጠል ጎልቶ የወጣው የመንግስት አመራሮች፣ አባላት እና ደጋፊዎች በምክክሩ መካከል ድንገት "በፓርላማ የሚመረጥ ፕሬዚደንት" ይሁን በሚል ያቀረቡት አማራጭ ነው። ለዚህም የደቡብ አፍሪካን ተሞክሮ በማጣቀስ ለማቅረብ ሞክረዋል። ነገር ግን ከንጽጽር ጥናት መርኅ አኳያ የኢትዮጵያ ሁኔታ ከደቡብ አፍሪካ ሁኔታ ጋር ፍጹም እንደማይመሳሰል እየታወቀ የቀረበው ሃሳብ የምድብ ስህተት (category error) እንዳለበት በሂደቱ አስገንዝበናል።

እንደሚታወቀው ደቡብ አፍሪካ አካታችና ስኬታማ የፖለቲካ ሽግግር ያደረገች፣ ጠንካራ እና ነፃ የሲቪክ ማህበራት ያሏት፣ የዳበረ የዲሞክራሲ ባህልና ህገ-መንግስታዊ ስርአት የገነባች ሀገር ነች። ስለሆነም እነዚህ መሠረታዊ ተቋማዊና ፖለቲካዊ ባህሎች በበቂ ባልተገነቡባት ሀገራችን ኢትዮጵያ፣ የደቡብ አፍሪካን ተሞክሮ በይስሙላ እያጣቀሱ ለማቅረብ መሞከር የህዝብን ትኩረት ለማሳትና አምባገነንነትን በህግ ለማስፈን የሚደረግ ጥረት ነው።

በሌላ በኩል ድርጅታችን አብን ለሀገራችን የፕሬዚዳንታዊ ወይም ከፊል-ፕሬዚዳንታዊ ስርዓት አማራጭን ያቀረበ ሲሆን ዓላማውም ተወዳዳሪ ዕጩዎች የመላው ሀገሪቱን ዜጎች ድምፅ ለማግኘት ሲሉ ድንበር ተሻጋሪና አስተሳሳሪ የሆኑ ሀገራዊ የፖለቲካ (Cross-cutting & Unifying Politics) አጀንዳዎችን እንዲያራምዱ ያስገድዳል በሚል እምነት ነው። በገዢው አካል በኩል የቀረበው ግን በሂደት ስልጣንን በአንድ ግለሰብ ወይም ቡድን እጅ ለማከማቸት እንዲያስችል ህጋዊ ሽፋን ከመስጠት ያለፈ ፋይዳ እንደሌለው ሊታወቅ ይገባል።

በተጨማሪም ወደ አዲስ አበባ ጉዳይ ስንመለስ በአንድ በኩል ትልልቅ ሀገራዊና ቀጠናዊ አጀንዳዎችን ደጋግሞ በማስተጋባት፣ ሆኖም በተግባር የአዲስ አበባ ከተማን መሬትና አስተዳደር በተናጠል የመቆጣጠር ፍላጎት ታይቷል። ይህ አካሄድ ሀገራችንን ወደ ተሻለ ዴሞክራሲያዊ ስርአት ከማሸጋጋር ይልቅ የፖለቲካ ችግሮቻችንን ይበልጥ የሚያወሳስብ በመሆኑ የኢትዮጵያ ህዝብ ሂደቱን በጥንቃቄ ሊከታተለውና ሰላማዊ ትግል ሊያደርግበት ይገባል።

3. የአብን አቤቱታዎች፣ የቀጠሉ ጥሰቶች እና ቀሪው የምክክር ሂደት፤

ድርጅታችን በምክክር ሂደቱ ውስጥ የታዩትን አግላይና አፋኝ አካሄዶች በዝምታ አላለፋቸውም። ይልቁንም በሂደቱ የታዩትን ያልተገቡ ጣልቃገብነቶችና ሕገ-ወጥ ድርጊቶች በጽናት በመቃወም የሚከተሉትን እርምጃዎች ወስዷል፦

ሀ/ ለሀገራዊ የምክክር ኮሚሽኑ ሁለት ጊዜ መዋቅራዊ ግድፈቶች እንዲታረሙ የሚያስገነዝቡ ይፋዊ የአቤቱታ ደብዳቤዎችን አስገብተናል፤ ሁለት ጊዜ በጊዜያዊ የኮሚሽኑ ጽሕፈት ቤት ተገኝተን በሂደቱ ላይ ያየናቸውን ስጋቶች በፊት ለፊት ውይይት አስረድተናል።

ለ/ ለገዢው የብልፅግና ፓርቲ ጽሕፈት ቤት የሚፈጸሙ ጥሰቶች በአስቸኳይ እንዲቆሙ የሚያሳስብ ደብዳቤ የጻፍን ሲሆን፣ ከፓርቲው ከፍተኛ አመራሮች ጋር በአካል ተገናኝተን የተፈጸሙትን ጥሰቶችና አላስፈላጊ ጣልቃገብነቶች በመጥቀስ ባስቸኳይ እንዲታረሙና ሂደቱ እውነተኛ የምክክር ሂደት እንዲሆን ፓርቲው ግንባር ቀደም ሚና እንዲጫወት በአጽንኦት አሳስበናል። ነገር ግን እስካሁን ድረስ እነዚህን መሠረታዊ ግድፈቶች ለማረም የተወሰደ አዎንታዊ እርምጃ አለመኖሩ እጅግ አሳዛኝ ነው።

እስካሁን ከታዩት አጠቃላይ የፖለቲካ እንቅስቃሴዎች በመነሳት ኢትዮጵያውያን ሁሉ ሊገነዘቡት የሚገባው ዋና ነጥብ ሀገራዊ የምክክር ሂደቱ አንድ እርምጃ ወደፊት በሄደ ቁጥር፣ ገዢው አካል የራሱን የፖለቲካ ፍላጎት ለማስፈጸም የሚያደርገው ስልታዊ ተፅዕኖ እና ጣልቃገብነት እየጨመረ እንደሚሄድ አሁናዊ ሁኔታዎች ያመላክታሉ። በተለይም ገዢው አካል በቁጥጥሩ ስር ያሉትን የፓርላማ፣ የህግ አስፈጻሚና የጸጥታ መዋቅሮች በመጠቀም ከምክክር መድረኩ የሚመጡ ምክረ-ሀሳቦችን በተዛባ መልኩ ወደ ራሱ የፖለቲካ መስመር ለማስገባት ሊሞክር ይችላል።

ሆኖም በዚህ ዙሪያ ያለንን ጽኑ አቋም ዳግም በመግለጽ እነዚህ መዋቅራዊ ጥሰቶች የሚቀጥሉ ከሆነ፣ እንዲሁም አንድ ወገን ብቻውን የሚወስንበት፣ አግላይና አምባገነናዊ ስርዓትን የመጫን እንቅስቃሴ የማይቆም ከሆነ ድርጅታችን አብን በከፍተኛ ንቃትና ብስለት ሂደቱን ከመከታተል ባለፈ፤ አሁንም ይሁን ወደፊት ለእንደዚህ ዓይነቱ የይስሙላ የፖለቲካ ድራማ (Facade) ፈጽሞ እውቅና የማይሰጥና የማይተባበር መሆኑን በአጽንኦት እንገልፃለን።

ከፊታችን ያለው መንገድ ፈታኝ ቢሆንም፤ ያሉትን ክፍተቶች ለማስተካከልና አገራዊ መግባባቱን ወደ ትክክለኛ አቅጣጫ ለማስኬድ የተሻለ የፖለቲካ ንቃት፣ ጥንቃቄና ብርቱ ሰላማዊ ትግል ማድረግ እጅግ አስፈላጊ መሆኑን እንረዳለን። በመሆኑም ህዝባችን በቀሪዎቹ የምክክር ምዕራፎችና በቀጣይ ሀገራዊ ጉዳዮች ላይ በንቃትና በተደራጀ መንገድ እንዲሳተፍ ጥሪ እናደርጋለን።

4. ለሚዲያዎች የቀረበ ማሳሰቢያ፤

ሀገራዊ ምክክሩ አሁንም እየተካሄደ ባለበትና ድርጅታችን አብን የተፈጸሙትን ጥሰቶችና መዋቅራዊ ግድፈቶች ለኮሚሽኑ፣ ለገዢው ፓርቲና ለመላው ህዝባችን ይፋ ባደረገበት በዚህ ወቅት፤ አንዳንድ የግል ሚዲያዎችና የመንግስት ብዙኃን መገናኛዎች የተሳሳቱ ዘገባዎችን (Wrong Framing)፣ የተቀናጁ ሀሰተኛና አሳሳች መረጃ የማሰራጨት ዘመቻዎችን (Disinformation & Misinformation Campaigns) በማካሄድ ላይ ይገኛሉ።

እነዚህ ሚዲያዎች ያቀረብናቸውን መሠረታዊ አቤቱታዎች አፋልሰው በማቅረብ፣ የገዢውን አካል አጀንዳዎች ብቻ በማቀንቀን፣ እስካሁን የነበረውን ሂደትና ውጤት ሆነ ብለው በተዛባ መልኩ በመዘገብ የቀረቡ ቅሬታዎችን ዋጋ ለማሳጣትና የገዢውን አካል የወደፊት የፖለቲካ ፍላጎት ህጋዊ ለማስመሰል የሚያደርጉት ጥረት መሆኑን ታዝበናል።

ከዚሁ ጋር በተያያዘ ሚዲያወችን በተመለከተ በዚሁ የምክክር መድረክ ለሀገራችን የዴሞክራሲ ግንባታ ሂደት ሚዲያወች ገንቢ ሚና እንዲጫወቱ እንዲሁም ገለልተኝነታቸውን የጠበቁ ሀገራዊ ተቋማት እንዲሆኑ ምክክር እየተደረገበት ባለበት ሰዓት፤ ይልቁንም ከዚህ በተቃራኒ ሚዲያወችን ለ misinformation እና disinformation ማሰማራት ድርብ ስህተት መሆኑን ታዝበናል።

በመሆኑም መላው የኢትዮጵያ ህዝብ የእነዚህን ሚዲያዎች ወገንተኛና አድሏዊ አካሄድ በደንብ እንደሚያውቅና በንቃት እንዲከታተለው ለማስታወስ እንወዳለን። ሚዲያዎቹ ሚዛናዊና ነፃ የመረጃ ሽፋን የመስጠት ሙያዊና ታሪካዊ ኃላፊነታቸውን የዘነጉ መሆኑን በማስገንዘብ፣ ከእንደዚህ ዓይነቱ አሳሳችና የአንድ ወገን አጀንዳን ለማስፈጸም ከሚያደርጉት እንቅስቃሴ እንዲቆጠቡ በጥብቅ እናሳስባለን።

5. ለገዢው አካል የቀረበ ማስታወሻ፤

ከስምንት ዓመት በፊት በኢትዮጵያ የመጣውን የፖለቲካ ለውጥ፤ አምባገነኑን፣ አድሏዊውንና ዘውጌያዊውን የኢሕአዴግ ሥርዓት በመጣል አሁን ያለው መንግሥት ወደ ሥልጣን እንዲመጣ በተደረገው መራራ ትግል ውስጥ የአማራ ወጣቶችና መላው ሕዝባችን ያደረጉት እልህ አስጨራሽ ታሪካዊ ተጋድሎ እና የከፈሉት መስዋዕትነት በግልጽ ሊታወቅና ሊታወስ ይገባል።

ነገር ግን ገዢው አካል ወደ ሥልጣን የመጣውም ሆነ ሥልጣኑን አስጠብቆ የቆየው በራሱ ጥረትና በአንድ ወገን ትግል ብቻ እንደሆነ አድርጎ የመተረክ ዝንባሌ ከወዲሁ መታረም ይገባዋል። የሕዝብን መራራ መስዋዕትነትና ታሪካዊ አደራ የመካድ እአካሄድ ከባድ የፖለቲካና የታሪክ ዋጋ እንደሚያስከፍል ገዢው አካል በጥብቅ ሊገነዘበውና ከእንደዚህ ዓይነት አሳሳች ስሜቶች ሊቆጠብ እንደሚገባ እንመክራለን።

6. ለተከበረው የኦሮሞ ሕዝብ የቀረበ ጥሪ፤

የተከበረው የኦሮሞ ሕዝብ፤ ድርጅታችን አብን በዛሬው ዕለት በከፍተኛ አክብሮትና በኃላፊነት ስሜት ጥሪ ያቀርብልሀል፤ በኦሮሞ ህዝብ ስም ጽንፈኛ ፖለቲካ የሚያቀነቅኑ ኃይሎች የሚያራምዱት የአካባቢያዊነትና የመገለል ፖለቲካ የሰፊውን ኦሮሞ ህዝብ ዘላቂ ጥቅም የሚያስከብር አይደለም።

በተለይ አዲስ አበባ የመላው ኢትዮጵያውያን የጋራ አንጡራ፣ የአንድነት ጌጥ እና የሉአላዊነታችን መገለጫ መዲና፣ የፌደራል መንግሥቱ መቀመጫ እና የነዋሪዎቿ የራስ-አስተዳደር ማዕከል ሆና እንድትቀጥል አብን ያቀረበው ምክንያታዊ እና ሚዛናዊ የመፍትሔ ሀሳብ ለአማራ ህዝብና ለሌሎች ህዝቦች ብቻ ሳይሆን፣ የወንድም ኦሮሞ ህዝብን ዘላቂ ሰላምና ጥቅም ጭምር የሚያረጋግጥ በመሆኑ ነው።

ስለሆነም በኦሮሞ ህዝብ ስም የሚደረግ ማናቸውም የብቸኛ ባለቤትነት ወይም የሌሎችን መብት የመጋፋት ፍላጎት፤ በህዝቦች መካከል የቆየውን ታሪካዊ ወንድማማችነት እና አንድነት የሚያበላሽ፤ በሂደትም የኦሮሞን ህዝብ የሚነጥልና የሚጎዳ የታሪክ ስህተት እንዳይሆን ለማሳሰብ እንወዳለን።

ድርጅታችን አብን፤ በአማራ ህዝብ ስም በአንዳንድ አካላት የሚሰነዘሩ ተመሳሳይ አክራሪ ፍላጎቶችን (Maximalist Claims) ውድቅ በማድረግ አሳታፊና ሀገራዊ መፍትሔዎችን ሲያራምድ እንደቆየው ሁሉ፤ የኦሮሞ ህዝብም ህዝብን ከህዝብ የሚያጋጩና በኦሮሞ ህዝብ ስም ፍላጎታቸውን በኃይል ለመጫን የሚሞክሩ አካላትን አቋም ውድቅ በማድረግ ለእውነተኛ የጋራ እድገትና ሰላም አብሮን እንዲቆም ታሪካዊ ጥሪያችንን እናቀርባለን።

7. ለተከበርከው የአማራ ሕዝብ፤

በዚህ የምክክር ሂደት እንደታየው፤ በሀገራችን ውስጥ የሰፈነውና የተደራጀው ፀረ-አማራ (Anti-Amhara) ትርክትና መዋቅራዊ ጫና አሁንም አልተቀረፈም፤ ይልቁንም ተባብሷል። ይህንን ፈተና ለመሻገር ሰፊና የተደራጀ የቤት ሥራ ከፊታችን ይጠብቀናል። ስለሆነም በዚህ አሳሳቢ ወቅት መከፋፈል ለውድቀት የሚዳርግ መሆኑን ተረድታችሁ በአንድነት እንድትቆሙ እና በሕዝባችን መካከል ልዩነትንና ክፍፍልን የሚዘሩ አካላት ከዚህ ጎጂ ድርጊታቸው እንዲቆጠቡ አስፈላጊውን ሁሉ እንድታደርጉ እያሳሰብን፤ አሁን ያለንበት ወቅት የውስጥ ልዩነቶችን የምናሰፋበት ሳይሆን፤ ለህልውናችንና ለእኩልነታችን በጋራ የምንቆምበት መሆኑን እንገልጻለን።

8. ለፖለቲካ ፓርቲዎች እና ለኢፌድሪ መንግሥት የቀረበ ጥሪ፤

የሀገራችን የፖለቲካ ፓርቲዎች እስካሁን የነበረውን የመጠራጠርና የመነቃቀፍ ፖለቲካ በማስወገድ፤ ለሀገርና ለህዝብ ዘላቂ ጥቅም ሲባል በጋራና በስፋት እንድንሰራ ጥሪያችንን እያስተላለፍን ገዢው አካል ይህንን ሀገራዊ የምክክር እድል ለቡድን ስልጣን ማጠናከሪያ ከመጠቀም ይልቅ ሀገርን ወደ ዘላቂ ሰላምና ወንድማማችነት ለመምራት እንዲጠቀምበት፤ በሀገርራችን ውስጥ ያለው የፖለቲካና የማህበራዊ ክፍፍል ጥልቅ መሆኑን ተረድቶ እውነተኛ የፖለቲካ መታረቂያ መንገድ እንዲከተል በጋራ እንድንታገል ጥሪ እናስተላልፋለን።

9. የተከበራችሁ የኢትዮጵያ ሕዝቦች፤

አብን የሕዝባችንን ታሪካዊ አደራ በመሸከም፤ መዋቅራዊ መሰናክሎችን በጽናትና በበሰለ መንገድ በመታገል እውነተኛ ፍላጎቱን ለማሳካት የሚያደርገውን ጥረት አጠናክሮ ይቀጥላል። የጀመርነው የፍትህ፣ የእኩልነት እና የነፃነት ትግልም የሕግ የበላይነትና እውነተኛ ዴሞክራሲ እስከሚረጋገጥ ድረስ በጽኑ ሰላማዊ መንገድ ትግሉን አጠናክሮ የሚቀጥል መሆኑን እናረጋግጣለን።

ለሀገራችን የፖለቲካ ቀውስ ዘላቂ መፍትሔው እውነተኛ ምክክር፣ ድርድርና ወንድማማችነት ብቻ ነው!

የአማራ ብሔራዊ ንቅናቄ (አብን)**
ነሐሴ 09/2018 ዓ.ም
አዲስ አበባ፣ ኢትዮጵያ

09/08/2026

ኅሊና እና ሀገር
-------------------
(አርክቴክ ዮሐንስ መኮንን - የግል አስተያየት)

ማንኛውም ሰው እንደ አንድ ግለሰብ የራሱ እምነትና ፍላጎት አለው። እንደ ጉዳዩ ክብደትና ቅለት ደግሞ ይህንን የግል ፍላጎቱን «የእኔ» ለሚለው ቡድን ሲል አሳልፎ ሊሰጥ ይችላል። የአንድ ቡድን እምነትና ፍላጎት በአባላቱ ፈቃደኝነት ላይ የተመሰረተ የመሰባሰቢያ አጀንዳ ነው። ነገር ግን የሀገር ጉዳይ ከግልም ይሁን ከቡድን እምነታችንና ፍላጎታችን ጋር ተቃራኒ እና ተገዳዳሪ ሆኖ ሲመጣ «የቱ ይቅደም?» ለሚለው ጥያቄ የምንሰጠው መልስ በታሪክ ፊት የምንታወስበት ዋንኛ ጉዳይ የሚሆን ይመስለኛል። የህሊናዬን ፍርድ እና የሀገሬን ጥቅም በማስቀደም የቡድን ፍላጎቴን እተዋለሁ ወይስ ሀገሬን ለቡድኔ ፍላጎት እሰዋታለሁ?

በአሁኑ ወቅት በጠረጴዛ ዙሪያ ባሰባሰቡን አገራዊ የምክክር መድረኮች ላይ የሚንጸባረቁ ሃሳቦች ከዚህ ውጪ አይደሉም። የግል፣ የቡድን እና የሀገርን ጥቅም ማስታረቅ ዋነኛ ፈተናችን ሆኖ ወጥቷል። በእርግጥ ነገሩ ግን እንደ መናገር ቀላል አይደለም፤ እጅግ ውስብስብና ከባድ ነው! በጉባኤው ላይ ተመካካሪዎች ይህንን ሚዛን ለመጠበቅ ሲጨነቁ፣ ሲጥሉና ሲያነሱ ታዝቤአለሁ።

ለዚህ ጥሩ ማስታወሻ የሚሆነኝ ስለ ከተሞች እጣ ፈንታና የወደፊት አኗኗራችን ስንመክር ያጋጠመኝ ኩነት ነው። ከምስራቅ የሀገራችን ክፍል የመጣ አንድ ወንድማችን በአስተርጓሚ በቡድን ስብሰባችን ላይ ያቀረበው ሃሳብ እጅግ ልብ ይነካል፤

«እኛ እኮ እንደ ማህበረሰብ የታሪክና የባለቤትነት ጥያቄ ነበረን። የኔ ቡድን ከዚህ አቋም ፍንክች እንዳንል አስጠንቅቆኝ ነበር የላከኝ። አሁን እዚህ መጥቼ የሌሎች ኢትዮጵያውያን ወገኖቼን እምነት፣ ስጋትና ፍላጎት ሳዳምጥ... ይዤ የመጣሁትን "የእኔ ብቻ" የሚለውን ሃሳብ ለማቅረብ ኢትዮጵያውያንን አፈርኩ!» አለን።

ይህ ወንድሜ ከግልም ሆነ ከቡድን አጥር አንጻር ሲመዝነው የጋራ የሆነው የሀገር ጉዳይ ከብዶት ከህሊናው ጋር ያደረገውን ታላቅ የሞራል ሙግት እገነዘባለሁ። እንደሀገር የጋራ እጣ ፈንታችን እና የሁላችንም የህልውና ጉዳይ መሆኑ ሲገባው "የእኔ ብቻ" የሚለው ነባር ትረካ ሚዛን ሊደፋለት አልቻለም።

ሁሉም ሰው ግን እንዲህ አይነት የላቀ የሞራል ልዕልና ያለው አቋም ያራምዳል ማለት አይደለም። ከብሔር፣ ከሃይማኖትና ከፓርቲ አጥር ተሻግሮ ሀገርንና የጋራ መኖሪያችንን ማየት የሚቸገረው አሁንም ሞልቷል።

በተለይ እንደሀገር የጋራችን በሆኑ ፍላጎቶች ላይ የተወጠሩ አጀንዳዎችን ከመጠን በላይ በሁለት ጫፍ እየተጓተቱ ያለመጠን መለጠጥ መዘዙ ቀላል አይመስለኝም። ሀገርንና የጋራ ጥቅማችንን አስቀድመን መሃል ላይ መቆም ካልቻልን፤ "የኔ ካልሆነ ሞቼ እገኛለሁ" ብለን ይዘነው በመጣነው አቋም ላይ ተቸንክረን የምንቀር ከሆነ ወደ አማካይ መንገድ የሚያቀራርብ አይሆንም።

የሌሎች ሀገሮች ልምድ ምን ያሳየናል?

በሰሜን አየርላንዱ የጉድ ፍራይደይ ስምምነት (Good Friday Agreement - 1998) በቤልፋስት (Belfast) ከተማና አካባቢዋ የካቶሊክና የፕሮቴስታንት ማህበረሰቦች "የከተማዋ/የቀጠናው ባለቤት እኔ ነኝ" በሚል ለሦስት አሥርታት ያህል በደም አፍሳሽ ጦርነት ውስጥ ነበሩ። በምክክሩ ወቅት የቤልፋስትና የሰሜን አየርላንድ የባለቤትነት እጣ ፈንታ በቀጥታ ከሚወሰን ይልቅ፣ “Principle of Consent” (የጋራ ስምምነት መርህ) በመጠቀም ጉዳዩ በጊዜ ሂደት እንዲቆይ አደረጉ። አጀንዳውን Park አደረጉት፤ ይህም ሀገሪቱን ከእርስ በእርስ ጦርነት አዳናት።

በደቡብ አፍሪካው ምክክር (1991–1993) ወቅት፣ የነጮቹ አፓርታይድ መንግሥት እና የኤን.ኤን.ሲ (ANC) ዋና ከተማዋን፣ የመሬት ባለቤትነትን እና የስልጣን ክፍፍልን በተመለከተ እጅግ የተወጠረና "የኔ ካልሆነ ሞቼ እገኛለሁ" የሚል አቋም ነበራቸው። በወቅቱ ድርድሩ እንዳይፈርስ ያደረገው "Sunset Clauses" (ጊዜያዊ ማቆያ ድንጋጌዎች) የሚል ስልት ነበር።

አጨቃጫቂ የነበሩ የመሬትና የከተሞች ባለቤትነት/አስተዳደር ጉዳዮችን ለጊዜው አቆይተው (Park አድርገው)፣ አስቀድመው ሀገራዊ ሕገ-መንግሥቱንና የሽግግር መንግሥቱን መሠረት ጣሉ። ከጊዜ በኋላ ሕዝቡ እርስ በእርስ የመተማመን ደረጃው ሲያድግና ስጋቱ ሲቀንስ፣ የቆዩት አጀንዳዎች በሰላማዊ መንገድና በፓርላማ ውይይት መፍትሔ አገኙ።

እኛስ ምን እናድርግ?

የምዕራባውያኑን "Parking the issue" የድርድር ጥበብ ብንጠቀምስ? እጅግ ባላመቹና ባላቀቃረቡን፣ ከዚህ በላይ ብንገፋቸው ምናልባትም ማኅበራዊ መሠረታችንን የሚንዱ አጀንዳዎችን ለጊዜው ብናቆያቸውስ? ነገሮችን አቆይተን ሀገር የምትቀጥልበትን እና የሁላችንም የሆነውን የጋራ ወርቃማውን አማካይ እስክናገኝ የተካረሩ አጀንዳዎችን በይደር መተው አይበጅ ይሆን?
_____________

በጨዋነት እንወያይበት!

19/07/2026

ስፔን የ23ኛው ዓለም ዋንጫ ሻምፒዮን ሆነች
********************

በ23ኛው ዓለም ዋንጫ የፍፃሜ ጨዋታ ስፔን አርጀንቲናን 1 ለ 0 በማሸነፍ የዓለም ዋንጫ አሸናፊ ሆናለች።

የጨዋታው መደበኛ ክፍለ ጊዜ ያለ ግብ በመጠናቀቁ አሸናፊውን ለመለየት 30 ደቂቃ ተጨምሯል።

በጭማሪው ክፍለ ጊዜ 106ኛው ደቂቃ ላይ ፌራን ቶሬስ ያስቆጠራት ግብ ስፔንን አሸናፊ አድርጋለች።

በዚህም ስፔን ከ16 ዓመታት በኋላ ውድድሩን አሸንፋ በታሪኳ ለሁለተኛ ጊዜ የዓለም ዋንጫ ባለቤት ሆናለች።

08/07/2026

ክቡራን አድናቂዎቼ

አዲሱ ገላገላ የአስቴር ትዝታዎች ፪ የተሰኘው አልበሜ በዩቲዩብ ቻናሌ ላይ https://www.youtube.com/asteraweke በቅርቡ ይለቀቃል:: ቻናሌን ስብስክራይብ በማድረግ ቀዳሚ ተመልካች ይሁኑ::

እወዳችሁአለሁ::

Dear beloved fans,

I’m happy to inform you that my new album entitled “Gela Gela - Aster’s Ballads #2” is coming to my YouTube channel https://www.youtube.com/asteraweke Soon!

Please subscribe my channel.

As always, I love you!

For more than 30 years, singer/songwriter Aster Aweke has been entertaining audiences across the globe. Her songs have become anthems to her fans in Ethiopia, as well as to Ethiopians living abroad, and she continues to win the hearts and minds of world music lovers. "Ewedihalehu" (I Love You), her....

08/07/2026

አስቴር አወቀ - የማይበርድ ፍም ያላት ኮኮብ
(በእውቀቱ ስዩም)

በኪነጥበብ ሁለት አይነት ችሎታ አለ፤ የመጀመርያው አብነት የሚባል ነው፤ ‘አብነት’ የሚለውን ቃል የተዋስሁት ከኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ሊቃውንት አንድምታ ተርጉዋሚዎች ሲሆን ‘ዋና ምንጭ’ ወይም ኦሪጅናል ማለት ይሆናል፤ አስቴር አወቀ እንዲህ አይነት ከያኒ ናት፤ አንዳንዴ አልፎሂያጅ ዘፈን ሰምተን -እገሊትኮ አስቴርን ትመስላለች -እንላለን፤ አስቴርን የሚያስመስሉ ሰዎች ችሎታ እንዳላቸው ባይካድም ችሎታቸው አምሳል ነው፤ በዚህ ምድር ብዙ አምሳሎች ሲኖሩ አብነት ግን አንድ ለናቱ ነው፤

አስቴር የሚለው ስም የልደት ይሁን የግብር ስም በቅጡ ባላውቅም በልኩዋ የተሰራ ይመስለኛል ፤ አስቴር ማለት ትርጉሙ ኮኮብ ማለት ነው፤ ከኮኮቦች ሁሉ የምትበልጥ ኮኮብ -ደመና የማይሰውራት፤
የጠረፍ ላይ ብርቅ መብራት -

ያስቴር ድምጥ ዝም ብሎ ድምጥ አይደለም፤ ዜማዋ የትዝታችን ማስተርተርያ ነው፤ የሆነ ዘፈኑዋን ስትሰሚ አንድ የሚያስደስት የሚያስተክዝ የግል ታሪክሽ ቁራጭ ድቅን ይልብሻል፤ እኔ ዜማዋን ስሰማ በለጋነቴ ያለፉ ክረምቶች በፊቴ እንደ ፉርጎ ተከታትለው ያልፋሉ ፤ ከማጀት እየተመዘዘ የሚመጣ የጎመን መአዛ ይሸተኛል፤ በምኝታ ቤታችን መስኮት በኩል ተመዝዞ የሚወጣው ሙጃ ይታየኛል፤

ያስቴር በሁለት በኩል እድለኛ ናት፤ ባንድ በኩል መሰል የሌለው ተሰጥኦ ይዛ ተወለደች፤ በሌላ በኩል፣ በጣም ሀያል የሙዚቃ ባለሙያዎችን እና ደራሲዎችን መጎዳኘት ቻለች፤ ( እነ ደረጀ መኮንን ፣ እነ ጥላየ ገብሬ፣ አነ አበጋዝ፣ ከድርሰት እነ አበበ መለሰ ይልማ ገብረአብ ፣ ያየህራድ አላምረውን እና ሌሎችን ማለቴ ነው)

አስቱ፣ ከሰሞኑ የተመረጡ ዘፈኖችዋን እንደገና ሰርታ ለዲጂታሉ ትውልድ አቅርባለች፤ እኛ ከካሴት ክር እስከ አርቴፊሻል ኢንተለጀንስ ድረስ የተዘረጋ ትውልድ አባሎች ይህንን እድሳት እንዴት ተቀበልነው? ከለውጥ ሰውረኝ ማለት ይቻላል? አክሱምና ላሊበላም ከጠጋኝ እጅ አላመለጡም፤ በበኩሌ የሙዚቃ ክህነት ያላቸው እንደ ሰርዐፍሬ ስብሀት አይነት ሰዎች የተሰማቸውን ቢያጋሩን ደስ ይለኛል፤ ገጣሚና ጋዜጠኛ ቴዎድሮስ ጸጋየ ሙዚቃ የሚመዝን የሰላ ጆሮ እንዳለው አውቃለሁ፤ የሱን ምዘና ብሰማ እወዳለሁ፤

ያስቴር የድምፅ አቅም ከምገምተው በላይ ሆኖ ነው ያገኘሁት፤ በርግጥ አስቴር በአፍላ ዘመን አዘፋፈኑዋ ላይ ልባችንን የሚያቀልጠው ልስልስ ቃና ከስሞ ,የሆነ ዘመን ላይ በፈረጠመ ቃና የተተካ ይመስላል፤ አንዳንዴ ከዘፈኑ የድርሰት ሀሳብና መንፈስ የሚርቅ ይመስላል፤ አንዲያም ሆኖ ምቾት አይነሳም፤

ከታደሰው ውስጥ ‘ባይኔ ሙሉሙሉን’ ከሁሉ አብልጨ መርጫለሁ፤

አስቴር ለህይወታችን ቅመም ሆና በጤና እንድትኖር ምኞቴ ነው፤

Artist: Aster AwekeAlbum: Gela Gela - Aster's Ballads : Ba...

05/07/2026

አሳዛኝ ዜና
አንጋፋዋ ድምፃዊት ራሔል ዮሐንስ ከዚህ ዓለም በሞት ተለየች!
በኢትዮጵያ የሙዚቃ ታሪክ ውስጥ በተለይም በዘመን አይሽሬ (Oldies) እና በባህላዊ ስራዎቿ የብዙዎችን ልብ የማረከችው አንጋፋዋ ድምፃዊትና የዜማ ደራሲ ራሔል ዮሐንስ** ከዚህ ዓለም በሞት መለየቷ ተሰምቷል።

የጥበብ አሻራ እና መንፈሳዊ ህይወት

የማይረሱ ስራዎቿ፦
"አራዳ"፣ "ምኒልክ"፣ "ይዳኘኝ ሰው" እና በርካታ ስራዎቿን ለህዝብ ያበረከተች ድንቅ አርቲስት ነበረች።

የህይወት ምዕራፍ ለውጥ፦
በቅርብ ዓመታት ውስጥ ሙሉ በሙሉ ከዓለማዊ ሙዚቃ ርቃ፣ ህይወቷን ሙሉ በሙሉ ለመንፈሳዊ አገልግሎት (ለመዝሙር) ሰጥታ እንደነበር ይታወሳል።

የቤተሰብ ህይወት
ድምፃዊት ራሔል ዮሐንስ የሁለት ወንድና የአራት ሴት ልጆች እናት እንዲሁም የበርካታ የልጅ ልጆች አያት ነበረች።

>ለቤተሰቦቿ፣ ለአድናቂዎቿና ለመላው የጥበብ አፍቃሪያን መጽናናትን እንመኛለን። ፈጣሪ ነፍሷን በገነት ያኑርልን!

28/06/2026

🛑 ብዙዎችን ያሳዘነ ድርጊት 😡😡👇

በየጥጋጥግ፣ በሳጥን ውስጥ እና በየመጋዘኑ ተጥለው አቧራ ለብሠው የነበሩ የድሮ ካሴቶችና የሙዚቃ ሸክላዎች ...