09/07/2026
የክብርት ከንቲባ አዳነች አቤቤ የአመራር ሚና እና የአዲስ አበባ ከተማ ሁለንተናዊ እድገት በአጭሩ
አንጋፋዋ የህግ እና የህዝብ አስተዳደር ባለሙያ ከንቲባ አዳነች አቤቤ ከአምስት ዓመት በፊት የአዲስ አበባ ከተማ ከንቲባ ሆነው ከተሾሙበት ጊዜ ጀምሮ በዋና ከተማዋ ታሪክ ውስጥ ጉልህ ስፍራ የሚሰጠው መጠነ-ሰፊ እና ለማመን በሚከበድ ፍጥነት የተሠሩ የልማት ምዕራፍ ተመዝግቧል። ከተማዋን ለነዋሪዎቿ ምቹ፣ ውብ እና በዓለም አቀፍ ደረጃ ተወዳዳሪ ለማድረግ ባሳዩት ቁርጠኛ አመራር፣ አዲስ አበባ ባለፉት ጥቂት ዓመታት ውስጥ ፈጣንና ስር ነቀል የከተማ ገጽታ ለውጥ (Urban Transformation) እያስተናገደች ትገኛለች።
የከንቲባዋ የአመራር ዘይቤ በዋናነት የዋህነት የተሞለበት እና ማህበረሰብ-ተኮር፣ በህዝብና መንግስት አጋርነት ላይ የተመሰረተ እና ሁሉንም ያካተተ ልማት (Inclusive Development) ላይ ያተኮረ ነው።
ባሳለፍናቸዉ አምስ ዓመታት የተከናወኑ ዋና ዋና የልማት እንቅስቃሴዎች እና የተገኙ ስኬቶች
1. የኮሪደር ልማት እና ሜጋ ፕሮጀክቶች
የክብርት ከንቲባ አዳነች አቤቤ አስተዳደር ካስመዘገባቸው ታላላቅ ታሪካዊ ስኬቶች መካከል የኮሪደር ልማት ፕሮጀክቶች (Corridor Development) በቀዳሚነት ይጠቀሳሉ። ከተማዋን ለዲፕሎማቲክ ማዕከልነቷ በሚመጥን መልኩ ለማደስ የተከናወኑት እነዚህ ሰፊ የልማት ስራዎች የሚከተሉትን ያካትታሉ፦
የእግር ጉዞ እና የብስክሌት መንገዶች፦ ሰፊና ምቹ የሆኑ የእግር መንገድ መሰረተ ልማቶች፣ የሳይክል መስመሮች እና የስማርት ትራፊክ መቆጣጠሪያዎች ግንባታ።
የአረንጓዴ ስፍራዎች እና ፓርኮች ማስፋፊያ፦ በመንገድ ዳርቻዎች ላይ የተሰሩ ውብ የህዝብ መዝናኛዎች፣ የውሃ እረፍት ቦታዎች (fountains) እና የከተማ ፅዳት ስራዎች።
የመንገድ መሠረተ ልማት፦ የትራፊክ መጨናነቅን በዘላቂነት ለመቅረፍ የተገነቡ በርካታ ማሳለጫ አደባባዮች (Overpasses)፣ የከርሰ-ምድር መንገዶች (Underpasses) እና የአስፋልት መስመሮች።
2. ማህበራዊ ደህንነት እና የቅድመ-መደበኛ ህጻናት እድገት (ECD)
ከንቲባዋ "አዲስ አበባ ህጻናትን ለማሳደግ እና እናቶችን ለመደገፍ በአፍሪካ ምርጥ ከተማ እንድትሆን እፈልጋለሁ" በሚለው ራዕያቸው የሚታወቁ ሲሆን፣ በዚህም ዘርፍ ዓለም አቀፍ አድናቆትን ያተረፈ ስራ ሰርተዋል፦
የህጻናት ማዕከላት፦ በመቶዎች የሚቆጠሩ የቅድመ-መደበኛ (Pre-primary) ትምህርት ቤቶች፣ ከ1,100 በላይ የህጻናት መጫወቻ ፓርኮች እና ዘመናዊ የቀን መዋያ ማዕከላት ግንባታ።
የተማሪዎች ምገባ ፕሮጀክት፦ በከተማዋ ስር በሚገኙ የመንግስት ትምህርት ቤቶች ውስጥ የሚማሩ በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ ተማሪዎችን በቀን ሁለት ጊዜ የመመገብ ፕሮጀክት ማጠናከር እና የመማሪያ ቁሳቁስ አቅርቦት።
የእናቶች ድጋፍ፦ ዝቅተኛ ገቢ ያላቸው እናቶች ልጆቻቸውን በቀን መዋያ አምነው ጥለው ወደ ስራ አለም በመሰማራት ራሳቸውን እንዲችሉ ሰፊ እድል መፍጠር።
3. የመኖሪያ ቤት አቅርቦት እና የበጎ አድራጎት ስራዎች
የከተማዋን የቤት እጥረት ለመቅረፍ እና የነዋሪዎችን የመኖሪያ ደረጃ ለማሻሻል የተሰሩ ስራዎች፦
የጋራ መኖሪያ ቤቶች (ኮንዶሚኒየም)፦ በአስተዳደሩ ከፍተኛ በጀት የተገነቡ በሺዎች የሚቆጠሩ ቤቶችን በማጠናቀቅ ለባለእድለኞች ማስተላለፍ።
የአቅመ-ደካሞች ቤቶች እድሳት፦ በየዓመቱ በክረምት በጎ ፈቃድ አገልግሎት እና ከባለሀብቶች ጋር በመተባበር በአስር ሺዎች የሚቆጠሩ ያረጁ ቤቶችን በዘመናዊ መልክ አፍርሶ በአጭር ጊዜ መልሶ መገንባት።
የመምህራን መኖሪያ ቤት ፕሮጀክት፦ ለትምህርት ጥራት መሻሻል ቁልፍ ሚና ላላቸው መምህራን የተለየ መጠነ-ሰፊ የቤት ልማት ፕሮጀክቶችን በመቀረጽ መሬት በማቅረብ ግንባታ እንዲፋጠን ማድረግ።
4. የኢኮኖሚ እድገት፣ የንግድ ኮሪደሮች እና የስራ እድል ፈጠራ
ከተማዋ የኢኮኖሚ እና የንግድ ማዕከል እንድትሆን የተደረጉ ጥረቶች፦
የስራ እድል ፈጠራ፦ ለወጣቶች እና ለሴቶች የስራ እድል የሚፈጥሩ በርካታ የማምረቻ ወርክሾፖች፣ የገበያ ማዕከላት እና የንግድ መንደሮች ግንባታ።
የእሁድ ገበያ እና የሸማቾች ማህበራት፦ የኑሮ ውድነቱን ለማረጋጋት አምራችና ሸማቹን በቀጥታ የሚያገናኙ የሰንበት ገበያዎችን ማጠናከር እና መሰረታዊ የፍጆታ እቃዎችን በቅናሽ ማቅረብ።
5. የዲጂታላይዜሽን እና የቴክኖሎጂ ሽግግር
አገልግሎቶችን ቀልጣፋ እና ከሙስና የጸዱ ለማድረግ የተሰሩ ስራዎች፦
ስማርት ከተማ (Smart City Initiatives)፦ የከተማዋን የነዋሪዎች መታወቂያ፣ የቪዛ እና የክፍያ ስርአቶች በዲጂታል ቴክኖሎጂ ማገናኘት።
የመሬት ማኔጅመንት ዲጂታላይዜሽን፦ የመሬት ይዞታ እና አስተዳደር ስራዎችን ወደ ዲጂታል በማዛወር የአገልግሎት አሰጣጥን ማዘመን።
የአመራር አስተዋጽኦ (Leadership Contribution)
የህዝብ እና የባለሀብቶች ተሳትፎ (Public-Private Partnership)፦ ከንቲባ አዳነች አቤቤ የመንግስትን በጀት ብቻ ሳይሆን የህዝብን ጉልበት እና የባለሀብቶችን ሃብት በማስተባበር ረገድ የተካኑ መሪ መሆናቸውን አስመስክረዋል። ባለፉት ዓመታት የተከናወኑ በሺዎች የሚቆጠሩ ማህበረሰብ-ተኮር ፕሮጀክቶች የተሳኩት በዚህ የአመራር ጥበብ ነው።
የውሳኔ አሰጣጥ ፍጥነት እና ቁርጠኝነት፦ በአጭር ጊዜ ውስጥ ትልልቅ እና ውስብስብ ፕሮጀክቶችን (እንደ ኮሪደር ልማት ያሉ) ሌሊትና ቀን በመከታተል በተቀመጠላቸው የጊዜ ገደብ እንዲጠናቀቁ የማድረግ ከፍተኛ የማስፈጸም አቅም (Ex*****on Capacity) አሳይተዋል።
ሁሉንም ያካተተ ልማት (Inclusive Governance)፦ ልማቱ የከተማዋን ውበት ከመጨመር ባለፈ ዝቅተኛውን የህብረተሰብ ክፍል (አቅመ ደካሞችን፣ ህጻናትን እና ሴቶችን) ማዕከል ያደረገ እንዲሆን በማድረግ ማህበራዊ ፍትህን ለማስፈን ጥረት አድርገዋል።
ማጠቃለያ፦
ከንቲባ አዳነች አቤቤ አዲስ አበባን ዘመናዊ፣ ቴክኖሎጂን የምትጠቀም እና ለሁሉም ነዋሪዎቿ ምቹ የሆነች ዓለም አቀፍ ከተማ ለማድረግ የጀመሩት ጉዞ "ማንንም ወደ ኋላ ሳናስቀር" (Leaving no one behind) በሚለው መርህ የሚመራ በመሆኑ፣ ከተማዋን ወደ ተሻለ የብልጽግና ምዕራፍ እያሸጋገራት ይገኛል።
Adanech Abiebie- አዳነች አቤቤ@followers Mayor Office of Addis Ababa
